KİTAB-I MUKADDES BAĞLAMINDA ERKEN DÖNEM HIRİSTİYANLIKTA GÖÇ VE MEKÂNSAL-TEOLOJİK DÖNÜŞÜM

From a religious history perspective, migration has manifested itself as much more than simple population movement; it is a sacred journey experience where faith transcends spatial boundaries and a constitutive process in which religious identity is reshaped. However, the transformative effect of migration on the theological and institutional structure of religions and on spatial perception has not been sufficiently examined phenomenologically. Indeed, an examination of the existing literature shows that the subject is generally addressed in terms of demographic changes, political and economic reasons, or simply as a missionary activity. However, the history of Christianity is built not on a settled and static sacred temple order, but on continuous mobility, exile, and an ontological experience of “homelessness.” In this context, the main aim of this study is to analyze how the forced migrations experienced by Jesus and his apostles, in light of biblical data, transformed Christianity into a universal theology that transcends spatial boundaries. In this study, which uses descriptive and phenomenological methods, migration narratives in early Christianity are examined; The study examines the transformation of the sacred space within the context of “dentity construction” and “the experience of suffering.” The fundamental truth sought in the research is that Christianity's construction of its own unique identity, breaking away from its temple-centered (Solomon’s Temple) Jewish heritage, was only possible through a radical “displacement” in both physical and theological terms. The findings show that this spatial separation, resulting from oppression, shattered the concept of “fixed holiness,” enabling the faith to transform into a “nomadic community” independent of geographical boundaries. In this context, migration became, on the one hand, an escape from persecution, and on the other hand, a means of conveying the divine message to different geographies. Consequently, the phenomenon of migration in Christian theology has functioned not merely as a form of victimization, but as a strategic, foundational, and theological instrument enabling the universalization and institutionalization of the faith.

Dinler tarihi perspektifinden bakıldığında göç, basit bir nüfus hareketliliğinden çok daha fazlasını; inancın mekânsal sınırları aştığı kutsal bir yolculuk deneyimi ve dini kimliğin yeniden şekillendiği kurucu bir süreç olarak tezahür etmiştir. Oysa göçün, dinlerin teolojik ve kurumsal yapısı, mekânsal algı üzerindeki dönüştürücü etkisi, fenomenolojik açıdan yeterince irdelenmemiştir. Nitekim mevcut literatür incelendiğinde, konunun genellikle demografik değişimler, politik ve ekonomik gerekçeler ekseninde ya da salt bir misyonerlik faaliyeti olarak ele alındığını gösterir. Hâlbuki Hristiyanlık tarihi, yerleşik ve durağan bir kutsal tapınak düzeninden ziyade; sürekli bir hareketlilik, sürgün ve ontolojik bir “yersiz-yurtsuzluk” tecrübesi üzerine inşa edilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın ana hedefi; Kitâb-ı Mukaddes verileri ışığında, Hz. İsa ve havarilerinin maruz kaldığı zorunlu göçlerin, Hristiyanlığı nasıl mekânsal sınırları aşan evrensel bir teolojiye dönüştürdüğünü analiz etmektir. Fenomenolojik betimleme yönteminin kullanıldığı çalışmada, erken dönem Hristiyanlıktaki göç anlatıları; “kutsal mekânın dönüşümü”, “kimlik inşası” ve “çile tecrübesi” bağlamında incelemiştir. Araştırmanın temelinde varılmak istenen hakikat; Hristiyanlığın, mabet merkezli (Süleyman Mabedi) Yahudi mirasından koparak kendi özgün kimliğini inşa etmesi, ancak fiziksel ve teolojik anlamda radikal bir “yer değiştirme” ile mümkün olabildiğidir. Zira elde edilen bulgular, baskı sonucu gerçekleşen bu mekânsal kopuşun, “sabit kutsallık” anlayışını yıkarak inancın coğrafi sınırlardan bağımsız “gezgin bir cemaat” yapısına bürünmesini sağladığını göstermektedir. Bu bağlamda göç, bir yandan zulümden kaçış, diğer yandan ise ilahi mesajın farklı coğrafyalara taşınmasını sağlayan bir tebliğ aracı olmuştur. Sonuç olarak göç fenomeni; Hristiyan teolojisinde bir mağduriyetten öte, inancın evrenselleşmesini ve kurumsallaşmasını sağlayan stratejik, kurucu ve teolojik bir vasıta olarak işlev görmüştür.