YAYIMLANMIŞ BAZI ALEVÎ-BEKTÂŞÎ KLASİKLERİNE GÖRE PEYGAMBER TASAVVURU
Öz
İlahî dinlerde peygamberlik inancı temel iman esaslarındandır. Alevî-Bektaşî klasiklerinde de başta Hz. Muhammed olmak üzere, Hz. Mûsâ Hz. Îsâ ve diğer peygamberlere yer verilmekte, peygamberlere iman bir inanç esası olarak benimsenmektedir. Hz. Muhammed’in peygamberliği “Hak-Muhammed-Ali” birlikteliğiyle anılmakta, Kur’an’da ismi geçen peygamberlerin nitelikleri dile getirilmektedir. Farklı rivayetlere dayalı olarak peygamberlerden halkın anlayabileceği tarzda, duygusal boyutta bahsedilmekte, anlatılanlar edebi bir üslupla zenginleştirilmektedir. Peygamberlere iman konusu diğer inanç konularıyla birlikte tasavvufî bir tonda ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Alevî-Bektaşî, Alevî-Bektaşî Klasikleri, İman, Peygamberlik, Hak-Muhammed-Ali.
Kaynakça
- Albayrak, Nurettin, “Virânî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 2013, C. 43, s. 109-110.
- Âmidî, Seyfüddîn, Ebkâru’l-efkâr, thk. Ahmed Ferîd el-Mezîdî, Beyrut 2003, s.1-3.
- Kitâb-ı Dâr, Hz. Osman Eğri, 3. bs., Ankara: TDV, 2012.
- Calder, Norman, “Berâhime: Literal Yapı ve Tarihsel Gerçeklik”, trc. Süleyman Akkuş, Mârife, 2003, Yıl 3, S. I, Konya: 2003, s181-194.
- Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. et-Tayyib, Kitâbü Temhîdi’l-evâil ve telhîsi’d-delâil, thk. İmâdu’ddîn Ahmed Haydar, Beyrut, 1987.
- Dâstân-ı İbrâhîm Edhem, Dâstân-ı Fâtıma, Dâstân-ı Hâtun., Haz. Mehmet Mahfuz Söylemez, 2. bs., Ankara: TDV, 2011.
- Ebû Mansûr el-Mâtüridî, Te’vilâtu’l-Kur’an, thk. Ahmet Vanlıoğlu, İstanbul, 2011, s.IXVII. Eğri, Osman, “Alevi Kaynakların Neşri (Alevi Kaynakların Neşri Problemi)”, Türkiye I. Dini Yayınlar Kongresi, Tebliğler-Müzakereler, Ankara: 2004.
- , “Alevî-Bektaşî Gelenekte Allah, Peygamber ve Ehl-i Beyt Sevgisi”, İslâmî İlimler Dergisi, Çorum, 2006.
- Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, 2. Bs, y.y., Nebioğlu, 1962, s.I-IX. Eröz, Mehmet, Türkiye’de Alevîlik Bektâşîlik, İstanbul: Ötüken, 2014.
- Fığlalı, Ethem Ruhi, Günümüzde Alevîlik ve Bektaşîlik, TDV, Ankara 1995.