Araştırma Makalesi

SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ

Cilt: 7 Sayı: 19 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, sanal gerçeklik teknolojisiyle üretilen sanat eserleriyle etkileşime giren öznenin, Antropolog Arnold Van Gennep’in geçiş ritüellerini (ayrılma, eşik, birleşme) ve Victor Turner’ın komünitas kavramlarını deneyimlediğini öne sürmektedir. Makalede ayrıca geçiş ritüelleri ile Jonathan Steuer’ın sanal gerçekliği tanımlamada kullandığı üçlü prensibinin (simülasyon, daldırma, etkileşim) karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Yapılan bu karşılaştırmada geçiş ritüelleri ile üçlü prensibin ortak paydalarının olduğu saptanmıştır. Çalışmanın amacı geçiş ritüelleri ve Steuer’ın üçlü prensibi arasında analoji kurularak güncel sanal gerçeklik projeleri üzerinden betimsel analizini yapmaktır. Araştırma, nitel araştırma deseninde yapılandırılmış olup, betimsel analiz yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde, amaçlı örneklem yöntemi tercih edilmiş; benzeşik ve tipik durum örnekleme teknikleri kullanılarak iki sanal gerçeklik projesi örneklem olarak seçilmiştir. İncelenen sanal gerçeklik projeleri arasında Maurice Benayoun’un “Dünya Görünümü” isimli etkileşimli sanat projesi ve Jong-woo Kim’in “Seninle Tanışmak” isimli projesi yer almaktadır. Makalenin amacı bu projeler üzerinden sanal gerçeklik kullanıcılarının geçiş ritüelleri bağlamında nasıl bir dönüşüm yaşadığını analiz etmektir. İçerik analizi yöntemiyle projelerin ortak temaları belirlenmiş, doküman analizi ile sanal gerçeklik deneyiminin bireyin varlık durumundaki değişime etkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, sanal gerçeklik deneyiminin simülasyon/ayrılma, daldırma/eşik, etkileşim/birleşme şeklinde kategorize edilebileceği ortaya konmuştur. Bu anlamda makalenin, sanal gerçeklikle yapılan eserlerin antropoloji kürsüsünden ödünç alınan kavramlar üzerinden yapılan okumayla yeni bir bakış açısı önererek literatüre katkı sağlayacağı ümit edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Benayoun. M (t.y). Medien Kunst. http://www.medienkunstnetz.de/works/world-skin/images/5/ adresinden 18 Mayıs 2024 tarihinde alınmıştır.
  2. Burdea, G. C. and Coiffet, P. (2003). Virtual reality technology, (2nd ed). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc. Castanares, W. (2011). Realidad virtual, mímesis y simulación. CIC. Cuadernos de Información y Comunicacion, 16, 59-81.
  3. Edwards, C. (2020, 11 Şubat). Together again incredibly moving video shows grieving mum tearfully ‘reunited’ with dead daughter, 7, in virtual reality. https://www.thesun.ie/tech/5086701/grieving-mum-tearfully-re-unites-with-dead-daughter-7-in-virtual-reality/ adresinden 15 Kasım 2024 tarihinde alınmıştır.
  4. Elaine. T (2016). Virtual reality head-mounted displays of 2016. http://etsanggarp.blogspot.com/2016/03/ adresinden 20 Kasım 2024 tarihinde alınmıştır.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Güzel Sanatlar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2025

Kabul Tarihi

31 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Gür, N. (2025). SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 7(19), 300-311. https://izlik.org/JA72PX79AY
AMA
1.Gür N. SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ. SOSGÜZ. 2025;7(19):300-311. https://izlik.org/JA72PX79AY
Chicago
Gür, Nazif. 2025. “SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ”. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi 7 (19): 300-311. https://izlik.org/JA72PX79AY.
EndNote
Gür N (01 Aralık 2025) SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi 7 19 300–311.
IEEE
[1]N. Gür, “SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ”, SOSGÜZ, c. 7, sy 19, ss. 300–311, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72PX79AY
ISNAD
Gür, Nazif. “SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ”. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi 7/19 (01 Aralık 2025): 300-311. https://izlik.org/JA72PX79AY.
JAMA
1.Gür N. SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ. SOSGÜZ. 2025;7:300–311.
MLA
Gür, Nazif. “SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ”. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, c. 7, sy 19, Aralık 2025, ss. 300-11, https://izlik.org/JA72PX79AY.
Vancouver
1.Nazif Gür. SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ. SOSGÜZ [Internet]. 01 Aralık 2025;7(19):300-11. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72PX79AY

23374216672166821669     21677 21671216722167321675   21676