The Boundaries, Criteria, and Domains of Renewal in Religious Discourse in the Qur’an and Hadith: An Analytical and Objective Study
Öz
This study examines the boundaries, criteria, and domains of renewal (tajdīd) in religious discourse from the perspective of the Qur’an and Hadith with an analytical and objective approach. The aim of the research is to explore different intellectual schools of thought on tajdīd in religion and to clarify the conceptual ambiguities introduced by certain contemporary advocates of renewal. In today’s context of increasing cultural and intellectual challenges, it is observed that the concept of tajdīd has at times been detached from its original context and interpreted in various ways. The study also seeks to demonstrate that concepts frequently confused with tajdīd—such as “development,” “modernization,” and “innovation”—are not consistent with the essence of religion. Unlike the authentic notion of tajdīd, these concepts tend to generate new meanings independently of the foundational principles of faith. Structured into an introduction, five chapters, and a conclusion, the research employs descriptive-analytical, historical, and comparative methodologies, juxtaposing classical religious thought with contemporary interpretations. The first chapter addresses the linguistic and terminological dimensions of tajdīd, while the subsequent chapters examine its criteria, directions, significance, differentiation from similar concepts, the diverse positions of preachers and scholars, and the views of leading figures who have evaluated the idea of renewal either positively or negatively. The findings indicate that in Islam, tajdīd is not merely the development of ideas but rather the revival of religious concepts that have been forgotten or neglected over time. For renewal in religion to be valid, the renewer (mujaddid) must possess scholarly competence, demonstrate expertise in Qur’anic exegesis, and have deep mastery of the Islamic sciences. With regard to intellectual trends on renewal, three main approaches emerge: those who reject it altogether, those who advocate for it in ways that contradict the foundational principles of religion, and those who reconcile tajdīd with the preservation of religious essence. It is further concluded that criticisms directed at classical exegesis largely stem from secular approaches; nevertheless, classical methodologies continue to maintain their scholarly and methodological significance.
Kaynakça
- ابن منظور. (1992). لسان العرب. بيروت: دار صادر.
- أبو الأعلى المودودي. (1997). موجز تاريخ تجديد الدين وإحيائه، وواقع المسلمين والنهوض بهم (الإصدار 2). بيروت: دار الفكر.
- أبو عبد الله غانم بن قدوري بن حمد بن صالح آل موسى الناصري التكريتي. (2003). محاضرات في علوم القرآن (الإصدار 1). عمان: دار عمان.
- أحمد بن فارس بن زكريا القزويني. (1979). مجم مقاييس اللغة. بيروت: دار الفكر.
- أحمد مختار عبد الحميد عمر. (2008). معجم اللغة العربية المعاصرة (الإصدار 1). الرياض: دار عالم الكتب.
- أحمد مختار عبد الحميد عمر. (2008). معجم اللغة العربية المعاصرة (الإصدار 1). الرياض: دار عالم الكتب.
- أشرف أبو عطايا. (2007). تطوير الخطاب الديني كأحد التحديات التربوية المعاصرة. غزة: جامع الكتب الإسلامية.
- بسطامي محمد سعيد خير. (2012). مفهوم تجديد الدين (الإصدار 1). جدة: مركز التأصيل للدراسات والبحوث.
- جمال أبوحسان. (د.ت). التجديد في التفسير مادة ومنهاجاً. الأردن: شبكة التفسير والدراسات الإسلامية.
- دلال بنت كويران السلمي. (2014). التجديد في التفسير في العصر الحديث، مفهومه وضوابطه وتجاهاته. مكة: جامعة أم القرى.
- زين الدين محمد المدعو عبد الرؤوف بن تاج العارفين بن علي بن زين العابدين المناوي. (1938). فيض القدير شرح الجامع الصغير (الإصدار 1). القاهرة: المكتبة التجارية الكبرى.
- سليمان بن الأشعث السجستاني أبوداوود. (2009). سنن أبي داوود (الإصدار 1). بيروت: دار الرسالة العلمية.
- سيد قطب. (د.ت). في ظلال القرآن. القاهرة: دار الشروق.
- شمس الدين بن محمد بهاء الدين بن منلا علي خليفة القلموني محمد رشيدرضا. (1990). تفسير القرآن الحكيم. القاهرة: الهيئة المصرية العامة للكتاب.
- عبد الحميد أحمد أبو سليمان. (2010). الإصلاح الإسلامي، قراءات منهجية اجتماعية (الإصدار 1). القاهرة: داغر السلام للطباعة والنشر والتوزيع.
- عبد الرحمن بن أبي بكر جلال الدين السيوطي. (1974). الإتقان في علوم القرآن (الإصدار 1). القاهرة: الهيئة المصرية العامة للكتاب.
- عبد الرحمن بن ناصر بن عبد الله السعدي. (2000). تيسير الكريم الرحمن في تفسير كلام المنان (الإصدار 1). بيروت: مؤسسة الرسالة.
- عبد الله العجلان. (1989). حركة الإصلاح والتجديد في نجد (الإصدار 1). الرياض: عبد الله العجلان للنشر.
- عبد الله بن محمد بن إبراهيم بن عثمان بن خواستي العبسي أبو بكر بن أبي شيبة. (1986). الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار (الإصدار 1). الرياض: مكتبة الرشد.
- عبد الله بن يوسف بن عيس بن يعقوب اليعقوب الجديع العنزي. (2001). المقدمات الأساسية في علوم القرآن (الإصدار 1). بريطانيا ليدز: مركز البحوث الإسلامية.
- عبد المجيد عبد السلام المحتسب. (1982). اتجاهات التفسير في العصر الراهن (الإصدار 3). عمان: مكتبة النهضة الإسلامية.
- عثمان أحمد عبدالرحيم. (د.ت). التجديد في التفسير، نظرة في المفهوم والضوابط (الإصدار 11). الكويت: المطبعة العصرية.
- علي بن مصطفى الطنطاوي. (1996). في سبيل الإصلاح (الإصدار 4). جدة: دار المنارة للنشر والتوزيع.
- علي بن نايف الشحود. (2010). توجيهات قرآنية لأصحاب الدعوة (الإصدار 1).
- علي محمد زينو. (2001). القرآنيون نشأتهم عقائدهم أدلتهم (الإصدار 1). دمشق: دار القبس.
- فهد بن الرحمن بن سليمان الرومي. (1986). اتجاهات التفسير في القرن الرابع عشر (الإصدار 1). السعودية: إدارة البحوث العلمية والإفتاء والدعوة والإرشاد.
- مجد الدين أبو طاهر محمد بن يعقوب الفيروزآبادي. (2005). القاموس المحيط. بيروت: مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر.
- مجد الدين أبو طاهر محمد بن يعقوب الفيروزآبادي. (2005). القاموس المحيط (الإصدار 8). بيروت: مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر.
- محمد السيد حسين الذهبي. (د.ت). التفسير والمفسرون. القاهرة: مكتبة وهبة.
- محمد بن أبي بكر بن عبد القادر الرازي. (1995). مختار الصحاح. بيروت: مكتبة لبنان ناشرون.
- محمد بن محمد بن محمود أبو منصور الماتريدي. (2005). تفسير الماتريدي (الإصدار 1). بيروت: دار الكتب العلمية.
- محمد بن يوسف الشهير بأبي حيان. (2001). تفسير البحر المحيط (الإصدار 1). بيروت: دار الكتب العلمية.
- محمد بن يوسف الكافي. (1934). المسائل الكافية في بيان وجوب صدق خير رب البرية. القاهرة: مطبعة حجازي.
