بلاغة تقذيم متعلق الخبر في القرآن
Öz
Bu retorik çalışma, Kur’an-ı Kerîm’de haberin öne geçmesini ele almaktadır. Malum olduğu üzere haber, tek başına gelebilmekte, ya da şibh cümlenin muteallakı olabilmektedir. Bu muteallak olma durumunun tehir ve takdime göre farklılık arz ettiği durumlar bulunmaktadır. Bu çalışmada muteallakın sadece öne geçmesi durumu incelenmiş, muteallakın haberden sonra gelme durumu ise ele alınmamıştır. Esas olan kullanım ise, habere ait muteallakın haberden sonra kullanılma durumudur. Ancak bazı retorik durum ve sebeplerden dolayı muteallak haberden önce gelebilmektedir. Ayetin ya da surenin siyakıyla ilgili bu retorik durum ve sebeplerin sayısı fazladır. Biz bu çalışmada, okuyucuya bilgi ve fikir vermesi adına, bu durum ve sebeplerin birçoğunu ele almaya çalıştık. Konu,bu bağlamda iki açıdan ele alınmıştır: Birincisi, haberin muteallakının müpteda ve haberin önüne geçmesi, ikincisi, haberin muteallakının yalnız haberden önce kullanılmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Haberin Muteallakı, Hedefler, Takdîm (Öne Geçme), Belagat, Söz Dizimi(Nahiv).
Kaynakça
- Ebû Mûsâ, Mahmûd, el-Belâgatu’l-Kur’âniyye fî Tefsîri’z-Zemahşerî, Beyrut, 1988. el-Âlûsî, Mahmûd, Rûhu’l-Me’ânî, fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’seb’î’l-Mesânî, Beyrut, 1983.
- el-Bâkillânî, Ebu Bekr Muhammed b. et-Tayyib, İ’câzu’l-Kur’ân, Beyrut, 1991. el-Endelusî, Ebû Hayyân, el-Bahru’l-Muhît, Beyrut, 1991.
- el-Hammûz, Abdulfettâh, el-Mubtede’ ve’l-Haber fi’l-Kur’âni’l-Kerîm, Amman, 1986.
- el-Kâzûnî, Ebu’l-Fadl el-Kuraşî, Hâşiyetu Ebi’l-Fadl alâ Tefsîri’l-Beydâvî, Beyrut, 1991.
- el-Mat’anî, Abdulazîm Muhammed, Hasâi’su’t-Ta’bîri’l-Kur’ânî ve Simâtuhu’l-Belâgiyye, Kahire, 1992.
- el-Matlûb, Ahmed, Esâlîb Belâgiyye\Kuveyt, 1980.
- el-Merzûkî, Muhammed Aliyyân, Hâşiyetu Muhammed Aliyyân alâ Tefsîri’l-Merzûkî, Beyrut, 1987.
- er-Râzî, Muhammed, et-Tefsîru’l-Kebîr-Mefâtîhu’l-Gayb, Beyrut, 1981.
- ez-Zemahşerî, Mahmûd b. ‘Umer, el-Keşşâf , Beyrut, 1987.
- İbn ‘Âşûr, et-Tâhir, et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, Tunus, trs.