1953 TARİHLİ KÖY ENSTİTÜLERİ VE ÖĞRETMEN OKULLARI PROGRAMINDA SOSYAL BİLGİLER

Bu çalışmanın amacı, 17 Nisan 1940 tarih ve 3803 sayılı ‘Köy Enstitüleri Kanunu’ ile kurulmuş olan ve 27 Ocak 1954 tarih 6234 sayılı ‘Köy Enstitüleri ile Öğretmen Okullarının Birleştirilmesi Hakkında Kanun’ ile resmen kapatılan, köy enstitülerinde 1953 yılında üçüncü program olarak yayımlanan Köy Enstitüleri ve Öğretmen Okulları Programı çerçevesinde ‘sosyal bilgiler’ derslerinin belli ölçütlere göre incelenmesidir. İlk defa bu program ile kullanılan ‘sosyal bilgiler’ teriminin, bu programda nasıl ele alındığı belirlenen ölçütlere göre incelenmiştir. Bu çerçevede Programda yer alan haftalık ders dağıtım cetveli, genel amaçlar, açıklamalar, işlenecek ünite ve konular ile kullanılacak ders araçları ölçüt olarak kullanılmıştır. Bu amaçla çalışma nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırma modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Veriler doküman incelemesi tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde, çalışmanın amaçlarına uygun olarak belirlenen ölçütlere göre betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Bu kapsamda 1953 yılında yayımlanan Köy Enstitüleri ve Öğretmen Okulları Programı belirle- nen ölçütlere göre incelenmiş ve programda yer alan haftalık ders dağıtım cetveli, genel amaçlar, açıklamalar, işlenecek ünite ve konular ile kullanılacak ders araçları tablolar halinde sunulmuştur. Sonuç olarak sosyal bilgiler teriminin Türkiye’de ilk defa kullanıldığı programın Köy Enstitüleri ve Öğretmen Okulları Programı olduğu, sosyal bilgilerin Köy Enstitülerinin birinci devresinde bir öğretmen tarafından ve tarih, coğrafya ile yurttaşlık bilgisi konularını kapsayacak şekilde yer aldığı, ikinci devrede ise sosyal bilgiler adı altında tarih ve coğrafya derslerinin bağımsız dersler olarak yer aldığı ve branş öğretmenleri tarafından okutulacağı şekilde planlandığı görülmüştür.