- محمد حامد الناصر. (2001). العصرانيون بين مزاعم التجديد وميادين التغريب (الإصدار 2). الرياض: مكتبة الكوثر.
- محمد حسن محمد سبتان. (د.ت). تقويم أساليب تعليم القرآن الكريم في وسائل الإعلام. المدينة المنورة: مجمع الملك فهد لطباعة المصحف الشريف.
- محمد سعيد رمضان البوطي. (2008). شخصيات استوقفتني (الإصدار 7). دمشق: دار الفكر.
- محمد شمس الحق العظيم آبادي. (1993). عون المعبود (الإصدار 2). بيروت: دار الكتب العلمية.
- وحيد الدين خان. (2015). تجدين الدين (الإصدار 2). (ظفر الإسلام خان، المترجمون) نيودلهي: كتب جودورد نظام الدين الغربي.
- يوسف القرضاوي. (2000). كيف نتعامل مع القرآن العظيم (الإصدار 3). القاهرة: دار الشروق.
- يوسف القرضاوي. (2011). كلمات في الوسطية الإسلامية ومعالمها (الإصدار 3). القاهرة: دار الشروق.
- يوسف القرضاوي. (بلا تاريخ). من أجل صحوة راشدة. القاهرة، بيروت، قطر، الهند: مجموعة مقالات.
Kur’an ve Hadis’e Göre Dinî Söylemde Tecdidin Sınırları, Ölçütleri ve Alanları: Analitik ve Nesnel Bir İnceleme
Öz
Bu çalışma, Kur’an ve Hadis perspektifinden dinî söylemde yenilenmenin sınırlarını, ölçütlerini ve alanlarını analitik ve nesnel bir yaklaşımla ele almaktadır. Araştırmanın amacı, dinde tecdide dair farklı düşünce ekollerini inceleyerek, çağdaş dönemde bazı yenilenme taraftarlarının çıkardığı kavramsal belirsizlikleri açıklığa kavuşturmaktır. Kültürel ve entelektüel meydan okumaların arttığı günümüzde tecdid kavramının zaman zaman bağlamından uzaklaştırılarak farklı şekillerde yorumlandığı görülmektedir. Çalışmada ayrıca tecdid ile sıkça karıştırılan “geliştirme,” “modernleşme” ve “yenilik” gibi kavramların dinin özüne uygun olmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu kavramlar, sahih tecdid anlayışının aksine, inanç esaslarından bağımsız yeni anlamlar üretme eğilimi göstermektedir. Giriş, beş bölüm ve sonuçtan oluşan araştırmada betimleyici-analitik, tarihsel ve mukayeseli yöntemler birlikte kullanılmış; klasik dinî anlayış çağdaş yorumlarla karşılaştırılmıştır. İlk bölümde tecdidin dilbilimsel ve terimsel çerçevesi ele alınmış; sonraki bölümlerde tecdidin ölçütleri, yönelimleri, önemi, benzer kavramlardan farkları, davetçi ve âlimlerin farklı tutumları ile tecdid fikrini olumlu veya olumsuz biçimde değerlendiren önde gelen şahsiyetlerin yaklaşımları incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre İslâm’da tecdid, yalnızca fikirlerin geliştirilmesinden ibaret olmayıp, zamanla unutulmuş ya da ihmale uğramış dinî kavramların ihyasını ifade etmektedir. Dinde sahih bir yenilenmenin mümkün olabilmesi için, müceddidin ilmî ehliyet sahibi olması, Kur’an tefsiri ve İslâmî ilimlerde derin bir vukûfiyet göstermesi gerekmektedir. Tecdide ilişkin düşünce ekolleri arasında yenilenmeyi bütünüyle reddedenler, dinin temel ilkeleriyle çelişecek biçimde savunanlar ve tecdidi dinin özünü muhafaza ile telif edenler bulunmaktadır. Klasik tefsire yönelik eleştirilerin büyük ölçüde seküler yaklaşımlardan kaynaklandığı, buna rağmen klasik metodolojilerin ilmî ve metodik değerini koruduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kaynakça
- ابن منظور. (1992). لسان العرب. بيروت: دار صادر.
- أبو الأعلى المودودي. (1997). موجز تاريخ تجديد الدين وإحيائه، وواقع المسلمين والنهوض بهم (الإصدار 2). بيروت: دار الفكر.
- أبو عبد الله غانم بن قدوري بن حمد بن صالح آل موسى الناصري التكريتي. (2003). محاضرات في علوم القرآن (الإصدار 1). عمان: دار عمان.
- أحمد بن فارس بن زكريا القزويني. (1979). مجم مقاييس اللغة. بيروت: دار الفكر.
- أحمد مختار عبد الحميد عمر. (2008). معجم اللغة العربية المعاصرة (الإصدار 1). الرياض: دار عالم الكتب.
- أحمد مختار عبد الحميد عمر. (2008). معجم اللغة العربية المعاصرة (الإصدار 1). الرياض: دار عالم الكتب.
- أشرف أبو عطايا. (2007). تطوير الخطاب الديني كأحد التحديات التربوية المعاصرة. غزة: جامع الكتب الإسلامية.
- بسطامي محمد سعيد خير. (2012). مفهوم تجديد الدين (الإصدار 1). جدة: مركز التأصيل للدراسات والبحوث.
- جمال أبوحسان. (د.ت). التجديد في التفسير مادة ومنهاجاً. الأردن: شبكة التفسير والدراسات الإسلامية.
- دلال بنت كويران السلمي. (2014). التجديد في التفسير في العصر الحديث، مفهومه وضوابطه وتجاهاته. مكة: جامعة أم القرى.
- زين الدين محمد المدعو عبد الرؤوف بن تاج العارفين بن علي بن زين العابدين المناوي. (1938). فيض القدير شرح الجامع الصغير (الإصدار 1). القاهرة: المكتبة التجارية الكبرى.
- سليمان بن الأشعث السجستاني أبوداوود. (2009). سنن أبي داوود (الإصدار 1). بيروت: دار الرسالة العلمية.
- سيد قطب. (د.ت). في ظلال القرآن. القاهرة: دار الشروق.
- شمس الدين بن محمد بهاء الدين بن منلا علي خليفة القلموني محمد رشيدرضا. (1990). تفسير القرآن الحكيم. القاهرة: الهيئة المصرية العامة للكتاب.
- عبد الحميد أحمد أبو سليمان. (2010). الإصلاح الإسلامي، قراءات منهجية اجتماعية (الإصدار 1). القاهرة: داغر السلام للطباعة والنشر والتوزيع.
- عبد الرحمن بن أبي بكر جلال الدين السيوطي. (1974). الإتقان في علوم القرآن (الإصدار 1). القاهرة: الهيئة المصرية العامة للكتاب.
- عبد الرحمن بن ناصر بن عبد الله السعدي. (2000). تيسير الكريم الرحمن في تفسير كلام المنان (الإصدار 1). بيروت: مؤسسة الرسالة.
- عبد الله العجلان. (1989). حركة الإصلاح والتجديد في نجد (الإصدار 1). الرياض: عبد الله العجلان للنشر.
- عبد الله بن محمد بن إبراهيم بن عثمان بن خواستي العبسي أبو بكر بن أبي شيبة. (1986). الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار (الإصدار 1). الرياض: مكتبة الرشد.
