CHANTAL MOUFFE’UN DEMOKRASİ TEORİSİ
Öz
Chantal Mouffe, demokrasi teorisini inşa ederken belli başlı kavram ve olguları yeniden tanımlayarak “halk” ile “demokrasi” arasındaki ayrışmayı ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Mouffe’a göre Antik Yunan’daki ve modern dönemdeki “demokrasi” pratikleri incelendiğinde demosun sınırları içinde yer alanların demosun sınırları dışında kalanlar üzerinde kurduğu “üstünlük iddiası” açıkça görünmektedir. Mouffe, demokrasinin merkezindeki ayrıcalıklı kimselerin hegemonik konumlarının “eşitlik” ve “özgürlük” fikirleriyle bağdaşmadığını iddia etmekte ve bu durumu, demokrasinin krizi olarak nitelendirmektedir. Buna karşılık demokrasi krizini aşmak için “demokrasiyi radikalleştirmenin”, çatışmaları kucaklamanın ve siyasal alandaki tüm farklılıkların meşruiyetini birincil eylemler olarak kabul etmenin zorunlu olduğunu iddia etmektedir. Dahası antagonizmaların demokrasi için hayati bir önem taşıdığını ileri sürerek, onları ortadan kaldırmak yerine mümkün kılmayı hedeflemektedir. Çalışmanın amacı, Mouffe’un demokrasi teorisinin çerçevesini ortaya koymaktır. Bu çalışmadan elde edilen sonuca göre, Mouffe’un antagonizmanın agonizmaya dönüştürüleceği konusunda nasıl bir yöntemin izleneceğine dair yeterli bir bilgiyi sunamadığı ve çatışmaların konsensüs yoluyla çözülmesine karşı çıkarken farklılıkların “hangi çatışma(lar)” aracılığıyla korunacağına dair bir yorum yapamadığı görülmüştür. Çalışma, sistematik derleme tekniğiyle hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Chantal Mouffe, Demokrasi, “Dost ve düşman” ilişkisi, Antagonizma ve agonizma.
Kaynakça
- Aykutalp, A. (2020). Radikal demokrasi ve popülist siyasetin öznesi olarak halk’ın inşası. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 29, 53-78.
- Benhabib, S. (2016). Ötekilerin hakları: yabancılar, yerliler ve vatandaşlar (Çev. Ed. B. Akkıyal). İletişim.
- Brubaker, R. (2022). Farklık zeminleri (Çev. Ed. R. A. Koruyucu). Gav Perspektif.
- Carpentier, N., & Cammaerts B. (2006). Hegemony, democracy, agonism and journalism: an interview with Chantal Mouffe. Journalism Studies, 7(6), 964-975. https://doi.org/10.1080/14616700600980728
- Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage.
- Çelik, Â. (2019). Chantal Mouffe’un agonistik demokrasi kuramına eleştirel bir bakış. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 10(20), 1062-1085.
- Eser, H. B., & Taylan Ö. (2017). Antagonizmadan-agonizmaya: radikal demokrasi. Muhafazakâr Düşünce, 13(50), 101-125.
- Habermas, J. (2019). “Öteki” olmak, “öteki”yle yaşamak (Çev. Ed. İ. Aka). YKY.
- Kanatlı, M. (2014). Chantal Mouffe’un radikal demokrasi projesi üzerine bir değerlendirme. Tesam Akademi Dergisi, 1(2), 115-135.
- Kymlicka, W. (2020). Çokkültürlü yurttaşlık: azınlık haklarının liberal teorisi (Çev. Ed. A. Yılmaz). Ayrıntı.