EBEVEYN TUTUMLARININ STRESLE BAŞA ÇIKMA VE ÖFKE İFADE TARZLARINA GÖRE İNCELENMESİ
Öz
Bu araştırma kapsamında Konya Selçuk Üniversitesinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin algılanan ebeveyn tutumları, stresle başa çıkma tarzları ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma da Anne-Baba Tutum Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği kullanılmıştır. Aynı zamanda bazı demografik değişkenler (cinsiyet, karar verme, anne baba evlilik algısı) ve stresle başa çıkma ve öfkeli olma ile ilişkili olabileceği düşünülen yaşam doyumu ve mutluluk gibi değişkenler bağlamında inceleme yapılmıştır. Selçuk Üniversitesi öğrencisi 500 gönüllü katılımcıyla gerçekleştirilen bu araştırmada 18-52 yaş aralığında 332 kadın ve 168 erkek öğrenci yer almıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizlerinde tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler olarak belirtilmiştir. Verilerin analizinde Bağımsız İki Örneklem T Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi ve Korelasyon Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda algılanan ebeveynlik tutumlarının; öfke ifade tarzlarına, stresle başa çıkma tarzlarına ve katılımcıların demografik değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür. Ebeveyn tutumlarından demokratik tutum ile öfke kontrolü, iyimser yaklaşım, sosyal destek ve kendine güven arasında pozitif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Kontrolcü ve otoriter tutum ile de içe öfke, dışa öfke, çaresiz, boyun eğici yaklaşımlar arasında pozitif korelasyona rastlanmıştır. Ayrıca demokratik tutum yaşam doyumu ve mutluluk ortalamalarını da artırmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ebeveyn tutumları, Öfke ifade, Stresle başa çıkma, Mutluluk, Yaşam doyumu
Kaynakça
- Alabay, E. (2017). Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 1(2), 156-174. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720171234
- Albayrak, B., & Kutlu, Y. (2009). Ergenlerde öfke ifade tarzı ve ilişkili faktörler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 2(3), 57-69. https://doi.org/10.36731/cg.414861
- Aydın, E. (2019). Ergenlerin algılanan anne baba tutumlarının benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesi (Tez No. 549336) [Yüksek lisans tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Aydın, B. (2002). Gelişim Psikolojisi. SFN.
- Aydın, A. S. (2003). Ergenlerde stresle başaçıkma tarzları ile cinsiyet ve cinsiyet rolleri arasındaki ilişki (Tez No. 12193) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Bağcı Ç. B. (2024). 4-6 yaş aralığında çocuğu olan annelerin ebeveynlik stres düzeylerinin dijital oyun rehberlik stratejilerini yordayıcı rolü. International Journal of Early Childhood Education Studies, 9(1), 13-30. https://doi.org/ 10.37754/ 737103.2024.912
- Baumrind, D. (1991). Parenting styles and adolescent development. In R. Lerner, A. Peterson & J. Brooks-Gunn (Eds.), Encyclopedia of Adolescence (pp. 746-758). Garland.
- Berkowitz, L. (1993). Pain and aggression: Some findings and implications. Motivation and Emotion, 17, 277-293.https://doi.org/10.1007/BF00992223
- Bilge, F. (1997). Eğitim bilimleri öğrencilerinin sürekli kızgınlık düzeyleri ve kızgınlıklarını ifade biçimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 75-80. https://izlik.org/JA24JN82TL
- Bronstein, M. H., & Zlotnik, D. (2008). Parenting styles and their effects. In M. M. Haith & Benson (Eds), Infant and Early Childhood Development (pp. 496-509). Elsevier Inc.