İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ'NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI

Sezen Güleç

doi:10.17753/sosekev.1373087

EN TR

Adaptation of the Basic Psychological Need Satisfaction at Work Scale Into Turkish: Validity and Relability Studies

Öz

This study was carried out in order to adapt the Basic Psychological Need Satisfaction at Work Scale, which was developed by Deci et al. (2001) to measure the level of need satisfaction of individuals at workplace into Turkish and to examine its psychometric properties. 109 adults in the evaluation of language validity in the translation of the scale into Turkish, and the study group consisted of 357 adults 223 female and 134 male in the examination of psychometric properties. The scale was determined by construct validity confirmatory factor analysis (χ2 /sd = 2.01, AGFI= .91, GFI = .98, CFI = .92, RMSEA = .058). Criterion-related validity was tested with the Job Satisfaction Scale (r=.69). The Cronbach Alpha internal consistency reliability coefficient of the scale was calculated as .76 for the total score, .81 for the autonomy sub-dimension, .79 for the competence sub-dimension and .67 for the relatedness sub-dimension. When the findings are evaluated in general, it can be said that the Basic Psychological Need Satisfaction at Work Scale is a valid and reliable measure for the Turkish sample. As a result of the study, job and career counseling and organizational psychology have gained a valid and reliable measure that can be used in the domestic literatüre.

Anahtar Kelimeler

Work, Basic psychological needs, Scale, Self-determination theory

İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ'NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI

Öz

Bu çalışma, Deci vd. (2001) tarafından bireylerin iş yerinde temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanma düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilen İş Yaşamında Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması ve Türk örneklemindeki psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma grubu, ölçeğin Türkçe’ye çevirisinde dil geçerliğinin değerlendirilmesi için yapılan uygulamada 68’i kadın ve 41’i erkek toplam 109 yetişkinden; psikometrik özelliklerinin incelenmesi için yapılan uygulamada ise 223’ü kadın ve 134’ü erkek toplam 357 yetişkinden oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır (χ2 /sd =2.01, AGFI= .91, GFI= .98, CFI=.92, RMSEA=.058). Ölçüt bağıntılı geçerlik İş Doyumu Ölçeği ile sınanmıştır (r=.69). Ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlık güvenirlik katsayısı toplam puan için .76 olmak üzere alt boyutları olan, özerklik için .81, yeterlik için .79 ve ilişkili olma için .67 olarak hesaplanmıştır. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde İş Yaşamında Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği’nin Türk örnekleminde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu söylenebilir. Çalışma sonucunda, iş ve kariyer danışmanlığı ile örgüt psikolojisi alanındaki çalışmalarda kullanılmak üzere yurt içi alan yazına geçerli ve güvenilir bir ölçek kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İş yaşamı, Temel psikolojik ihtiyaçlar, Ölçek, Öz belirleme kuramı

Kaynakça

Baard, P. P., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2004). Intrinsic need satisfaction: a motivational basis of performance and weil‐being in two work settings. Journal of Applied Social Psychology, 34(10), 2045-2068. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2004.tb02690.x
Bartholomew, K. J., Ntoumanis, N., Cuevas, R., & Lonsdale, C. (2014). Job pressure and ill-health in physical education teachers: The mediating role of psychological need thwarting. Teaching and Teacher Education, 37, 101-107. https://doi.org/10.1016/j.tate.2013.10.006
Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS Basic concepts, applications, and programming (Multivariate Applications Series) (2nd ed.). Routledge.
Chen, B., Vansteenkiste, M., Beyers, W., Boone, L., Deci, E. L., Van der Kaap-Deeder, J., ... & Verstuyf, J. (2015). Basic psychological need satisfaction, need frustration, and need strength across four cultures. Motivation And Emotion, 39, 216-236. https://doi.org/10.1007/s11031-014-9450-1
Colledani, D., Capozza, D., Falvo, R., & Di Bernardo, G. A. (2018). The work-related basic need satisfaction scale: An Italian validation. Frontiers İn Psychology, 9, 1859. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01859
DeCharms, R. (1968). Personal causation: The international affective determinations of behavior. Acad.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The" what" and" why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological İnquiry, 11(4), 227-268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
Deci, E. L., Ryan, R. M., Gagné, M., Leone, D. R., Usunov, J., & Kornazheva, B. P. (2001). Need satisfaction, motivation, and well-being in the work organizations of a former eastern bloc country: A cross-cultural study of self-determination. Personality And Social Psychology Bulletin, 27(8), 930-942. https://doi.org/10.1177/0146167201278002
Gagne, M. (2003). Autonomy support and need satisfaction in the motivation and well-being of gymnasts. Journal of Applied Sport Psychology, 15(4), 372-390. https://doi.org/10.1080/714044203
Grant, A. M. (2008). Does intrinsic motivation fuel the prosocial fire? Motivational synergy in predicting persistence, performance, and productivity. Journal of applied psychology, 93(1), 48. https://doi.org/10.1037/0021-9010.93.1.48

