ERKEN ÇOCUKLUKTA EBEVEYN MATEMATİK KAYGI ÖLÇEĞİ (EÇEMKÖ)
Öz
Bu araştırmanın temel amacı, erken çocukluk döneminde (3–6 yaş) çocuğa sahip ebeveynlerin matematik kaygı düzeylerini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma, tarama modeline dayalı olarak yürütülen bir ölçek geliştirme araştırmasıdır. Araştırmanın örneklemini, kriter örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 427 ebeveyn oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve 5’li Likert tipinde yapılandırılan Erken Çocukluk Dönemi Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla, 210 katılımcıdan elde edilen veriler üzerinde Açımlayıcı Faktör Analizi, 217 katılımcıdan elde edilen veriler üzerinde ise Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin üç boyutlu (Kişisel Kaygı, Destek Kaygısı ve Çocuk Kaygısı) ve 16 maddeden oluşan bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplam varyansın anlamlı bir bölümünü açıkladığı ve model uyum değerlerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğu görülmüştür. Güvenirlik analizleri, ölçeğin hem alt boyutlar hem de toplam puan açısından yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, geliştirilen ölçme aracının erken çocukluk döneminde ebeveynlerin matematik kaygı düzeylerini belirlemede geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, bu ölçeğin ebeveynlere yönelik eğitim ve rehberlik uygulamalarının planlanmasında kullanılabileceği ve farklı örneklem gruplarında yeniden test edilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Erken çocukluk, Matematik kaygısı, Ebeveyn, Ölçek geliştirme
Kaynakça
- Akbaşlı, S., & Üredi, L. (2014). Eğitim sistemindeki 4+4+4 yapılanmasına ilişkin öğretmen görüşleri. Journal of Teacher Education and Educators, 3(1), 109-136.
- Alkan, V. (2010). Matematikten nefret ediyorum. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(11), 189-199. Aras, H. M., & Bekdemir, M. (2024). Velilere yönelik matematik kaygı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. TEBD, 22(3), 2247-2265. https://doi.org/10.37217/tebd.1420161
- Ashcraft, M. H. (2002). Math anxiety: Personal, educational, and cognitive consequences. Current Directions in Psychological Science, 11(5), 181-185. https://doi.org/10.1111/1467-8721. 00196.
- Aunola, K., Nurmi, J. E., Lerkkanen, M. K., & Rasku-Puttonen, H. (2003). The roles of achievement-related behaviours and parental beliefs in children's mathematical performance. Educational Psychology, 23(4), 403-421. https://doi.org/10.1080/01443410303212
- Ayhan, D. (2023). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygıları ile ebeveynlerinin matematik kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 9(67), 2647-2658. https://doi.org/10.29228/smryj.67391
- Başar, M., & Doğan, M.C. (2020). Öğrencilerin matematik korkusunun incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 7(3), 1-26.
- Becker, M., Litkowski, E. C., Duncan, R. J., Schmitt, S. A., Elicker, J., & Purpura, D. J. (2022). Parents’ math anxiety and mathematics performance of pre-kindergarten children. Journal of Experimental Child Psychology, 214, 105302. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2021.105302
- Bilgen, Z., & Akman, B. (2021). Erken çocukluk döneminde matematik becerilerinin desteklenmesinde ev ortamı ve ailenin rolü. Journal of Preschool and Elementary Education, 2(2), 25-35. https://doi.org/10.29329/jpee.2021.422.1
- Bindak, R. (2005). İlköğretim öğrencileri için matematik kaygı ölçeği. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17(2), 442-448.
- Bellon, E., Fias, W., De Smedt, B., & Desoete, A. (2022). Parental mathematics anxiety and its relationship with preschoolers’ numerical skills and home numeracy activities. Education Sciences, 12(11), 812. https://doi.org/10.3390/educsci12110812