TAŞLICALI YAHYA BEY DİVANINDA SU

Dil ile ifade edilebilen her şey edebiyatın konusunu teşkil eder. Klasik edebiyatımız çok zengin bir kaynak ve kavram dünyasına sahiptir. Su, hayatın kaynağı ve hayatın devamı için vazgeçilmez bir unsur olmanın yanında bütün yönleriyle, sadece bizim değil tüm dünya edebiyatlarının da temel ilham kaynakları arasındadır. 16. asır Osmanlı Devleti’nin padişahı Kanuni Sultan Süleyman tarafından İstanbul’da Kırkçeşme adı verilen sular büyük emek ve masrafla getirilmiş ve kesretle akıtılmıştır. Bu durum, dönemin diğer şairlerinden farklı olarak Taşlıcalı Yahya Bey’e zengin bir ilham kaynağı olmuştur. Dolayısıyla Taşlıcalı Yahya Bey Divanı’nda geniş bir kullanım alanı bulan su, bu sebeple incelemeye konu edilmiştir. Dolayısıyla Taşlıcalı Yahya Divanı’nda su kavramının incelenmesi bu araştırmanın temel amacı olarak belirlenmiş ve bu amaç doğrultusunda su kavramının divanda ne kadar ve ne şekilde kullanıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Tarama yöntemiyle doküman incelemesi yapılarak toplanan veriler içerik analiziyle değerlendirilmiş ve su ile ilgili beyitler metin şerhi geleneğine uygun olarak tasnif edilerek açıklanmıştır. Çalışma sonucunda Taşlıcalı Yahya Bey Divanı’nda su kavramının gerek teşbihi gerekse mecazi anlamda zengin bir kullanıma sahip olduğu, suya dayalı anlatımla devrin sultanının övüldüğü, eserde suyun hayatın kaynağı olması bakımından ele alındığı ve klasik Türk edebiyatı geleneği içinde su kavramıyla anlatılmak istenen tevazu, saflık, akıcılık, temizlik gibi maddi ve manevi özelliklerin dile getirildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların gerek kültür, gerekse dil alanında çalışan araştırmacılara kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.