es-Sübki’nin Tabâkâtü’ş-Şâfiiyyet’il-Kübrâ Adlı Eserindeki Nahiv ile İlgili Görüşleri
Öz
İmam Tâcettin Abdülvahhab b. Ali b. Abdülkafi es-Sübkî’nin Tabâkâtü’ş-Şafiyet’il-Kübrâ adlı kitabı değerli
bir eser olup; fıkıh, hadis, tarih ve literatür gibi bilimlerle birlikte nahiv ilminin de kitapta önemli bir payı bulunmaktadır. Bu çalışmanın önemi ise
kitaptaki nahiv meselelerinden ileri gelmektedir. Bu çalışmada, analitik ve niteleyici metot esas alınıp nahiv meseleleri
incelenerek ve analiz edilerek işlenir, bazen de eleştirici
metot kullanılmaktadır. Çalışmada, Kur’an-ı Kerim ayetleri, sure ismi, ayet numarası
ve şiir örneklerine özen gösterilmiş, şiir örnekleri sahiplerine nispet edilerek şiir divanlarından tahriç edilmektedir. Çalışma,
Tabâkâtü’ş-Şafiyet’il-Kübrâ adlı eseri ve eserin
yazarını tanıtır; nahiv ile ilgili meseleleri ele alarak açıklar. Özellikle es-Sübkî’nin görüşlerinden bahsederek bu görüşleri
açıklamayı ve söz konusu görüşleri zenginleştiren
bazı destekleyici görüşleri vermeyi hedeflemektedir. Tabâkâtü’ş-Şafiyet’il-Kübrâ kitabı,
Arapça bilgini ve din âlimlerinin ilgisini çeken önemli bir grup meseleler içerdiği sonucuna varılması gibi; bu çalışmada
birçok sonuçlara varılmıştır. Essübki’nin o meseleler
hakkındaki görüşleri belli olmuş ancak görüşleri şeyhi Ebî Hayyan el-Endelüsî’den aldığı ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler
Tabâkâtü’ş-Şâfiiyyet’il-Kübrâ, Nahiv Meselesi, es-Sübkî, Şiir Ör- nekleri.
Kaynakça
- Abbas, Hasan, en-Nahvü’l-vafi, Darü’l-maarif, Lübnan, 15. Baskı, tsz.
- el-Accac, Divanü’l-Accac, Tahkik: Abdülhafiz, Essatli, Mektebetü Atlas, Dimaşk, tsz.
- el-Ahfeş, Said b. Mes'ade, Ma'ani’l-Kur’an, Tahkik: Hüda Mahmud Kara'a, Mektebtetü’l- Hanci, Kahire, 1. Baskı, 1990.
- el-Askerî, Ebu Hilal el-Hasan, b. Abdullah b. Sehl b. Said b. Yahya b. Mehran, Cemheretü’l- Emsal, Darü’l-fikr, Beyrut, tsz.
- el-Aynî, Bedreddin Mahmud b. Ahmed b. Musa, el-Makasidü’n-nahviye fi Şerhi’ş-şevahidi Şüruhi’l-elfiyyeti’l-meşhure bi şerhi’ş-şevahidi’l-kübra, Tahkik: Ali Fahir, Ahmed Sudani ve Abdülaziz Fahir, Darü’s-selam li’t-tibaa ve’n-neşr, Kahire, Mısır, 1. Baskı, 2010.
- el-Bağdadî, Abdülkadir b. Ömer, Şerhü Ebyati’l-muğni’l-lebîb, Tahkik: Abdülaziz Rabah, Ahmed Yusuf Dakkak, Darü’l-Me’mun li’t-türas, Beyrut, 2. Baskı, 1414h.
- el-Berücerdî, Muhammed b. Feruce, el-Fethü ‘Ala Ebi Feth, Tahkik:Abdülkerim el-Düceyli, Darü’ş-şuûni’s-sakafiyeti’l-amme, Bağdat, Irak, 2. Baskı, 1987.
- el-Endelüsî, Muhammed b. Yusuf b. Hayyan b. Hayyan, Irtişafü’d-Darbi min Lisani’l- ‘Arabi, Tahkik: Receb Osman Muhammed, Müracaa: Ramadan Abdüttevvap, Mektebetü’l-Hanci, Kahire, Mısır, 1. Baskı, 1418H – 1998.
- el-Endelüsî, Muhammed b. Yusuf Hayyan b. Hayyan, Et’Tezyilü ve’t-tekmil fi Şerhi Kitabi’t- tehsil, Tahkik: Hasan Hindavî, Darü’l-kalem, Dimaşk, Suriye.
- el-Farisî, Hasan b. Ahmed b. Abdülgaffar, Kitabü’ş-şi’r ev Şerhü’l-ebyati’l-müşkileti’l- irabî, Tahkik: Mahmud Muhammed et-Tanahî, Mektebetü’l-Hanci, Kahire, Mısır, 1. Baskı, 1998.