- عبد الله بن يوسف بن عيس بن يعقوب اليعقوب الجديع العنزي. (2001). المقدمات الأساسية في علوم القرآن (الإصدار 1). بريطانيا ليدز: مركز البحوث الإسلامية.
- عبد المجيد عبد السلام المحتسب. (1982). اتجاهات التفسير في العصر الراهن (الإصدار 3). عمان: مكتبة النهضة الإسلامية.
- عثمان أحمد عبدالرحيم. (د.ت). التجديد في التفسير، نظرة في المفهوم والضوابط (الإصدار 11). الكويت: المطبعة العصرية.
- علي بن مصطفى الطنطاوي. (1996). في سبيل الإصلاح (الإصدار 4). جدة: دار المنارة للنشر والتوزيع.
- علي بن نايف الشحود. (2010). توجيهات قرآنية لأصحاب الدعوة (الإصدار 1).
- علي محمد زينو. (2001). القرآنيون نشأتهم عقائدهم أدلتهم (الإصدار 1). دمشق: دار القبس.
- فهد بن الرحمن بن سليمان الرومي. (1986). اتجاهات التفسير في القرن الرابع عشر (الإصدار 1). السعودية: إدارة البحوث العلمية والإفتاء والدعوة والإرشاد.
- مجد الدين أبو طاهر محمد بن يعقوب الفيروزآبادي. (2005). القاموس المحيط. بيروت: مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر.
- مجد الدين أبو طاهر محمد بن يعقوب الفيروزآبادي. (2005). القاموس المحيط (الإصدار 8). بيروت: مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر.
- محمد السيد حسين الذهبي. (د.ت). التفسير والمفسرون. القاهرة: مكتبة وهبة.
- محمد بن أبي بكر بن عبد القادر الرازي. (1995). مختار الصحاح. بيروت: مكتبة لبنان ناشرون.
- محمد بن محمد بن محمود أبو منصور الماتريدي. (2005). تفسير الماتريدي (الإصدار 1). بيروت: دار الكتب العلمية.
- محمد بن يوسف الشهير بأبي حيان. (2001). تفسير البحر المحيط (الإصدار 1). بيروت: دار الكتب العلمية.
- محمد بن يوسف الكافي. (1934). المسائل الكافية في بيان وجوب صدق خير رب البرية. القاهرة: مطبعة حجازي.
- محمد حامد الناصر. (2001). العصرانيون بين مزاعم التجديد وميادين التغريب (الإصدار 2). الرياض: مكتبة الكوثر.
- محمد حسن محمد سبتان. (د.ت). تقويم أساليب تعليم القرآن الكريم في وسائل الإعلام. المدينة المنورة: مجمع الملك فهد لطباعة المصحف الشريف.
- محمد سعيد رمضان البوطي. (2008). شخصيات استوقفتني (الإصدار 7). دمشق: دار الفكر.
- محمد شمس الحق العظيم آبادي. (1993). عون المعبود (الإصدار 2). بيروت: دار الكتب العلمية.
- وحيد الدين خان. (2015). تجدين الدين (الإصدار 2). (ظفر الإسلام خان، المترجمون) نيودلهي: كتب جودورد نظام الدين الغربي.
- يوسف القرضاوي. (2000). كيف نتعامل مع القرآن العظيم (الإصدار 3). القاهرة: دار الشروق.
- يوسف القرضاوي. (2011). كلمات في الوسطية الإسلامية ومعالمها (الإصدار 3). القاهرة: دار الشروق.
- يوسف القرضاوي. (بلا تاريخ). من أجل صحوة راشدة. القاهرة، بيروت، قطر، الهند: مجموعة مقالات.
Öz
تعد هذه الدراسة حدود التجديد في الخطاب الديني، ضوابطه ومجالاته في القرآن والحديث دراسة تحليلية موضوعية بمثابة تسليط الضوء على تلك المدارس الفكرية المتعددة التي تخصصت في مسألة التجديد، وذلك بهدف إزالة اللبس الذي طرأ من قبل بعض المعاصرين من دعاة التجديد، في زمن تكاثرت فيه التحديات الثقافية والفكرية، وتهدف الدراسة أيضاً إلى توضيح المصطلحات المشابهة للتجديد، كالتطوير والتحديث والابتكار التي لا تتوافق مع تعاليم الدين بأي شكل من الأشكال، لأن تلك المصطلحات وإن كانت تشابه التجديد إلا أنها تعبر عن اجتهاد يسعى المجتهد من خلاله تقديم دلالات وفهوم ومعان جديدة تتناسب مع أحوال الناس وظروفهم المتغيرة دون النظر إلى أصول وجوهر الدين، وقد اعتمدت هذه الدراسة على المنهج الذي يجمع بين المنهج الوصفي الإستقرائي والمنهج التحليلي، وفي الوقت نفسه تم اعتماد المنهج التاريخي والمنهج المقارن، لأن الدراسة في غالبيتها مقارنة بين الأفكار الدينية الاصلية والأفكار المعاصرة، تم تقسيم الدراسة إلى: مقدمة وخمسة مطالب، وخاتمة، المطلب الأل تتضمن تعريف التجديد في اللغة والإصطلاح، والمطالب الأربعة الأخرى تضمنت ضوابط التجديد واتجاهاته وأهمية تلك الضوابط، وتوضيح الفرق بين التجديد والمصطلحات المشابهة له، والتطرق إلى موقف الدعاة من التجديد، وذكر رواد مصطلح التجديد بشقيه الإيجابي منهم والسلبي، وانتهت الدراسة بخاتمة تضمنت أهم النتائج والتوصيات، منها: إن التجديد في الدين الإسلامي يتجاوز تطوير الأفكار ليشمل إحياء المفاهيم الدينية التي اندرست عبر مرور الزمن، هناك ضوابط للتجديد سواء أكان في المجدد أو في المنهج يجب الالتزام بها، منها المعرفة بأصول التفسير والعلوم الإسلامية وأن يكون المجدد من أهل الاختصاص وغيرها من الضوابط، هناك ثلاثة مدارس فكرية حول التجديد: الأولى ترفضه بالكامل، والثانية تدعو إلى تجديد الخطاب الديني رغم تعارضه مع القواعد الأصلية، والثالثة تجمع بين التجديد والحفاظ على جوهر الدين، الانتقادات الموجهة للتفسير القديم تستند إلى دعوات علمانية مشبوهة، ومنهج المفسرين القدامى يبقى أساسياً.
Kaynakça
- ابن منظور. (1992). لسان العرب. بيروت: دار صادر.
- أبو الأعلى المودودي. (1997). موجز تاريخ تجديد الدين وإحيائه، وواقع المسلمين والنهوض بهم (الإصدار 2). بيروت: دار الفكر.
- أبو عبد الله غانم بن قدوري بن حمد بن صالح آل موسى الناصري التكريتي. (2003). محاضرات في علوم القرآن (الإصدار 1). عمان: دار عمان.
- أحمد بن فارس بن زكريا القزويني. (1979). مجم مقاييس اللغة. بيروت: دار الفكر.
- أحمد مختار عبد الحميد عمر. (2008). معجم اللغة العربية المعاصرة (الإصدار 1). الرياض: دار عالم الكتب.
- أحمد مختار عبد الحميد عمر. (2008). معجم اللغة العربية المعاصرة (الإصدار 1). الرياض: دار عالم الكتب.
- أشرف أبو عطايا. (2007). تطوير الخطاب الديني كأحد التحديات التربوية المعاصرة. غزة: جامع الكتب الإسلامية.
