GAZÂLÎ’NİN HAREKET FELSEFESİNİN MEKÂNA YANSIMASI: SINIRLANDIRILMAMIŞ DOĞA

İngiliz devlet adamı Churchill, bir mekânı tasarlarken sorulması gereken asıl sorunun nasıl bir mekân değil, nasıl bir insan olduğunu söyler. Çünkü meydana getirilecek olan mekân insanın da şekillenmesine yol açacaktır. Bu açıdan bakıldığında insanın hayat felsefesinin mekânın biçimlenmesinde çok önemli katkı yaptığını söylemek mümkündür. Bu katkının boyutunu anlayabilmek için yaşam biçiminin teorik arka planı ile mekânı mukayese etmek gereklidir. Gazâlî’nin harekete dayandırdığı hayat anlayışı onun ortaya attığı bir durum değil, var olan ve İslâm coğrafyasında yaşanan hayatın tespiti ve kavramsallaştırmasından ibarettir. Öte yandan son zamanlarda şehircilik alanında meydana gelen gelişmeler; nüfusun büyük çoğunluğunun şehirlerde yaşamaya başlaması, ortaya çıkan sorunlar insanla mekân arasındaki ilişkinin boyutlarını bir kez daha gündeme getirmiş oldu. Toplumsal sorunların çözümünde tasarımsal yaklaşımlar gelişmeye başlamış, böylelikle sosyal problemlere mekânsal çözümler üretilmesi fikri oluşmuştur. Ortaya çıkmış olan bu düşünceye katkı vermek amacıyla bu çalışmada insan-mekân ilişkisi, Gazâlî’nin teorik çerçevesini oluşturduğu harekete dayalı hayat tarzının mekân tasavvuru açısından ele alınacaktır.