MUSTAFA SABRİ EFENDİ’NİN “ASR-I HÂZIRA MUVÂFIK TÜRKÇE TEFSİR” YAZILMASI FİKRİNE KARŞI GÖRÜŞLERİ
Öz
Tefsirler, yaşadığı çağın insanlarına Kur’ân-ı Kerîm’in manasını kavratmak ve onların problemlerine çözüm aramak maksadıyla yazılmaktadır. 19. ve 20. Asırda İslam âlemindeki siyasi, sosyal ve iktisadi gerilemeye bağlı olarak yaşanan buhranların, Kur’an’ın anlaşılması ve ilkelerinin yaşanmasıyla aşılabileceği genel kabul halini almıştır. Makalemiz, bu fikre dayalı olarak yeni mükemmel bir Türkçe tefsir yazma arayışına, Mustafa Sabri Efendi’nin çekincelerini göstermeyi hedeflemektedir. Bu çalışmamızda, yaklaşık bir asır önce yaşayan âlimlerin tefsire bakış açısını bir örnek üzerinden yansıtmayı ve yapılacak yeni tefsir çalışmalarının niteliği konusuna katkı sağlamayı ummaktayız. Bilhassa yaşadığı dönemin uleması arasında etkin bir konuma sahip bulunan Mustafa Sabri’nin değerlendirmeleri, çağındaki ulemanın fikirlerini yansıtması ve yeni yapılacak tefsirlerin vasıflarını bildirmesi bakımından oldukça önemli görünmektedir. Sabri Efendi bu bağlamda; Kur’ân’ın i’câzı, ilmi tefsir, müfessirin liyâkati, tefsirin hedef kitlesi, İslami kültürel mirasın ve Ehl-i sünnet itikadının korunması konularında görüş bildirmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyüz, Yahya, Türk Eğitim Tarihi, Ankara Ünv. Eğt. Bil. Fakl. Yay. II. Baskı, Ankara 1985.
- Arpa, Recep, “Tibyân Tefsiri”, TDV İslam Ansiklopedisi, İstanbul 2012, C. XXXXI.
- Aydüz, Davut, “Mehmed Akif’in Tefsirciliği”, Diyanet İlmi Dergi, C. XXXXVII, S. 4.
- Birışık, Abdülhamit, “Osmanlı Döneminde Türkçe Tefsirler, Başlangıçtan Günümüze Türklerin Kur’an Tefsirine Hizmetleri”, Tebliğler ve Müzakereler, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul 2012.
- el-Hüseynî, Süleyman Tevfik; “Fâtih Dersiâmlarında Mustafa Sabri Efendi Hazretlerine” Millet, S. 40, 31 Ağustos 1324, (13 Eylül 1908).
- el-Kavsî, Müfrih b. Süleyman, eş-Şeyh Mustafa Sabri ve Mevkıfühû mine’l-Fikri’l-Vâfid, Merkezu’l-Melik Faysal li’l-Buhûsi ve’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye, Riyad 1997. er-Rûmî, Fehd Süleyman, Menhecü’l-medraseti’l-akliyyeti’l-hadîse fi’t-tefsîr, Riyâd 1403/1983.
- es-Sicistânî, Süleyman b. Eş’as, Sahîhu Sünen-i Ebî Dâvûd, naşir, Muhammed Nâsuriddîn el-Elbânî, Mektebetü’l-meârifi li’n-neşri ve’t-tevzî’, Riyâd 1998/1419.
- es-Suyûtî, Celaleddin, el-İtkân fî ulûmi’l-Kur’ân, thk., Mustafa Şeyh Mustafa, Müessesetü’r-risâle, Beyrut 2008/1429.
- et-Tirmizî, Muhammed b. İsa, Sünenü’t-Tirmizî, thk. Ebû Ubeyde Meşhûr, Mektebetü’lmeârifi li’n-neşri ve’t-tevzî’, Riyâd, Trhz.
- ez-Zerkeşî, Burhaneddin, el-Burhân fi ulûmi’l-Kur’ân, thk. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrahim, Dâru’t-türâs, Kahire 1404/1984.