- بسطامي محمد سعيد خير. (2012). مفهوم تجديد الدين (الإصدار 1). جدة: مركز التأصيل للدراسات والبحوث.
- جمال أبوحسان. (د.ت). التجديد في التفسير مادة ومنهاجاً. الأردن: شبكة التفسير والدراسات الإسلامية.
- دلال بنت كويران السلمي. (2014). التجديد في التفسير في العصر الحديث، مفهومه وضوابطه وتجاهاته. مكة: جامعة أم القرى.
- زين الدين محمد المدعو عبد الرؤوف بن تاج العارفين بن علي بن زين العابدين المناوي. (1938). فيض القدير شرح الجامع الصغير (الإصدار 1). القاهرة: المكتبة التجارية الكبرى.
- سليمان بن الأشعث السجستاني أبوداوود. (2009). سنن أبي داوود (الإصدار 1). بيروت: دار الرسالة العلمية.
- سيد قطب. (د.ت). في ظلال القرآن. القاهرة: دار الشروق.
- شمس الدين بن محمد بهاء الدين بن منلا علي خليفة القلموني محمد رشيدرضا. (1990). تفسير القرآن الحكيم. القاهرة: الهيئة المصرية العامة للكتاب.
- عبد الحميد أحمد أبو سليمان. (2010). الإصلاح الإسلامي، قراءات منهجية اجتماعية (الإصدار 1). القاهرة: داغر السلام للطباعة والنشر والتوزيع.
- عبد الرحمن بن أبي بكر جلال الدين السيوطي. (1974). الإتقان في علوم القرآن (الإصدار 1). القاهرة: الهيئة المصرية العامة للكتاب.
- عبد الرحمن بن ناصر بن عبد الله السعدي. (2000). تيسير الكريم الرحمن في تفسير كلام المنان (الإصدار 1). بيروت: مؤسسة الرسالة.
- عبد الله العجلان. (1989). حركة الإصلاح والتجديد في نجد (الإصدار 1). الرياض: عبد الله العجلان للنشر.
- عبد الله بن محمد بن إبراهيم بن عثمان بن خواستي العبسي أبو بكر بن أبي شيبة. (1986). الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار (الإصدار 1). الرياض: مكتبة الرشد.
- عبد الله بن يوسف بن عيس بن يعقوب اليعقوب الجديع العنزي. (2001). المقدمات الأساسية في علوم القرآن (الإصدار 1). بريطانيا ليدز: مركز البحوث الإسلامية.
- عبد المجيد عبد السلام المحتسب. (1982). اتجاهات التفسير في العصر الراهن (الإصدار 3). عمان: مكتبة النهضة الإسلامية.
- عثمان أحمد عبدالرحيم. (د.ت). التجديد في التفسير، نظرة في المفهوم والضوابط (الإصدار 11). الكويت: المطبعة العصرية.
- علي بن مصطفى الطنطاوي. (1996). في سبيل الإصلاح (الإصدار 4). جدة: دار المنارة للنشر والتوزيع.
- علي بن نايف الشحود. (2010). توجيهات قرآنية لأصحاب الدعوة (الإصدار 1).
- علي محمد زينو. (2001). القرآنيون نشأتهم عقائدهم أدلتهم (الإصدار 1). دمشق: دار القبس.
- فهد بن الرحمن بن سليمان الرومي. (1986). اتجاهات التفسير في القرن الرابع عشر (الإصدار 1). السعودية: إدارة البحوث العلمية والإفتاء والدعوة والإرشاد.
- مجد الدين أبو طاهر محمد بن يعقوب الفيروزآبادي. (2005). القاموس المحيط. بيروت: مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر.
- مجد الدين أبو طاهر محمد بن يعقوب الفيروزآبادي. (2005). القاموس المحيط (الإصدار 8). بيروت: مؤسسة الرسالة للطباعة والنشر.
- محمد السيد حسين الذهبي. (د.ت). التفسير والمفسرون. القاهرة: مكتبة وهبة.
- محمد بن أبي بكر بن عبد القادر الرازي. (1995). مختار الصحاح. بيروت: مكتبة لبنان ناشرون.
- محمد بن محمد بن محمود أبو منصور الماتريدي. (2005). تفسير الماتريدي (الإصدار 1). بيروت: دار الكتب العلمية.
- محمد بن يوسف الشهير بأبي حيان. (2001). تفسير البحر المحيط (الإصدار 1). بيروت: دار الكتب العلمية.
- محمد بن يوسف الكافي. (1934). المسائل الكافية في بيان وجوب صدق خير رب البرية. القاهرة: مطبعة حجازي.
- محمد حامد الناصر. (2001). العصرانيون بين مزاعم التجديد وميادين التغريب (الإصدار 2). الرياض: مكتبة الكوثر.
- محمد حسن محمد سبتان. (د.ت). تقويم أساليب تعليم القرآن الكريم في وسائل الإعلام. المدينة المنورة: مجمع الملك فهد لطباعة المصحف الشريف.
- محمد سعيد رمضان البوطي. (2008). شخصيات استوقفتني (الإصدار 7). دمشق: دار الفكر.
- محمد شمس الحق العظيم آبادي. (1993). عون المعبود (الإصدار 2). بيروت: دار الكتب العلمية.
- وحيد الدين خان. (2015). تجدين الدين (الإصدار 2). (ظفر الإسلام خان، المترجمون) نيودلهي: كتب جودورد نظام الدين الغربي.
- يوسف القرضاوي. (2000). كيف نتعامل مع القرآن العظيم (الإصدار 3). القاهرة: دار الشروق.
- يوسف القرضاوي. (2011). كلمات في الوسطية الإسلامية ومعالمها (الإصدار 3). القاهرة: دار الشروق.
- يوسف القرضاوي. (بلا تاريخ). من أجل صحوة راشدة. القاهرة، بيروت، قطر، الهند: مجموعة مقالات.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Arapça |
|---|---|
| Konular | İslam Araştırmaları (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 2 Eylül 2025 |
| Kabul Tarihi | 10 Şubat 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 23 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 23 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17753/sosekev.1776677 |
| IZ | https://izlik.org/JA63DX36HG |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
Bu dergide, nitelikli bilimsel yayın üretimine katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri.
Yazım Kuralları
1- EKEV Akademi Dergisine gönderilen yöntemsiz gerçekleştirilen derleme çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır. Çalışmalar mutlaka dergi şablonuna yönelik hazırlanmalı ve 25 sayfayı geçmemelidir.
2- Dergiye gönderilen yazıların daha önce başka bir yayın organında yayımlanmamış olması veya yayımı için değerlendirme aşamasında bulunmaması gerekir.
3- Yazılar daha önce bir kongre, sempozyum ve toplantıda bildiri şeklinde sunulmuşsa, tarih ve yer belirtmek şartıyla; yayın kurulu tarafından uygun görülmesi durumunda yayımlanabilir. Bu konudaki her türlü sorumluluk yazarlara aittir.
4- Dergiye gönderilen makaleler öncelikle yazım editörleri tarafından Dergi Yazım ve Yayım İlkeleri bağlamında incelenir. Eğer yazar tarafından düzeltilmesi gereken kısımlar varsa yazı yazara iade edilerek düzeltilmesi istenir.
5- Dergi Yazım ve Yayım İlkelerine uygun olmayan yazılar hakeme gönderilmez ve yayımlanmaz.
