ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSİYETİNİN ORGAN NAKLİ VE BAĞIŞI HAKKINDA GÖRÜŞLERİNE ETKİSİ
Öz
Çalışmamız, cinsiyet farklılığının üniversite öğrencilerinin organ bağışına gösterdikleri
ilgi ve tutumları, bunları etkileyen demografik, sosyal, dini etkiler, toplumun organ naklini
kabul durumunu ve organ bağışını sınırlayan faktörler üzerine etkilerini açığa çıkarmayı
amaçlamaktadır. 2012-2013 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde yapılan bu çalışmada,
Atatürk Üniversitesinde eğitim-öğretim gören 1509 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket
soruları likert tipi olup; kişisel bilgi, organ nakline karşı tutum, organ nakline karşı genel
düşünceler ve organ bağışı ile ilgili bir durumla karşılaşılacak olunursa nasıl davranacaklarına
yönelik soru ve alt testlerden oluşmaktadır. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş
ortalaması 18-25 olup, bunların 539’u (%35,7) erkek, 970’i (%64,3) kızdır. Organlarını
bağışlayanların 12’si erkek, 11’i kız olmak üzere toplam 23 kişidir (%1,5). 20’si erkek, 29’u
kız olmak üzere toplam 49 (%3,2) kişinin ailesinde organ nakli yapılmıştır. Organ bağışına
ihtiyacı olan öğrencilerin 5’i erkek, 8’i kız olmak üzere toplam 13 (%0,9) kişidir. Kız öğrencilerin
organ bağışına karşı daha olumlu bir tutuma sahip olduğunu, ölen kişinin organ
bağış kartının veya vasiyetinin olması durumunda organ bağışına daha olumlu baktıklarını,
ancak doktorlara güvende daha şüpheci olduklarını söyleyebiliriz. Erkekler de ise yakın bir
arkadaşına organ bağışında bulunma ve organ mafyasının organ bağışına aracılık etmesi
ve organ bağışının dinen sakıncalı olduğu şeklindeki ifadelere daha yüksek oranda katılarak
olumsuz görüş bildirmişlerdir. Yapılan analiz sonucunda cinsiyetler açısından bu görüş
farklılıkları arasında istatistiksel olarak fark bulunmuştur
Anahtar Kelimeler
Organ Bağışı, Cinsiyetin Etkisi, Üniversite Öğrencileri, Tutumlar.
Kaynakça
- Özer F. G., Karamanoğlu A.Y., Beydağ, K. D., Fidancıoğlu H., Akıncı E., Şanlı İ., Tembelo H., Bozkurt L., Urak S. (2008). Sağlık Yüksekokulunda Öğrenim Gören Bir Grup Öğrencinin Koruyucu Hekimlik Bülteni, 7 (1) :39-46.
- Akçiçek F., Atabay G., Başçı A., Evert J., Dorhout M. (1994). Organ nakli ve tıbbi ahlak. Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi, 3, s.: 33-35.
- Akış M., Katırcı E., Uludağ H.Y. ve ark. (2008). S.D.Ü. personelinin organ-doku bağışı ve nakli hakkındaki bilgi ve tutumları, S.D.Ü. Tıp Fak. Dergisi. 15(4), s.: 28- 33.
- Aksoy, Ş. (2003). Kadavradan organ bağışını artırmaya yönelik bir öneri. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi, 11, s.:189-194.
- Al-Faqih, S.R. (1991). The influence of Islamic views on public attitudes towards kidney transplant donation in a Saudi Arabian community. Public Health,105(2), s.: 161-5.
- Arda, B. (1994). Tıp mevzuatı açısından ülkemizde organ aktarımı. Türkiye Organ Nakli Derneği II. Bilimsel Transplantasyon Kongresi, Ankara, s. 257-261.
- Bölükbaşı, N., Eyüpoğlu, A., Kurt, P. (2004). organ bağışı hakkında üniversite öğrencilerinin düşünceleri. O.M.U. Tıp Dergisi 21(2):, s. 73 -–77.
- Burra P, De Bona M, Canova D et al. (2005). Changing attitude to organ donation and transplantation in university student during the years of medical school in Italy. Transplantation Proceedings. 37 (2), s. :547-550.
- Collins TJ (2005). Organ and tissue donation: a survey of nurses’ knowledge and educational needs in an adult ITU. Intensive and Critical Care Nursing Nursing. 21(4), s.:226-233.
- Çelebi, F., Balık, A. A., Yılmaz, I., Polat, K.Y. (2002). Doğu Anadolu Bölgesi İnsanı Organ Bağışına Nasıl Bakıyor?, Türkiye Klinikleri J Med Ethics-Hukuku-Tarihi, 10, s.: 34-38.