Gödelek, E. (1988). Üç farklı işkolunun (tekstil, tekstil boya, çimento) psiko-sosyal stres faktörleri yönünden karşılaştırılması. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Güleç, H. (2009). Psikiyatride psikometri: Temel kavramlar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 1(2), 175-186.
Güler, M. (1990). Endüstri işletmelerinin iş doyumu ve depresyon, kaygı ve diğer bazı değişkenlerin etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1975). Development of the job diagnostic survey. Journal of Applied Psychology, 60(2), 159. https://doi.org/10.1037/h0076546
Hambleton, R.K., & Patsula, L. (1999). Increasing the validity of adaptede tests: Myths to be avoided and guidelines for improving test adaptation practices. Journal of Applied Testing Technology, 1(1), 1-30.
Ilardi, B. C., Leone, D., Kasser, T., & Ryan, R. M. (1993). Employee and supervisor ratings of motivation: Main effects and discrepancies associated with job satisfaction and adjustment in a factory setting. Journal of Applied Social Psychology, 23(21), 1789-1805. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1993.tb01066.x
Kasser, T., Davey, J., & Ryan, R. M. (1992). Motivation and employee-supervisor discrepancies in a psychiatric vocational rehabilitation setting. Rehabilitation Psychology, 37(3), 175. https://doi.org/10.1037/h0079104
Kline, R. (2011). Convergence of structural equation modeling and multilevel modeling. SAGE. https://doi.org/10.4135/9781446268261
Latham, G. P., & Budworth, M. H. (2006). The effect of training in verbal self-guidance on the self-efficacy and performance of Native North Americans in the selection interview. Journal of Vocational Behavior, 68(3), 516-523. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2005.11.005
Leary, M. R., & Baumeister, R. F. (1995). The need to belong. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.4324/9780367198459-REPRW57-1
Leroy, H., Anseel, F., Gardner, W. L., & Sels, L. (2015). Authentic leadership, authentic followership, basic need satisfaction, and work role performance: A cross-level study. Journal Of Management, 41(6), 1677-1697. https://doi.org/10.1177/0149206312457822
Leversen, I., Danielsen, A. G., Birkeland, M. S., & Samdal, O. (2012). Basic psychological need satisfaction in leisure activities and adolescents’ life satisfaction. Journal of Youth And Adolescence, 41, 1588-1599. https://doi.org/10.1007/s10964-012-9776-5
Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6), 695-706. https://doi.org/10.1002/job.165
Lynch Jr, M. F., Plant, R. W., & Ryan, R. M. (2005). Psychological needs and threat to safety: Implications for staff and patients in a psychiatric hospital for youth. Professional Psychology: Research and Practice, 36(4), 415. https://doi.org/10.1037/0735-7028.36.4.415
Reinboth, M., & Duda, J. L. (2006). Perceived motivational climate, need satisfaction and indices of well-being in team sports: A longitudinal perspective. Psychology of Sport and Exercise, 7(3), 269-286. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2005.06.002
Richer, S. F., Blanchard, C., & Vallerand, R. J. (2002). A motivational model of work turnover. Journal of Applied Social Psychology, 32(10), 2089-2113. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2002.tb02065.x
Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement: A multi‐sample study. Journal of Organizational Behavior, 25(3), 293-315. https://doi.org/10.1002/job.248
Slemp, G. R., & Vella-Brodrick, D. A. (2014). Optimising employee mental health: The relationship between intrinsic need satisfaction, job crafting, and employee well-being. Journal of Happiness Studies, 15, 957-977. https://doi.org/10.1007/s10902-013-9458-3
Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ekinoks.
Van den Broeck, A., Ferris, D. L., Chang, C. H., & Rosen, C. C. (2016). A review of self-determination theory’s basic psychological needs at work. Journal Of Management, 42(5), 1195-1229. https://doi.org/10.1177/0149206316632058
Van den Broeck, A., Vansteenkiste, M., De Witte, H., & Lens, W. (2008). Explaining the relationships between job characteristics, burnout, and engagement: The role of basic psychological need satisfaction. Work & Stress, 22(3), 277-294. https://doi.org/10.1080/02678370802393672
Van den Broeck, A., Vansteenkiste, M., De Witte, H., Soenens, B., & Lens, W. (2010). Capturing autonomy, competence, and relatedness at work: Construction and initial validation of the Work‐related Basic Need Satisfaction scale. Journal Of Occupational And Organizational Psychology, 83(4), 981-1002. https://doi.org/10.1348/096317909X481382
White, R. W. (1959). Motivation reconsidered: The concept of competence. Psychological Review, 66, 297-333. https://doi.org/10.1037/h0040934
Zhang, Y., & Chen, C. C. (2013). Developmental leadership and organizational citizenship behavior: Mediating effects of self-determination, supervisor identification, and organizational identification. The Leadership Quarterly, 24(4), 534-543. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2013.03.007