6- Dergide editörler tarafından onaylanan yazılar aynı sistem üzerinden en az iki hakeme gönderilir. Gerekli görüldüğü durumlarda çalışma ikiden fazla hakeme inceletilebilir. Yayınlanacak çalışma ile ilgili nihai karar hakem çoğunluğunun görüşü de dikkate alınarak verilir. Hakemlerin önerileri editör tarafından titizlikle takip edilir. Dergi, gönderilen yazılarda düzeltme yapmak, yazıları yayımlamak ya da yayımlamamak haklarına sahiptir. Değerlendirmeye gönderilen çalışmalarda yazar(lar)ın ve hakemlerin isimleri karşılıklı olarak gizli tutulur.
7- Yazar(lar) hakemlerin olumsuz görüşlerine kanıt göstermek koşuluyla itiraz edebilir. Bu itiraz incelenir ve gerekli görülürse farklı hakem görüşüne başvurulur.
8- Bütün süreçler elektronik ortamda gerçekleşir.
9- Çalışmanın başlığının altında yazar adı, unvanı, görev yaptığı kurum ve kendisine ulaşılabilecek e-posta adresi gibi bilgilere yer verilmemelidir. Yazar adları, editör tarafından görülebildiğinden, bu bilgiler, yazıya editör tarafından eklenecektir. Yazılar sisteme eklenirken, yazara ait herhangi bir bilginin yazıda yer almadığından emin olunmalıdır. Bu husus, makaleyi inceleyecek hakemlere daha rahat hareket imkânı tanınması açısından önemlidir.
10- Yazılarda sosyal bilimlerdeki yaygın olan kaynak gösterme yöntemlerinden APA 7 kuralları kullanılmalıdır. Kaynakların doğruluğu yazarların sorumluluğundadır.
11- Dergiye gönderilen çalışmalarda dil bilgisi kurallarına (imla, noktalama, açıklık, anlaşılırlık vs.) riayet etme mecburiyeti vardır. Bu nedenle oluşabilecek problemler ve eleştirilerden tamamen yazar sorumludur.
YAZIM KURALLARI ve KAYNAK GÖSTERME BİÇİMİ
EKEV Akademi Dergisine gönderilen yazılar, referans sistemi, dipnot gösterme biçimi ve kaynakça düzenlenmesinde American Psychological Association (APA) stilinde hazırlanmalıdır. İlahiyat alanındaki makalelerde MLA stili kullanılabilir, söz konusu stil ile ilgili bilgiler ayrı bir başlık altında aşağıda verilmiştir.
Paragraf girintisi 1,25 olmalıdır. Çalışmanın başlığı ve ana metin Times New Roman, 11 punto, satır ve paragraf aralığı 1,15, paragraf öncesi ve sonrası 6 nk olmalıdır.
Öz ve Abstract en fazla 300 kelime olmalıdır (Times New Roman, 10 punto, italik, satır ve paragraf aralığı 1, paragraf öncesi ve sonrası 6 nk). Öz ve abstractta sırasıyla bulunması gerekenler: Araştırmanın amacı, araştırmanın yöntemi ve deseni, veri toplama aracı, sonuç ve öneriler (birden fazla sonuç ve önerinin olması durumunda bu kısımda yalnızca en önemlilerine yer verilmelidir.)
Anahtar Kelimeler: En az 3 en fazla 5 anahtar kelime olmalıdır. Anahtar kelimelerin yalnızca ilk harfi büyük diğer harfleri küçük olarak yazılmalı ve en sonuna nokta konulmalıdır. (Örnek: Anahtar Kelimeler: Prozodi, Akıcı okuma, Okuduğunu anlama.)
Jel Kodu: (Yalnızca İİBF alanındaki makaleler için gereklidir.)
Makalede bulunması gereken başlıklar makale şablonu içerisinde belirtilmiştir. Başlıklar sola yaslı olmalı ve otomatik bir şekilde numaralandırılmalıdır.
Metin İçinde Kaynak Gösterme
Tek yazar, tek çalışma:
Sönmez (1998) Türkiye’deki bölgesel eşitsizlikleri incelediği çalışmasında, ….dır.
Türkiye’deki bölgesel eşitsizliklerin incelendiği bir çalışmada, …..dır (Sönmez, 1998).
İki yazarlı çalışma:
İki yazar varsa, her ikisinin de soyadı verilir.
Yöntem en genel anlamda ...... tanımlanır (Dembo & Gibson, 1985).
Dembo ve Gibson’a (1985) göre ……………… ....... .... dır.
Doğrudan alıntılarda Yazarın soyadı, tarih ve sayfa numarası verilmelidir.
Dembo ve Gibson (1985) eğitimi “…………………………………………..” olarak tanılamaktadır (s.12).
Eğitim “…………………………………………..” olarak tanılamaktadır (Dembo & Gibson, 1985, s.12).
Üç ve daha fazla yazarlı çalışma:
Metin içinde ilk belirtildiği yerden itibaren ilk yazarın soyadı verilir, “vd” diye devam edilir. Kaynakça listesinde her yazarın soyadı ve adlarının baş harfleri verilir.
(Ulaş vd., 2022)
Ulaş vd. (2022) …olarak ifade etmiştir.
Gruplar (Yazar olarak):
Metin içinde ilk gösterme:
(Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], 2019)
Daha sonraki göstermeler:
(MEB, 2019).
Aynı parantez içinde iki veya daha çok çalışma:
Çalışmalar alfabetik sıraya göre düzenlenir.
(Akan, 2020; Coşkun, 2021; Er, 2020; Ulaş, 2015)
Aynı parantez içinde iki veya daha çok çalışma:
Yayın yılına göre sıralanarak, aynı yazarların iki ya da daha çok çalışması düzenlenir. Önce yazarların soyadları verilir, ardından her bir çalışma için sadece çalışma yılları verilir.
(Köklü & Büyüköztürk, 1991; 1993).
Aynı yazarın aynı yıl yaptığı çalışmaları:
Yazarın birden fazla çalışmasını ayırt edebilmek için yıllardan sonra a,b,c harfleri kullanılır.
(Demir, 1990a; 1990b; 1990c)
Aktaran:
İkincil kaynaklardan alıntı yapan bir kaynağa referans veriliyorsa, asıl yararlanılan kaynağa göndermede bulunulur.
(Rabbitt, 1982, Akt. Lyon vd., 2014)
Aktarandan doğrudan alıntı:
Eğitim “…………………………………………..” olarak tanılamaktadır (Rabbitt, 1982, Akt. Lyon vd., 2014, s.12).
Tablo ve Şekiller:
Tablo ve şekil gösterimleri başvurular>resim yazısı ekleme kısmından otomatik olarak eklenmelidir.
Tablo 1
Tablo Gösterimi
Şekil 1
Şekil Gösterimi
(Yalnızca tablo içeriklerinde paragraf öncesi 0 nk, sonrası 6 nk olarak ayarlanmalıdır. Tablonun içeriği 9 punto olmalıdır.)
Kaynakça Listesinde Kaynak Gösterme:
Makale:
Grady, J. S., Her, M., Moreno, G., Perez, C., & Yelinek, J. (2019). Emotions in storybooks: A comparison of storybooks that represent ethnic and racial groups in the United States. Psychology of Popular Media Culture, 8(3), 207–217. https://doi.org/10.1037/ppm0000185
Bilgileri eksik olan makale:
Stegmeir, M. (2016). Climate change: New discipline practices promote college access.
Stegmeir, M. (2016). Climate change: New discipline practices promote college access. The Journal of College Admission, (231), 44–47. https://www.nxtbook.com/ygsreprints/NACAC/nacac_jca_spring2016/#/46
Kitap:
Ulaş, A. H. (2014). Drama oyun ve fiziksel etkinlikler (2. baskı). Favori.
