DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİĞİN KULLANDIĞI GÜÇ KAYNAKLARI VE ORGANİZASYONEL POLİTİKALAR ARACILIĞI İLE TÜKENMİŞLİK ÜZERİNE ETKİLERİ
Öz
Çalışanın bireysel olarak başarısını etkileyen faktörler birbirinden farklı olabilir.
Tükenmişlik bir olgu olarak stres kavramından farklıdır. Bireyin sürekli olarak maruz
kaldığı ve performansını sergileyebileceği etkinlikten uzaklaşmasına neden olan davranış
bütününü ifade etmektedir. Adeta, bireyin kendisini, çevresel etkenlerin akışına kendisini
bırakmasına neden olur. Çalışmada yönetici-çalışan ilişkisinin bir boyutu olan dönüşümcü
liderlik uygulamaları incelenmiştir. Ek olarak bireyin başarısının değerlendirildiği,
fark edilme, takdir edilme, beklenti ve adalet gibi öğelerle aktif ilişki içerisinde olan
organizasyonel politikaların bireyin başarısına, duyarlılık düzeyine ve duygusal gücüne
etkisini görgül olarak inceledik. Bu inceleme bireyin kendi algısı çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.
Çalışmamızda anket yöntemi kullanılmıştır. 49 kurum ve kuruluştan toplam
401 anket toplanmıştır. Elde edilen veriler ilk önce SPSS istatistik paket programı ile
açımlayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Güvenilirlik analizi ile faktörler değerlendirilmiştir.
Analizin ikinci aşamasında ilk önce AMOS programı ile doğrulayıcı faktör
analizi yapılmış, daha sonra da yapısal eşitlik modeli ile hipotezler test edilmiştir. Sonuç
olarak ise; dönüşümcü liderliğin güç kaynakları ve organizasyonel politikalar aracılığı
ile tükenmişlik üzerindeki etkisi olduğu, hipotezlerimizin büyük bir kısmının kabul edilmesi
nedeniyle, ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Liderlik, Dönüşümcü Liderlik, Güç Kaynakları, Organizasyonel Politikalar, Tükenmişlik.
Kaynakça
- Akat, İ., Budak, G., Budak, G. (2002). İşletme yönetimi, İzmir: Barış Yayınları.
- Andrews, M. C., Kacmar, K. M. (2001). Discriminating among organizational politics, justice, and support. Journal of Organizational Behavior. 22, s. 347-366.
- Bakan, İ., Büyükbeşe, T. (2010). Liderlik “Türleri” ve “Güç Kaynakları”na İlişkin Mevcut- Gelecek Durum Karşılaştırması: Eğitim Kurumu Yöneticilerinin Algılarına Dayalı Bir Alan Araştırması. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si. 12 (19), s. 73-84.
- Barling, J., Slater, F., Kellowary, E. K. (2000). Dönüşümcü liderlik ve duygusal zekâ: Bir araştırma. Leadership & Organization Development Journal, 21(3), p.157-161.
- Bass, B. M. (1999). Two decades of research and development in transformational leadership. European Journal of Work and Organizational Psychology, 8(1), p.9- 32.
- Brewer, E. W., Clippard, L. F. (2002), Burnout and job satisfaction among student support services personnel. Human Resource Development Quarterly, 13(2), p.169- 186.
- Brewer, E. W., Shapard, L. (2004). Employee burnout: A meta-analysis of the relationship between age or years of experience. Human Resource Development Review, Vol. 3, p. 102-123.
- Ceylan, A. (2011). Yönetimde insan ve davranış. (I. Baskı), İstanbul: Kaan Matbaacılık.
- Cropanzano, R., Howes, J. C., Grandey, A. A., Toth, P. (1997). The relationship of organizational politics and support to work behaviors, attitudes, and stress. Journal Of Organızatıonal Behavıor, Vol. 18, p.159-180.
- Çakar, U., Arpak, Y. (2003). Dönüşümcü liderlik duygusal zekâ gerektirir mi? Yöneticiler üzerinde örnek bir çalışma. DEÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 18 (2), s. 83- 98.