SINIF ÖĞRETMENLERİNİN ALAN DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDEKİ MOTİVASYON FAKTÖRLERİ VE ALAN DEĞİŞİKLİĞİ SONRASI YAŞADIKLARI PROBLEMLER

Bu araştırma, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmi eğitim kurumlarında kadrolu olarak görev yapan sınıf öğretmenlerinin alan değiştirme süreçlerini ve bu süreçlerin dinamiklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, alan değişikliği gerçekleştiren öğretmenlerin bu tercihlerinin altında yatan motivasyonları ve yeni görev alanlarında karşılaştıkları mesleki zorlukları tespit etmektir. Bu araştırma, nitel araştırma metodolojisi kapsamında yürütülmüş olup araştırma deseni olarak tekli durum çalışması tercih edilmiştir. Çalışmada, incelenen olgunun kendi bağlamı içerisinde derinlemesine anlaşılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. Bu yaklaşımla uzman görüşleri temel alınarak yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla alan değişikliği yapan sınıf öğretmenlerinden 20 öğretmenle derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Çalışmada elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler, araştırmanın amacı doğrultusunda önceden belirlenen temalar ve görüşme sorularından hareketle oluşturulan kavramsal çerçeveye göre düzenlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin alan değişikliği kararlarında tayin imkânı, hedef öğrenci yaş grubu, mesleki yenilenme arzusu, ekonomik faktörler ve branşa özgü zorlukların belirleyici rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, alan değişikliği sonrasında öğretmenlerin karşılaştıkları başlıca sorunlar arasında sınıf yönetimi ve disiplin meseleleri, meslektaşlar arası iletişim eksikliği ve alan bilgisi yetersizliği ön plana çıkmaktadır. Araştırma sonuçları, sınıf öğretmenlerinin alan değişikliği sürecinin çok boyutlu ve karmaşık bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, söz konusu sürecin hem bireysel kariyer planlaması hem de kurumsal yönetim perspektifinden sistematik bir yaklaşımla ele alınması önem arz etmektedir. Elde edilen bulgular ışığında, alan değişikliği sürecinin daha etkin yönetilebilmesi için kapsamlı bir politika çerçevesinin geliştirilmesi ve uygulanması önerilmektedir. Bu doğrultuda, öğretmenlere yönelik mesleki gelişim programlarının güçlendirilmesi ve kurumsal destek mekanizmalarının iyileştirilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

This study aims to examine the field-change processes of primary school teachers permanently employed in public educational institutions affiliated with the Ministry of National Education (MoNE) of the Republic of Türkiye, as well as the dynamics underlying these processes. The primary objective of the research is to identify the motivations behind teachers’ decisions to change their teaching fields and to explore the professional challenges they encounter in their new areas of specialization. The study was conducted within the framework of qualitative research methodology, employing a single case study design. This approach was chosen to facilitate an in-depth understanding of the phenomenon within its natural context. In determining the participants, the snowball sampling technique, one of the purposive sampling methods, was utilized. Accordingly, based on expert opinions, in-depth interviews were conducted with 20 primary school teachers who had undergone a field change, using a semi-structured interview form. The qualitative data obtained from the study were analyzed through descriptive analysis. In this process, the data were organized according to a conceptual framework developed on the basis of predetermined themes and interview questions aligned with the objectives of the research. The findings reveal that factors such as opportunities for relocation, the targeted student age group, the desire for professional renewal, economic considerations, and challenges specific to particular subject areas play a significant role in teachers’ decisions to change fields. Furthermore, the most prominent difficulties experienced after the transition include classroom management and disciplinary issues, insufficient communication among colleagues, and deficiencies in subject-matter knowledge. The results indicate that the field-change process of primary school teachers is multidimensional and complex in nature. In this regard, it is important to address the process through a systematic approach from both individual career-planning and institutional management perspectives. In light of the findings, the study recommends the development and implementation of a comprehensive policy framework to ensure more effective management of field-change processes. Accordingly, the necessity of strengthening professional development programs for teachers and improving institutional support mechanisms is emphasized.