SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ MATEMATİKSEL PROBLEM ÇÖZMEYE YÖNELİK İNANÇLARININ VE METAFORİK ALGILARININ İNCELENMESİ
Öz
Bu çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının problem çözmeye yönelik inançlarını ve metaforik algılarını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma desen modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 74’ü 3. sınıf, 83’ü 4. sınıf olmak üzere 157 sınıf öğretmeni adayından oluşmaktadır. Çalışmanın nicel boyutunda “Matematiksel Problem Çözmeye İlişkin İnanç Ölçeği” kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda ise, uygulanan ölçeğin ardından öğretmen adaylarının “Problem çözme… gibidir… Çünkü…” şeklindeki ifadeyi tamamlamaları istenmiştir. Nicel verilerin analizinde istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmen adaylarının problem çözmeye yönelik inançlarının orta düzeyde olduğu, problem çözmeye yönelik inancın cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte matematik başarı algısı ile problem çözme inancı arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının problem çözmeye yönelik oluşturdukları metaforlar ise bilişsel ve duyuşsal açıdan problem çözme olmak üzere iki tema altında toplanmıştır. Ayrıca sınıf öğretmeni adaylarının büyük kısmının problem çözmenin bilişsel yönüne vurgu yaptıkları, problem çözmenin yaşam becerisi olduğu, çaba, emek ve deneyim gerektirdiği ve zor olduğu yönünde algıya sahip oldukları belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarından hareketle öğretmen adaylarına problem çözmenin önemli, değerli ve uğraşmaya değer olduğu fikrinin kazandırılması önerilmektedir. Ayrıca ileride yapılacak çalışmalarda öğretmen adaylarına farklı düşünme becerilerine yönelik eğitim verilerek problem çözme inancı ve problem çözmeye yönelik algılarındaki değişimin incelenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Matematiksel Problem Çözme, İnanç, Metaforik Algı, Sınıf Öğretmeni Adayları, Öğretmen Eğitimi.
Kaynakça
- Aksan, N. & Sözer, M. A. (2007). Üniversite öğrencilerinin epistemolojik inançları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiler. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Fakültesi Dergisi, 8(1), 31-50
- Altunçekiç, A., Yaman, S., & Koray, Ö. (2005). Öğretmen adaylarının öz yeterlik inanç düzeyleri ve problem çözme becerileri üzerine bir araştırma (Kastamonu ili örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(1), 93-102.
- Aydoğdu, E. (2008). İlköğretim okullarındaki öğrenci ve öğretmenlerin sahip oldukları okul algıları ile ideal okul algılarının metaforlar (mecazlar) yoluyla analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Baysal Z. N., Çarıkçı, S., & Yaşar, E. B. (2016). Sınıf öğretmenlerinin düşünme becerileri öğretimine yönelik farkındalıkları. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi - Journal of Qualitative Research in Education, 5(1), 7-28. [Online] www.enadonline.com doi: 10.14689/issn.2148-2624.1.5c1s1m
- Begde, Z. & Özyürek, A. (2016). Öğretmen ve anne-baba tutumlarının okul öncesi dönem çocuklarının problem çözme becerilerine etkisi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 204-232. doi:10.17539/aej.07642
- Büyüköztürk, Ş., KılıçÇakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (5. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
- Deringöl, Y. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının matematik problemi çözmeye yönelik inançları ile problem kurma özyeterlik inançlarının incelenmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 9(1), 31-53. doi: 10.16949/ turkbilmat.336386
- Frykholm,J. (2003). Teachers’tolerance for discomfort: ımplicationsfor curricular reform in mathematics. Journal of Curriculum & Supervision, 19(2), 125-149.
- Gülten, D. Ç. ve Soytürk, İ. (2012). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematikselproblemçözmeinançlarınınbazıdeğişkenleraçısındanincelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(8), 641-656.
- Öztürk, Ç. (2007). Sosyal bilgiler, sınıf ve fen bilgisi öğretmen adaylarının coğrafya kavramına yönelik metafor durumları. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 55-69.