Not: Kitaplara ilişkin kaynakçalarda 1. baskı dışındaki basım numaralarına mutlaka belirtilmelidir. Yayıncılık, basımevi gibi ifadelere yer verilmemelidir.
Editörlü kitap bölümü:
İngilizce Kaynak:
Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 105–117). Sage.
Türkçe Kaynak:
Akan, E., & Ulaş, H. (2023). Merak, öğrenme ve motivasyon arasındaki ilişki. O. Sevim & H. Ulaş (Eds.), Merak ve öğrenme içinde (ss. 45-58). Bidge.
Kitap Bölümü Olarak Yayınlanan Konferans Bildirileri:
Bedenel, A.-L., Jourdan, L., & Biernacki, C. (2019). Probability estimation by an adapted genetic algorithm in web insurance. In R. Battiti, M. Brunato, I. Kotsireas, & P. Pardalos (Eds.), Lecture notes in computer science: Vol. 11353. Learning and intelligent optimization (pp. 225–240). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-05348-221
Konferans Sunumu:
Evans, A. C., Jr., Garbarino, J., Bocanegra, E., Kinscherff, R. T., & Márquez-Greene, N. (2019, August 8–11). Gun violence: An event on the power of community [Conference presentation]. APA 2019 Convention, Chicago, IL, United States. https://convention.apa.org/2019-video
Konferans Sunum Özeti
Cacioppo, S. (2019, April 25–28). Evolutionary theory of social connections: Past, present, and future [Conference presentation abstract]. Ninety-ninth annual convention of the Western Psychological Association, Pasadena, CA, United States. https://westernpsych.org/wp-content/uploads/2019/04/WPA-Program-2019-Final-2.pdf
Kitap Olarak Yayınlanan Konferans Bildirileri
Kushilevitz, E., & Malkin, T. (Eds.). (2016). Lecture notes in computer science: Vol. 9562. Theory of cryptography. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-662-49096-9
Kitap Bölümü Olarak Yayınlanan Konferans Bildirileri
Bedenel, A.-L., Jourdan, L., & Biernacki, C. (2019). Probability estimation by an adapted genetic algorithm in web insurance. In R. Battiti, M. Brunato, I. Kotsireas, & P. Pardalos (Eds.), Lecture notes in computer science: Vol. 11353. Learning and intelligent optimization (pp. 225–240). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-05348-2_21
Tez:
Akan, E. (2021). Çözümleme ve ses temelli ilkokuma ve yazma öğretim yöntemlerinin prozodik okuma becerileri açısından incelenmesi (Tez No. 675403) [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
MLA STİLİNE GÖRE KAYNAK VE REFERANS SİSTEMİ ( İLAHİYAT ALANI İÇİN)
İlahiyat ve din bilimleri ile ilgili yazılarda MLA STİL kullanılacaktır.
Dipnot kullanımında eserin ilk geçtiği yerde tam künye daha sonraki kullanımlarda kısaltılmış künye kullanılmalıdır.
Kitap:
Kitap yazarının soyadı veya meşhur adı, adı, eserin tam adı (italik), varsa çeviren (Çev.), tahkik eden (Thk.) veya sadeleştiren (Sad.), edisyon (Eds.) yayına hazırlayanın (Haz.) adı, soyadı, kaçıncı baskı olduğu, yayınevi (tercihe bağlı), yayın yeri ve tarihi, varsa cildi ve sayfası. Şayet baskı yeri yoksa (y.y), tarih yoksa (trs.) şeklinde kısaltılacaktır.
Örnek:
Cerrahoğlu, İsmail, Tefsîr Usûlü, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., Ankara, 1988, C.1, s.55.
Tahkik
Yâkût el-Hamevî, Mu’cemü’l-Büldân, thk. Ferîd Abdülaziz el-Cündî, Beyrût, 1990, C.V, s.16.
Çeviri
Şehrûr, Muhammed, Lügavî Kur’ân Okumaları, Çev. Mustafa Ünver, Samsun 2001, s. 69.
Makale
Makale yazarının soyadı ve adı, makale adı (tırnak içinde ve italik), dergi veya eser adı (italik), çeviri vs. ise onların adı, derginin baskı yeri ve tarihi, cildi veya yılı, sayı numarası, sayfası.
Mehmed S. Hatiboğlu, “İlk Sufilerin Hadis/Sünnet Anlayışları Üzerine”, İslâmiyât, Ankara, 1999, C. 2, S. 3, temmuz-eylül, s. 15.
Dipnotta bir eserin ikinci ve daha sonraki kullanımlar
İlk geçtiği yerde tam künye ile verildikten sonra şayet tekrar kullanılacaksa parantez içinde daha sonraki kullanımdaki kısaltma yazılacaktır. İkici ve diğer kullanımlarda yazarın soyadı veya meşhur adı, eserin kısa adı cilt ve sayfa numarası yazılacaktır.
Örnek:
Ebü'l-Fazl Celalüddin Abdurrahman b. Ebî Bekr es-Suyûtî (911/1505), el-İtkân fî Ulûmi'l-Kur'ân, Thk. Muhammed Ebü'l-Fazl İbrâhim, Dârü't-Türas, 3. bs., Kahire, 1985, C.1, s. 225. (el-İtkân) (İlk Kullanım)
es-Suyûtî, el-İtkân, C.II, s. 22. (ikinci ve sonraki kullanımlar)
Basılmış sempozyum bildirileri, ansiklopedi maddeleri, tezler, kitap bölümleri aşağıdaki şekle uygun olmalıdır.
Yılmaz Öztuna, “Mesnevî”, Türk Ansiklopedisi, Ankara 1983, C.XXIV, s. 46
Mehmed Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih ve Deyimleri Sözlüğü, İstanbul 1993, C. II, s. 488
Özgel, İshak, Büyük Selçuklu Dönemi Müfessirleri, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa 1996, s. 142
Yazma Eserlerde Kütüphane adı, kayıt numarası ve varak yazılacaktır.
Abdülmecid-i Sivâsî, Şerh-i Mesnevî, M E.B. Ank, Genel Kitâblık, nr 683, vr. 3b
Âyetler
Sure numarası / âyet numarası
Örnek
2/Bakara/56
Hadislere yapılan atıflarda Concordance usulü takip edilmeldir.
Örnek:
Buhârî, İmân 15.
Arapça eser isimleri ve müellif isimlerinin yazımında, ismi mensuplarda (lam-ı tarifler okunduğu gibi yazılacaktır)
er-Râzî ve el-Cezerî
Eser isimlerinde harfi cerler küçük yazılacak lâm-ı tarifler üst kesme ile ayrılacak okunduğu gibi yazılacaktır.
“el-Burhân fî Ulûmi’l-Kurân”
NOT: Âyet, hadis veya diğer Arapça ibareler mutlaka yaygın olarak kullanılan fontlarda yazılmalı ve word’de farklı iki dilde kullanılabilir özelliğinde olmalıdır.
İnternet Siteleri:
Kitap ve makele referans sitemine ek olarak erişim tarihi ve http adresi verilecektir.
Beach, D.. “A problem of validity in education research”, Qualitative Inquiry, 9, 859 – 873. December 2003, Web: http://qix.sagepub.com/cgi/reprint/9/6/859 adresinden 8 Ocak 2007’de alınmıştır.
