KLARNETİN ERZURUM GELENEKSEL MÜZİK KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
Bu araştırmada Erzurum geleneksel müzik kültüründe klarnetin durumu; icracıları, icra edildiği ortamları, tarihsel süreci, tercih edilme sebepleri ve icra tavrı bağlamlarında ele alınarak incelenmiştir. Yöreye ait geleneksel klarnet icra kültürünün kayıt altına alınarak kaybolmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama modelinden yararlanılmış ve kullanılan temel bilgilerin elde edilmesi için litaratür taraması yapılmıştır. Nitel araştırma veri toplama tekniklerinden görüşme tekniği kullanılmış bu bağlamda oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu Erzurum’da aktif klarnet icra etmekte olan dört klarnet icracısı ve bir halk oyunları uzmanına yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır. Klarnetin Erzurum’da yaklaşık yüz yıldır icra edildiği, kırsal kesimlerce tercih edilen geleneksel etkinliklerde önemli bir rol üstendiği, kapalı alanlarda düzenlenen etkinliklerin klarnetin tercih edilmesinde en önemli etken olduğu, mey-zurna çalgılarının rolünü üstlendiği ve yöreye özgü mey-zurna tavrı ile icra edildiği, son yıllarda ise icra edildiği geleneksel etkinliklerin yeterince tercih edilmediği, bu sanata yeni kuşaktan ilgili kimsenin bulunmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu geleneğin yaşatılması ve aktarımının yapılabilmesi için yapılabilecek bazı çalışmalar hususunda önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ak, İ. (2018). Carl August Nielsen’in Klarnet Konçertosu’nun form analizi ve icracılık yönünden değerlendirilmesi. Yayımlanmamış sanatta yeterlilik tezi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
- Alkan, N. (2006). 15. ve 16. Yüzyılda İran İpek Yolu’nda kervanlar. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 141-157.
- Atılcan, İ. C. (1991). Erzurum barları ve yöresel giysileri. İstanbul: Erzurumlular Kültür ve Dayanışma Vakfı Kültür Yayınları.
- Bayburtlu, A. S. (2016). Erzurum yöresi müziklerinin kültürel özelliği. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi,2(2), 262-278.
- Bulut, S. (1984). Kuşaktan kuşağa Erzurum folkloru. Ankara: Emekli Ofset.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıççakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Çalışkan, V. (2006). Carl Maria Von Weber’in 1. Klarnet Konçertosu`nun form, analiz ve icra yönünden incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Edirne: Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çağrı, S. (2006). Avrupa’da ve Türkiye’de klarnetin tarihsel gelişimi, Türk müziği icrasında klarnet çeşitlerinin ses sahaları ve parmak pozisyonları bakımından uygunluğunun incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çeliksu, Ü. (2018). Sol ve si bemol klarnet için temel öğretileri içeren tonal ve makamsal diziler bünyesinde metodolojik bir çalışma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Demir, S. (2013). Türk halk müziğinde türler. İstanbul: Usar Yayıncılık.