Araştırma Makalesi

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ)

Sayı: 101 24 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ)

Öz

Bu çalışmanın amacı özel gereksinimli birey (ÖGB)’lerin internet bağımlılık düzeyleri ile saldırgan davranışlarının farklı değişkenlere göre ebeveyn değerlendirmelerine göre incelenmesidir. Araştırma betimsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu ise 2022-2023 eğitim öğretim döneminde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde öğrenimine devam eden özel gereksinimli bireylerin ebeveynleri (n=239) oluşturmuştur. Veriler demografik bilgi formu, aile-çocuk internet bağımlılık ölçeği, çocuklar için saldırganlık ölçeği anne-baba formu ile toplanmıştır. Araştırmanın bulgularına çocuğa ait demografik değişkenlere göre aile-çocuk internet bağımlılık ölçeği anne-baba formu puanları ile çocuğun yaşı, çocuğun yaşadığı kişiler, kardeş sayısı, özel eğitime başlama yaşı arasında anlamlı farklara rastlanmıştır. Çocukların cinsiyetlerine göre farklılıklara rastlanmamıştır. Çocuğa ait demografik değişkenlere göre çocuklar için saldırganlık ölçeği anne-baba formu puanları ile çocuğun yaşı, kardeş sayısı ve özel eğitime başlama yaşı arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Çocuklar için saldırganlık ölçeği anne-baba formu puanları ile çocuğun yaşı ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı farklara rastlanmamıştır. Araştırmanın diğer bulgularını olan özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin sosyo-demografik bilgilerine göre aile-çocuk internet bağımlılık ölçeği anne-baba formu puanları ile katılımı sağlayan kişi, çocuğunun internet bağımlısı olduğunu düşünme durumu ve çocuğun telefonda en çok kullandığı ağlar değişkenlerine göre anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin sosyo-demografik bilgilerine göre çocuklar için saldırganlık ölçeği anne-baba formu puanları ile katılımı sağlayan kişi, çocuğun internet bağımlısı olduğunu düşünme durumu, çocuğun internet kullanım süresi ve çocuğun telefonda en çok kullandığı ağlar arasında anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Sonuç olarak özel eğitim gerektiren bireylerin internet bağımlılık düzeyleri ile saldırgan davranışlarının farklı değişkenlere göre ebeveyn değerlendirmelerine göre anlamlı farklara rastlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimli birey, İnternet, İnternet bağımlılığı, Problem davranış, Saldırgan davranışlar

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Proje Numarası

Yoktur.

Etik Beyan

Araştırmaya yönelik etik kurul onayı, UKÜ Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komitesi'nin 23.01.2023 tarihinde EKK22-23/07/001 nolu toplantı tutanağı ile alınmıştır.

Teşekkür

Yoktur.

Kaynakça

  1. Akçamete, G. (2018). Özel gereksinimli bireyler. Şahbaz, Ü. (Ed.) Özel eğitim ve kaynaştırma içinde (2-28). Anı.
  2. Alyanak, B. (2016). İnternet bağımlılığı. Klinik Tıp Pediatri Dergisi, 8(5), 20-24.
  3. American Psikiyatri Birliği. (2013). Ruhsal Bozukluklarının Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (E. Köroğlu, Çev.). Hekimler Yayın Birliği.
  4. Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2001). Effects of violent video games on aggressive behavior, aggressive cognition, aggressive affect, physiological arousal, and prosocial behavior: A meta-analytic review of the scientific literature. Psychological Science, 12(5), 353-359. https://doi.org/10.1111/1467-9280.00366
  5. Anderson, C. A., Berkowitz, L., Donnerstein, E., Huesmann, L. R., Johnson, J. D., Linz, D., & Wartella, E. (2003). The influence of media violence on youth. Psychological Science in the Public Interest, 4(3), 81-110. https://doi.org/10.1111/j.1529-1006.2003.pspi_1433.x
  6. Ayhan, B., & Köseliören, M. (2019). Internet, online game and addiction. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 6(1), 1-30. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/751430
  7. Bacanlı, H. (2016). Educational psychology (Improved 23rd Edition). Pegem Akademi.
  8. Balıkçı, R. (2018). Çocuklarda ve ergenlerde çevrimiçi oyun bağımlılığı ve agresif davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 507951) [Yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  9. Baltacı, Ö., Akbulut, Ö. F., & Yılmaz, E. (2021). Problemli internet kullanımında güncel bir risk faktörü: Covid-19 pandemisi. Humanistic Perspective, 3(1), 97-121.https://doi.org/10.47793/hp.872503
  10. Canan, F., Ataoğlu, A., Nichols, L. A., Yildirim, T., & Ozturk, O. (2010). Evaluation of psychometric properties of the internet addiction scale in a sample of Turkish high school students. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 13(3), 317-320. https://doi.org/10.1089/cyber.2009.0160

Kaynak Göster

APA
Dağtekin, A., Nuri, C., & Bağlama, B. (2025). ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ). EKEV Akademi Dergisi, 101, 174-198. https://doi.org/10.17753/sosekev.1426080
AMA
1.Dağtekin A, Nuri C, Bağlama B. ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ). EKEV Akademi Dergisi. 2025;(101):174-198. doi:10.17753/sosekev.1426080
Chicago
Dağtekin, Alperen, Cahit Nuri, ve Başak Bağlama. 2025. “ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ)”. EKEV Akademi Dergisi, sy 101: 174-98. https://doi.org/10.17753/sosekev.1426080.
EndNote
Dağtekin A, Nuri C, Bağlama B (01 Mart 2025) ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ). EKEV Akademi Dergisi 101 174–198.
IEEE
[1]A. Dağtekin, C. Nuri, ve B. Bağlama, “ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ)”, EKEV Akademi Dergisi, sy 101, ss. 174–198, Mar. 2025, doi: 10.17753/sosekev.1426080.
ISNAD
Dağtekin, Alperen - Nuri, Cahit - Bağlama, Başak. “ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ)”. EKEV Akademi Dergisi. 101 (01 Mart 2025): 174-198. https://doi.org/10.17753/sosekev.1426080.
JAMA
1.Dağtekin A, Nuri C, Bağlama B. ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ). EKEV Akademi Dergisi. 2025;:174–198.
MLA
Dağtekin, Alperen, vd. “ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ)”. EKEV Akademi Dergisi, sy 101, Mart 2025, ss. 174-98, doi:10.17753/sosekev.1426080.
Vancouver
1.Alperen Dağtekin, Cahit Nuri, Başak Bağlama. ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN İNTERNET BAĞIMLILIK DÜZEYLERİ İLE SALDIRGAN DAVRANIŞLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ (EBEVEYN DEĞERLENDİRMESİ). EKEV Akademi Dergisi. 01 Mart 2025;(101):174-98. doi:10.17753/sosekev.1426080