MLA Sistemine Göre Metin Sonunda Kaynak Gösterimi
1- Kaynakça başka bir sayfada yazarların soyadına göre alfabetik sırayla düzenlenir. Yazar adı verilmemişse eser adı, eser kurum yayınıysa kurum adı dikkate alınır, eserin ve kurumun ilk harfine göre alfabetik sıralama yapılır.
2- Kaynaklar iki yana yaslı, ilk satırda paragraf girintisi olmadan ikinci satırı 1,25 paragraf girintisiyle düzenlenir.
NOT: Kaynakçada kullanılan kaynakların ilk dipnottaki tam künye hali verilecektir. Buna ilave olarak sadece şayet kaynak eser birden fazla cilde sahip ise kaç cilt olduğu belirtilecektir. Makale ise derginin hangi sayfaları arasında olduğu bilgisi eklenecektir.
Tek yazarlı kitap:
Günay, V. Doğan, Söylem Çözümlemesi, İstanbul: Papatya, 2013.
İki ya da üç yazarlı kitap:
Kıran, Zeynel & Ayşe Kıran. Dilbilime Giriş. Ankara: Seçkin, 2006.
NOT: İkinci yazarın ismi aynen yazılmış, soyadı öne alınmamıştır çünkü ilk yazarın soyadına göre alfabetik sıralama yapılmaktadır.
Üçün üzerinde yazarı olan kitap (ilk yazarın adından sonra diğer yazarlar kitaptaki sıraya göre verilir ya da ilk yazar adı verildikten sonra diğerleri denilir ve sonraki yazarlar verilmez.):
Örnek: Korkmaz, Zeynep vd. Türk Dili ve Kompozisyon. 2. Baskı, Ankara: Ekin, 2007.
Özel yazımı olan isimlerce yazılmış kitap: (Bazı yazarlar belirli isimlerle tanınmıştır ve bazı yazarların da soyadı bulunmamaktadır. Bunlarda ilk ad dikkate alınmalı gerekirse parantez içinde açıklama vermelidir.
Nazım Hikmet (Ran). La Fontaine'den Masallar. 1. Baskı, Ankara: YKY, 2012.
Yazarı bilinmeyen eser (Uzun eser isimleri italik, kısa eser isimleri çift tırnak içinde verilir.)
Dede Korkut Öyküleri. İstanbul, Dilek yayınları, 1980.
Çeviri ve editörlü kitap:
Merriam B. Sharan. Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçi Bir Rehber. Çev. Selahattin Turan. Ankara: Nobel, 2013.
Tez
Karahan, Leman. Türkçe öğretiminde klâsik Türk edebiyatı eserlerinden faydalanma yolları (15-18.yy.). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Niğde Niğde Üniversitesi, 2010.
Elektronik Kaynak
Sağır, Mukim. Ana Dil Mi, Ana Dili Mi?. 14 Temmuz 2014. ww.turkishstudies.net/Makaleler/1911810174_sagirmukim.pdf.
Kısaltmalar
b.: Bin, ibn
bkz.: Bakınız
bs.: Baskı
C.: Cilt
Çev.: Çeviren
Der.: Derleyen
Ed.: Editör
Eds.: Edisyon
h.: Hicrî
Haz.: Hazırlayan
hk.: Hakkında
krş.: Karşılaştırınız
Ktp.: Kütüphane/Kütüphanesi
m.ö.: Milattan önce
m.s.: Milattan sonra
nr.: Numara
Nşr.: Neşreden
ö.: Ölümü
S.: Sayı
s.: Sayfa
Thk.: Tahkik eden
trs.: Tarihsiz
vr.: Varak
y.y.: Yayın yeri yok
MLA Sistemine Göre Metin İçi Kaynak Gösterimi
1- Alıntılar
2- MLA sisteminde uzun eserlerin (Roman, kitap, oyun vb.) başlıkları metin içinde eğik yazı ile; kısa eserlerin (şiir, tek öykü, makale vb.) başlıkları ise çift tırnakla normal yazıyla verilmelidir.
Örnek: Söylem Çözümlemesi kitabında Doğan Günay “Dil ile ilgili açıklamaları bir yerde sonlandırmak zordur” (15) demiş dilin açıklanmasının güçlüğüne dikkat çekmiştir.
Örnek: Mehmet Akif Ersoy’un “Ordunun Duası” şiiri dikkate değerdir (627-628).
3- Yazar ve eser ismi belliyse alıntı sonrasında sadece sayfa numarası parantez içinde, aynı metinden yapılan alıntılar art arda veriliyorsa ve araya başka yazarlardan yapılan alıntılar girmemişse sadece sayfa numarası verilir. Araya farklı bir yazardan alıntı girmişse yazar ve eser ismi tekrar verilmelidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
EKEV Akademi Dergisi Kış, Bahar, Yaz ve Güz dönemlerinde olmak üzere yılda dört kez yayımlanır. Yayın dili Türkçe, İngilizce ve Arapça’dır.
EKEV Akademi Dergisi'nde yayımlanan tüm yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. İzin alınmadan kısmen veya tamamen herhangi bir şekilde basılamaz ve çoğaltılamaz. Yayın kurulu dergiye gönderilen yazıları yayınlayıp yayınlamamakta serbesttir. Gönderilen yazılar iade edilmez.
EKEV AKADEMİ DERGİSİ YAYIN SÜRECİ VE ETİK SORUMLULUKLAR
Açık Erişim
EKEV Akademi Dergisi ulusal hakemli ve açık erişimli bir dergidir.
Gizlilik
EKEV Akademi Dergisi “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu” kapsamında hakem, yazar ve okuyucu bilgilerini derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanır ve üçüncü kişilerle paylaşmaz.
Arşiv
EKEV Akademi Dergisinde yayımlanan makaleler TÜBİTAK ULAKBİM EKEV Akademi Dergisi aracılığıyla pdf formatında ULAKBİM sunucularında arşivlenmektedir. Ayrıca editörya tarafından pdf formatında saklanmaktadır.
Telif Hakkı
EKEV akademi Dergisine gönderilen makaleler, önceden başka bir dergide veya başka bir yerde yayınlanmamış veya herhangi bir dergiye yayınlanmak üzere gönderilmemiş özgün makale niteliğinde olmalıdır.
Yazarlar makaleyi dergi sistemine yüklediklerinde makalenin telif hakkından feragat etmeyi ve EKEV Akademi Dergisine devretmeyi kabul ederler.
Körleme Hakemlik
EKEV Akademi Dergisinde hakem ve yazar kimlikleri çift taraflı olarak gizli tutulur, yazar, hakem ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Değerlendirme Süreci
EKEV Akademi Dergisine gönderilen makaleler; dergi editörlerince incelenir. Derginin amaç ve kapsamı dışında olan, özgün değeri olmayan, bilimsel olarak zayıf ve etik ilklere uyulmamış, dil açısından problemli ve yayın dillerinden birinin dışında olan makaleler reddedilir. Değerlendirme sonucu yazara 10 gün içinde bildirilir. Makalenin ilk inceleme sonucu olumlu olursa alan editörlerine yönlendirilir.
Alan Editörü İncelemesi
Alan editörü tarafından makale; genel yapısı, giriş, materyal ve metot, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümleri dergi yayın politikası ve kriterleri temelinde değerlendirilir. Alan editörünce yeterli görülmeyen çalışmalar en geç üç hafta içinde yazara iade edilir.
Hakem Süreci
Ön incelemeden geçen makaleye içeriğine uygun olmak üzere, alan editörleri tarafından hakem önerilir. Hakem önerileri editörce değerlendirilir ve ilk olarak makale iki hakeme gönderilir. Hakemler tarafından en geç iki hafta içinde makale incelenir ve rapor yazılır.
