LİSE ÖĞRENCİLERİNDE ÜSTBİLİŞSEL FARKINDALIK DÜZEYİ İLE PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN YAŞ VE EBEVEYN EĞİTİM DURUMU BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
Öz
Bu çalışmanın amacı ergenlik dönemindeki gençlerde üstbilişsel becerilerin öfke düzeyleri ve problem çözme becerisi üzerindeki yordayıcı rolünü cinsiyet ve ebeveynlerin
eğitim durumu gibi sosyodemografik etmenler bağlamında incelemektir. Çalışmamız 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Bartın, İstanbul, İzmir, Edirne ve Zonguldak illerindeki çeşitli okullarda eğitim almakta olan 67’si kız ve 53’si erkek olmak üzere toplam 120 lise öğrencisi ile birlikte yürütülmüştür. Çalışmada yapılandırılmış ölçek olarak Üstbilişsel
Farkındalık Envateri (ÜFE) ile Problem Çözme Becerisi Ölçeği (PÇE) kullanılmıştır. Ayrıca katılımcılar bir sosyodemografik bilgi formu da doldurmuşlardır. Veri analizi SPSS
programı ile yapılarak tek yönlü ANOVA ile regresyon analizi tatbik edilmiştir. Çalışmamızdan elde edilen bulgularımız üstbilişsel beceri düzeylerinin problem çözme ve ebeveynlerin eğitim durumlarına dair anlamlı bir yordayıcı olduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Üstbiliş, Üstbilişsel Farkındalık, Ergenlik, Problem Çözme, Yaş.
Kaynakça
- Alexander,J.M.,Carr,M., ve Schwanenflugel, P.J.(1995). Development ofmetacognition in gifted children: Directions for future research. Developmental Review, 15(1), 1–37.
- Alexander, J. M., Fabricius, W. V., Fleming, V. M., Zwahr, M., ve Brown, S. A. (2003). The development of metacognitive causal explanations. Learning and Individual Differences, 13(3), 227–238.
- Blakemore, S.-J., ve Choudhury, S. (2006). Development of the adolescent brain: Implications for executive function and social cognition. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47(3-4), 296–312.
- Çulha, M. ve Dereli, A. (1987). Atılganlık eğitimi programı. Psikoloji Dergisi, 21(6), 120-140.
- Garner, R., ve Alexander, P.A. (1989). Metacognition: Answered and unanswered questions. Educational Psychologist, 24(2), 143–158.
- Heppner, P. P., Cook, S. W., Strozier, A. L., ve Heppner, M. J. (1991). An investigation of coping styles and gender differences with farmers in career transition. Journal of Counseling Psychology, 38(2), 167–174.
- Karakelle, S. ve Şentürk, C. (2006). Üst-Bilişsel düzeyleri yüksek ve düşük öğrencilerin ebeveyn tutumlarının incelenmesi. Psikoloji Çalışmaları, 26, 45-56.
- Karakelle, S. ve Saraç, S. (2007). Çocuklar için üst-bilişsel farkındalık ölçeği (ÜBFÖ- Ç) A ve B formları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 87-103.
- Kreutzer, M. A., Leonard, C., Flavell, J. H., ve Hagen, J. W. (1975). An interview study of children’s knowledge about memory. Monographs of the Society for Research in Child Development, 40(1), 1.
- Mann,L,Harmoni,R., ve Power,C.(1989).Adolescent decisionmaking:The development of competence consumer. Journal of Adolescence, 12, 265–278.