Araştırma Makalesi

SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI

Sayı: 102 22 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Soğuk zincir sürecinde gerçekleştirilen lojistik faaliyetlerin özellikle de taşımacılık faaliyetlerin optimize edilmemesi maliyetlerin artmasına neden olmaktadır. Nitekim lojistik faaliyetlerden kaynaklanan maliyetlerin %50’si taşımacılık faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Bu yüzden soğuk zincir süreçlerinin sonunda nihai müşterilere uygun fiyattan ürün sunabilmek için öncelikle taşımacılık faaliyetlerine odaklanılmalı ve taşımacılık faaliyetleri optimize edilmelidir. Bu çalışma iki amaca odaklanmıştır. Çalışmanın birinci amacı soğuk zincir ürünlerinin denizyolu taşımacılık maliyetlerini minimize etmektir. Bu amaçla Doğrusal Programlama Yöntemi ve En Küçük Maliyet Yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci amacı ise, En Küçük Maliyet Yöntemi sonucunda ulaşılan değerin, optimum değere yakınlığını test etmektir. Bu iki amaca ulaşabilmek için gerekli olan verilere Batı Akdeniz İhracatçılar Birliğinden e-posta yoluyla ulaşılmıştır. Ulaşılan bu veriler; Batı Akdeniz Bölgesine uygulanmış olup, yöntemlerin uygulanması sürecinde Excel ve Excel’in Çözücü eklentisinden yararlanılmıştır. Her iki yöntemin de mevcut dönem maliyetini düşürdüğü ancak En Küçük Maliyet Yönteminin, optimuma yakın fakat tam olarak eşit olmayan bir çözüm üretmiştir. Sonuç olarak, optimizasyon çalışması neticesinde soğuk zincir ürünlerinin deniz taşımacılık maliyetlerinin düşürülebileceği ve En Küçük Maliyet Yöntemindeki atamaların gözden geçirilerek daha iyi bir sonuca ulaşılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Deniz Lojistiği, Optimizasyon, Soğuk Zincir, Tedarik Zinciri Yönetimi, Yöneylem

Kaynakça

  1. Arduino, G., Murillo, D., & Parola, F. (2015). Refrigerated container versus bulk: Evidence from the banana cold chain. Maritime Policy & Management, 42(3), 228-245. https://doi.org/10.1080/03088839.2013.851421
  2. Arman, K., Organ, A., Yenilmezel, S., & Akay, M. (2021). A Review of "Introduction to operations research" by Taha. Planning the distribution network of the electronics firm with the transportation model. International Journal of Academic Research and Ideas, 13(27), 13-22.
  3. Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği.(2024, 1 Ocak - 31 Aralık) İhracat istatistikleri: Ürün grubu ihracat raporu. Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği. https://www.baib.gov.tr/tr/online-islemler-ihracat-istatistikleri-mal-grubu-bazinda-ihracat-raporu.html [Erişim Tarihi: 10.02.2025]
  4. Castelein, B., Geerlings, H., & Duin, R. (2020). The reefer container market and academic research: A review study. Journal of Cleaner Production, 256, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120654
  5. Defraeye, T., Verboven, P., Opara, U., Nicolai, B., & Cronjé , P. (2015). Feasibility of ambient loading of citrus fruit into refrigerated containers for cooling during marine transport. Biosystems Engineering, 134, 20-30. https://doi.org/10.1016/j.biosystemseng.2015.03.012
  6. Demirdal, K. (2021). Lojistik organizasyon olarak Antalya Limanı'nın bölgesel kalkınmadaki rolü:TR61 bölgesinde faaliyet gösteren dış ticaret firmaları üzerinde bir araştırma (Tez No. 671705) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  7. Ding, J.-F., Weng , J.-H., & Chou, C.-C. (2023). Assessment of key risk factors in the cold chain logistics operations of container carriers using best worst method Évaluation des facteurs de risques clés dans les opérations logistiques de la chaîne du froid des porte-conteneurs à l’aide de la méthode du. International Journal of Refrigeration 153, 116-126. https://doi.org/10.1016/j.ijrefrig.2023.06.013
  8. [Dubai Konteyner Fiyatları]. (trs.). [Saygınlar Uluslararası Nakliyat ve Lojistik]. https://www.sayginlarnakliyat.com/dubai-nakliye [Erişim Tarihi: 15.01.2025].
  9. Getahun, S., Ambaw, A., Delele, M., Meyer, C., & Opara, U. (2017). Analysis of airflow and heat transfer inside fruit packed refrigerated shipping container: Part I – Model development and validation. Journal of Food Engineering, 203, 58-68. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2017.02.010
  10. Kayalı, N., Necef Yerli, A., & Onur, G. (2020). İşletme yöneticilerinin lojistik maliyetlere bakış açılarının değerlendirilmesine yönelik uygulama. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (47), 303-324. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yyusbed/issue/53594/714429

Kaynak Göster

APA
Özkan, H. (2025). SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI. EKEV Akademi Dergisi, 102, 174-190. https://doi.org/10.17753/sosekev.1619890
AMA
1.Özkan H. SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI. EKEV Akademi Dergisi. 2025;(102):174-190. doi:10.17753/sosekev.1619890
Chicago
Özkan, Hakan. 2025. “SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI”. EKEV Akademi Dergisi, sy 102: 174-90. https://doi.org/10.17753/sosekev.1619890.
EndNote
Özkan H (01 Haziran 2025) SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI. EKEV Akademi Dergisi 102 174–190.
IEEE
[1]H. Özkan, “SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI”, EKEV Akademi Dergisi, sy 102, ss. 174–190, Haz. 2025, doi: 10.17753/sosekev.1619890.
ISNAD
Özkan, Hakan. “SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI”. EKEV Akademi Dergisi. 102 (01 Haziran 2025): 174-190. https://doi.org/10.17753/sosekev.1619890.
JAMA
1.Özkan H. SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI. EKEV Akademi Dergisi. 2025;:174–190.
MLA
Özkan, Hakan. “SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI”. EKEV Akademi Dergisi, sy 102, Haziran 2025, ss. 174-90, doi:10.17753/sosekev.1619890.
Vancouver
1.Hakan Özkan. SOĞUK ZİNCİR ÜRÜNLERİNİN DENİZ LOJİSTİĞİNDE MALİYET OPTİMİZASYONU: BATI AKDENİZ BÖLGESİNDE DOĞRUSAL PROGRAMLAMA VE EN KÜÇÜK MALİYET YÖNTEMİ KARŞILAŞTIRMASI. EKEV Akademi Dergisi. 01 Haziran 2025;(102):174-90. doi:10.17753/sosekev.1619890