TÜRKİYE’DEKİ ASKERİ MÜDAHALELER VE MEDYA
Öz
Toplumların hayatında çok önemli işlevleri olan medya, devletlerin politika geliştirmesinde veya halkların
haber alma, bilgilendirilme vb. konularda öncül olan rolüyle, her
kesimden insana ulaşmayı hedeflemekte ve bu özellik de onu kitlesel iletişimi sağlayan
araç olarak konumlandırmaktadır. Bu çalışma kapsamında da özellikle toplumu çok yakından ilgilendiren
darbe veya muhtıra haberlerinin kamuoyuna sunumunda, medyanın
rolü üzerinden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Örneklem olarak, medyada 2021 Nisan
ayında “emekli amiraller bildirisi” şeklinde nitelendirilen konuya ilişkin olarak, farklı
görüşleri temsil eden iki gazetenin haber metinleri ele alınmış ve nitel araştırma yöntemi
olan T. Van Dijk’in eleştirel söylem analizi çerçevesinde çözümleme yapılmaya çalışılmıştır.
Çalışma sonucu elde edilen bulgularda, medyanın söylem oluşturmada önemli
rolü ve toplumsal bir gücü olduğu; ideolojik bakışın metinler üzerinde doğrudan etkisi
olduğu ve farklı ideolojilerin Gaubg aubkoyulmasında söylem tercihlerinin ideolojik görüş
doğrultusunda tamamen farklılaştığı sonucuna ulaşılmış, bu doğrultuda yorumlar ve
değerlendirmelere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alkan, H. (2016). 15 Temmuz’u anlamak: Parametreler ve sonuçlar. Bilig Dergisi, (79), 253-272.
- Anadolu Ajansı. (2016). https://www.aa.com.tr/uploads/TempUserFiles/pdf%2Ffeto_ darbe_girisimi.pdf adresinden 12 Haziran 2021’de alındı.
- Baş, T, ve Akturan, U. (2017). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
- Çavuşoğlu, H. (2018). 27 Mayıs darbesinin nedenleri ve sonuçları üzerine bir tartışma. H.Çavuşoğlu. (Ed.). Türk Siyasal Hayatı, Ankara: Nobel Yayınları, s.333-336’daki makale.
- Demir, S. T. (2016). 15 Temmuz darbe girişiminde medya. İstanbul: Turkuvaz Haberleşme ve Yayıncılık.
- Devran, Y., & Özcan , Ö. (2016). 1960’tan 2016’ya askeri darbe ve muhtıra metinleri anlamlar, amaçlar, niyetler ve ideolojiler. İNİF Dergisi, 1(2), 7-20.
- Dijk v. T. (1993). Principles of critical discourse analysis. Dıscourse & Socıety, 4(2), 249- 283.
- Dijk, v. J. (2016). Ağ toplumu. (Çev. Ö. Sakin). İstanbul: Kafka, Epsilon Yayıncılık. (Eserin orijinali 2012’de yayımlandı).
- Duman, M. Z. (2018). 15 Temmuz askeri darbe girişiminin Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine etkisi. Liberal Düşünce Dergisi, 23, 71-95.
- Dursun, D. (1999). Demokratikleşemeyen Türkiye. İstanbul: İşaret Yayınları.