Rapor süreci:
1- Raporlardan her ikisi de olumlu ise = süreç editörlerin makaleyi kontrol ve düzletme önerileriyle devam eder.
2- Raporlardan biri veya ikisi düzeltme ise = makale raporları incelenir, yazara iletilir, yazarın düzeltmeleri takip edilir, düzletilmiş nüsha editörler ve hakemler tarafından kontrol edilir ve düzeltmeler yapılmışsa makale yayımlanacaklar listesine alınır.
3- Raporlardan her ikisi de olumsuz ise = editörlerin değerlendirmeleri sonrasında makale reddedilir.
4- Raporlardan biri olumlu diğeri olumsuz ise = makale alan editörünce önerilen üçüncü hakeme gönderilir, üçüncü hakemin raporu olumluysa 2. Maddede belirtilen süreç işletilir. Ancak üçüncü hakem raporu olumsuz ise editör değerlendirmesi sonrasında makale reddedilir. Ancak hakemlerin herhangi biri tarafından verilen düzeltme istatistikle ilgiliyse ve yazar bu düzeltmeyi yapmaması ya da hakemin düzeltme önerisine yönelik herhangi bir açıklamada bulunmaması durumunda makale editörya tarafından (istatistik alanında uzman kişilere danışılarak) reddedilebilir.
Değerlendirme
Hakem ve editörlerin önerileri doğrultusunda düzeltilen makale alan editörünce incelenir ve sonuç olumluysa yayınlanacaklar listesine alınır. Yayımlanacaklar listesine alınan makale son incelemede editörya tarafından uygun bulunduğu takdirde yayımlanmak üzere dizgiye gönderilir. Uygun bulunmayan makaleler editörya tarafından reddedilir.
İntihal
Yayımlanacaklara atılan makalenin intihal denetimi yapılır. EKEV Akademi Dergisi kabul edilebilir benzerlik oranı %15’tir. Yazar makalenin orijinalliğini sağlamadan birinci dereceden sorumludur.
Makale Gönderimi
Yazarlar, EKEV Akademi Dergisi ana sitesinden “http://www.ekevakademi.org/YeniUyelik.aspx” üyeliklerini gerçekleştirdikten sonra makalelerini dergi sistemine yükleyebilir.
Makaleyi Geri Çekme
EKEV Akademi Dergisine gönderilen makaleler, hakem süreci başladıktan sonra veya başka bir dergiye gönderildiği için geri çekilemez. Yazarlar, dergi editörleriyle iletişime (dergi@ekevakademi.or) geçerek makalesini geri çekmek istediğini belirten bir dilekçe ile hakem süreci başlatılmamış makalelerini geri çekebilirler. Yayın kurulu tarafından telif hakları EKEV Akademi Dergisine devredilmiş çalışmaların geri çekme isteği onaylanmadığı sürece yazarlar makalelerini başka bir dergiye değerlendirmek üzere gönderemezler.
Destekleyici ve Reklam
EKEV Akademi Dergisi reklam kabul etmemektedir ve herhangi bir destekleyicisi bulunmamaktadır.
YAYIN ETİĞİ
EKEV Akademi Dergisi; bilimsel disiplinin çalışma prensiplerine uygun olarak hazırlanan araştırma makalelerinin (değerlendirme, telif, kitap incelemesi) yayımlandığı hakemli bir dergidir.
EKEV Akademi Dergisinde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada surecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. EKEV Akademi Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır. (https://publicationethics.org/authorship).
Yazarların Etik Sorumlulukları
Bilimsel gelişim objektif bir tavır ve etik ilkeler temelinde gelişmektedir. EKEV Akademi Dergisi’ne çalışma gönderen yazarlardan evrensel etik değerlere ve aşağıda belirtilen etik ilkelere uymaları beklenmektedir.
1- Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
2-Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
3-Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
4-Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
5- Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
6-Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
7-Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma EKEV Akademi Dergisi’ne gönderilemez.
8-Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
9-Yazarlar makalelerinde “Araştırma Etiği” başlığıyla araştırma ve yayın etiğine uyduklarına dair bilgi vermelidirler.
10-Yazarlar etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) eğitim alanında yaptıkları çalışmalarda yetkili kurum yönetmeliğine (MEB İzin Yönergesi) uygun olarak izne yöntem bölümünde ve ayrıca makalenin ilk/son sayfasında yer verilmelidirler. Buna ek olarak olgu sunumları veya eğitim alanında deneysel çalışmalarda, bilgilendirilmiş gönüllü¨ olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalelerinde yer vermelidirler.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
EKEV Akademi Dergisi editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:
Genel görev ve sorumluluklar
Editörler, dergide yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
1- Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
2- Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
3- Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
4- Düşünce özgürlüğünü destekleme,
5- Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
6- Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
7- Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler
Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
Yazarlar ile ilişkiler
Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
1- Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
2- Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
3- Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
4- Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
5- "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
6- Editörler yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
7- Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler
Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
1- Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
2- Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
3- Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
4- Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
5- Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
6- Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
7- Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
8- Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
9- Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
10- Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
Yayın kurulu ile ilişkiler
Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.
Ayrıca editörler;
1- Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
2- Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
3- Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
4- Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
5- Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler
Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörler ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Editöryal ve kör hakemlik süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Kalite güvencesi
Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
Kişisel verilerin korunması
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
Etik kurul, insan ve hayvan hakları
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suiistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem
Editörler; olası suiistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.
Fikri mülkiyet haklarının korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Yapıcılık ve tartışmaya açıklık
Editörler;
1- Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
2- Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
3- Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
Şikâyetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikâyetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
Politik ve Ticari kaygılar
Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
Çıkar çatışmaları
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. EKEV Akademi Dergisi değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda dergimiz için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
1- Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
2- Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
3- Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
4- Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
5- Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
6- Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
7- Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
Hakem Rehberi:
https://publicationethics.org/files/Peer%20review%20guidelines.pdf
Yayıncının Etik Sorumlukları
Dergi Yönetim Kurulu, aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:
1- Editörler, dergiye gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
2- Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
3- EKEV Akademi Dergisi yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
4- Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suiistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız
Dergimizde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen dergi@ekevakademi.org adresine e-posta yoluyla bildiriniz.
Ücret Politikası
Ekev Akademi Dergisi Mart, Haziran, Eylül ve Aralık ayları olmak üzere yılda dört defa yayımlanmaktadır.
Dergimizde makale başvurusu sırasında kabul/red şartına bağlı olmaksızın makale işleme ücreti alınmaktadır.
Aşağıdaki hesap numarasına 7.500 TL yatırmanız gerekmektedir. Makalenin reddedilmesi durumunda 3.750 TL iade edilmektedir. (27.01.2026 tarihinden itibaren geçerlidir.)
NOT: ÖDEMELER MAKALENİZİN ÖN İNCELEMESİ TAMAMLANDIKTAN SONRA (HAKEM SÜRECİ BAŞLATILIRKEN) DERGİPARK ÜZERİNDEN SİZLERDEN TALEP EDİLECEKTİR. LÜTFEN ÖNCESİNDE ÖDEME YAPMAYINIZ. AYRICA HAKEM SÜRECİ BAŞLATILDIKTAN SONRA MAKALENİN HERHANGİ BİR DURUMDAN ÖTÜRÜ GERİ ÇEKİLMESİ DURUMUNDA YAZARA HERHANGİ BİR ÖDEME YAPILMAYACAKTIR.