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretmen ve Öğrenci Refahı, Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sezen Güleç ^*
0000-0003-4045-1650
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

9 Ekim 2023

Kabul Tarihi

20 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 97

DOI

https://doi.org/10.17753/sosekev.1373087

IZ

https://izlik.org/JA66FC49MP

APA

Güleç, S. (2024). İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI. EKEV Akademi Dergisi, 97, 362-373. https://doi.org/10.17753/sosekev.1373087

AMA

1.Güleç S. İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI. EKEV Akademi Dergisi. 2024;(97):362-373. doi:10.17753/sosekev.1373087

Chicago

Güleç, Sezen. 2024. “İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI”. EKEV Akademi Dergisi, sy 97: 362-73. https://doi.org/10.17753/sosekev.1373087.

EndNote

Güleç S (01 Mart 2024) İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI. EKEV Akademi Dergisi 97 362–373.

IEEE

[1]S. Güleç, “İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI”, EKEV Akademi Dergisi, sy 97, ss. 362–373, Mar. 2024, doi: 10.17753/sosekev.1373087.

ISNAD

Güleç, Sezen. “İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI”. EKEV Akademi Dergisi. 97 (01 Mart 2024): 362-373. https://doi.org/10.17753/sosekev.1373087.

JAMA

1.Güleç S. İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI. EKEV Akademi Dergisi. 2024;:362–373.

MLA

Güleç, Sezen. “İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI”. EKEV Akademi Dergisi, sy 97, Mart 2024, ss. 362-73, doi:10.17753/sosekev.1373087.

Vancouver

1.Sezen Güleç. İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI. EKEV Akademi Dergisi. 01 Mart 2024;(97):362-73. doi:10.17753/sosekev.1373087

Cited By

ADAPTATION OF THE BASIC NEED SATISFACTION IN RELATIONSHIPS SCALE INTO TURKISH: VALIDITY AND RELIABILITY STUDIES

Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.30692/sisad.1436304

Adaptation of the Basic Psychological Need Satisfaction at Work Scale Into Turkish: Validity and Relability Studies

Öz

Anahtar Kelimeler

İŞ YAŞAMINDA TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLAR ÖLÇEĞİ'NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMALARI

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

ADAPTATION OF THE BASIC NEED SATISFACTION IN RELATIONSHIPS SCALE INTO TURKISH: VALIDITY AND RELIABILITY STUDIES