ORTAOKUL SOSYAL BİLGİLER VE FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN YARDIMCI KİTAP KULLANMA NEDENLERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
Öz
Bu araştırma ortaokul sosyal bilgiler ve fen bilimleri branş öğretmenlerinin ders kitaplarının yanı sıra yardımcı kaynak kitapları kullanma sebeplerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmacılar tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır. Öncelikle beş adet açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış mülakat formu hazırlanmıştır. Bu sorular iki uzman görüşüne sunulmuş, uzmanların verdiği bilgiler sonucunda soru sayısı dörde düşürülerek diğer soruların kapsamı ile ilgili düzeltmeler yapılmıştır. Yardımcı kitap kullanan öğretmenlere yardımcı kitap alırken nelere dikkat ettikleri, yardımcı kitabın öğrenciye ve öğretmene ne gibi faydası olduğu soruları sorulmuştur. Araştırmaya Türkiye’nin Ağrı ili ve ilçe okullarında görev yapan 6 fen bilimleri, 6 sosyal bilgiler öğretmeni olmak üzere toplam 12 branş öğretmen gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel, sistematik ve veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen bazı sonuçlar şu şekildedir: Araştırmanın sonucunda hem sosyal bilgiler hem de fen bilimleri öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu görsel zenginlik ve uygulama fazlalığının yer alması, konu tekrarı ile kalıcı öğrenme sağlaması, konu anlatımında önemli nokta vurgusu, anlaşılır bir dil kullanılması gibi sebeplerden dolayı öğrencilerine yardımcı kitap aldırdıkları sonucuna varılmıştır. Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri öğretmenleri yardımcı kitapları aldırırken bu kitapların (MEB) Milli Eğitim Bakanlığı programına uygun olması ve MEB sınavlarına benzer soruların var olması, etkinlik sayısının ve soru çeşidinin fazla olması, bilgi çeşitliliği, anlatım dili ve kaliteli soruların yer almasına dikkat ettikleri ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Ders Kitapları, Yardımcı Kitaplar, Ortaokul.
Kaynakça
- Altunışık, R., Çoşkun, R., Yıldırım, E. & Bayraktaroğlu, S.(2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. (6. Baskı), Sakarya: Sakarya Kitabevi.
- Aslan, E. (2010). Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ders kitapları. Eğitim ve Bilim, 35(158).
- Bakar, E., Keleş, Ö. & Koçakoğlu, M. (2009). Öğretmenlerin MEB 6. sınıf fen ve teknoloji dersi kitap setleriyle ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Journal of Kirsehir Education Faculty, 10(1).
- Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
- Başer, N. (2012). İlköğretim öğretmenlerinin matematik ders kitaplarını kullanma yolları ve onların öğrencilerin matematik ders kitaplarını kullanma yolları ve matematik ders kitabı hakkındaki görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Binbaşığolu, C. (1995). Okullarda öğretim sorunları. Ankara: Eğitimciler Derneği Yayınları.
- Böyük, E. T. (2017). Fen bilimleri dersi öğretim programının TEOG ve TIMSS sınavları kapsamında incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Çepni, S. (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler.
- Dayak, E. (1998). İlköğretim 5.sınıf ders kitaplarının eğitim-öğretime uygunluğunun değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.