Dijital Erişim ve Beceriler Perspektifinden Çocuk Refahı: Uluslararası Eğilimler

Öz

Dijital çağda çocukların internet ve teknolojiye erişimi, bu erişimin niteliği ve dijital becerilerin gelişimi; eğitim, toplumsal katılım ve refah başta olmak üzere birçok alanda belirleyici bir etkiye sahiptir. Özellikle COVID-19 pandemisiyle birlikte uzaktan eğitim uygulamalarının yaygınlaşması, dijital teknolojilerin eğitime erişim ve fırsat eşitliği açısından taşıdığı önemi daha da artmıştır. Bu çalışma, on yedi yaş ve altı çocukların dijital erişim ve beceri durumlarını güncel literatür ve uluslararası raporlar temelinde incelemekte olup, ülkeler arasındaki farklılıkları karşılaştırmalı bir çerçevede ele almaktadır. Avrupa ülkeleri başta olmak üzere, farklı gelir gruplarını ve dijital gelişmişlik düzeylerini temsil eden ülkeler çalışmaya dâhil edilerek dijital eşitsizliklerin yapısı karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Veriler, karşılaştırılabilirlik ve uyum ilkeleri dikkate alınarak OECD, UNICEF, ITU ve EUROSTAT tarafından 2020–2023 yılları arasında yayımlanan kaynaklardan elde edilmiştir. Elde edilen bulgular altyapı, gelir, coğrafya ve sosyoekonomik koşullardaki farklılıklar nedeniyle çocukların dijital fırsatlara erişiminde önemli eşitsizlikler bulunduğunu göstermektedir. Bu eşitsizliklerin yalnızca ülkeler arasında değil, ülkelerin kendi içindeki sosyoekonomik gruplar arasında da belirgin olduğu görülmektedir. Bu durum, dijital alandaki fırsat eşitsizliğinin azaltılmasında sosyal politikaların önemini ve çocukların nitelikli ve sürdürülebilir dijital erişim hakkının sosyal adalet ilkesi çerçevesinde güvence altına alınması gerektiğini ortaya koymaktadır

Anahtar Kelimeler

• Dijital Erişim
• Dijital Beceriler
• Çocuk Refahı
• Uluslararası Eğilimler
• Sosyal Politika

Child Well-Being in from The Perspective of Digital Access and Skills: International Trends

Öz

In the digital age, children’s access to the internet and technology, the quality of this access, and the development of digital skills play a critical role across multiple domains, including education, social participation, and well-being. The COVID-19 pandemic has further highlighted the importance of digital technologies in ensuring access to education and promoting equal opportunities. The aim is to examine the digital access and skill levels of children aged 17 years and younger and to analyze cross-country differences within a comparative framework. A comparative review of current literature and international reports was conducted. Countries representing different income groups and levels of digital development, particularly European countries, were included. Data were obtained from OECD, UNICEF, ITU, and EUROSTAT reports published between 2020 and 2023, with attention to comparability and methodological consistency. Substantial inequalities in children’s access to digital opportunities were identified, driven by differences in infrastructure, income levels, geography, and socioeconomic conditions. These disparities were observed both between countries and within countries across socioeconomic groups. The findings highlight the critical role of social policies in reducing digital inequalities and emphasize that ensuring equitable, high-quality, and sustainable digital access for children is an essential component of social justice frameworks.

Anahtar Kelimeler

• Digital access,
• Digital skills,
• Child Well-being
• International Trends
• Social Policy

Kaynakça

1. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2023). Çocuk hakları strateji belgesi ve eylem planı (2023–2028).
2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025). Dijital dünyada çocuk hakları sözleşmesi.
3. Arkan, Z., & Bal, M. (2025). The relationship between school-age students’ literacy skills and digital well-being: A systematic review. BMC Psychology, 13, 1240.
4. Beetham, H. (2015). Deepening digital know-how: Building digital talent: Key issues in framing the digital capabilities of staff in UK HE and FE. Jisc.
5. Bhargava, A., Guillou, H., Rees, G., & Winther, D. K. (2025). Statistical analysis: Childhood in a digital world. UNICEF.
6. Bittner, K. (2021). Engagement and immersion in digital play: Supporting young children's digital wellbeing. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(19).
7. Büchi, M. (2024). Digital well-being theory and research. New Media & Society, 26(1), 172–189.
8. Castells, M. (2008). Ağ toplumunun yükselişi: Enformasyon çağı – ekonomi, toplum ve kültür. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

9. Cao, S., & Li, H. (2023). A scoping review of digital well-being in early childhood: Definitions, measurements, contributors, and interventions. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3510.
10. Chaudron, S., Gioia, R., & Gemo, M. (2018). Young children (0–8) and digital technology: A qualitative study across Europe. Publications Office of the European Union.
11. Council of Europe. (2022). Strategy for the rights of the child (2022–2027): Children’s rights in action.
12. European Commission Joint Research Centre. (2018). Boosting children’s digital literacy: An urgent task for the EU.
13. Federal Agency for Child and Youth Protection in the Media. (2021). Jugendschutzgesetz (JuSchG).
14. Helsper, E., & Vosloo, S. (2022). Digital inclusion and children: A future-ready, child-centred framework. UNICEF Innocenti.
15. Hopkins, L., Brookes, F., & Green, J. (2013). Books, bytes and brains: The implications of new knowledge for children's early literacy learning. Australasian Journal of Early Childhood, 38(1), 23–28.
16. International Telecommunication Union. (2024). Measuring digital development: Facts and figures 2024.
17. Kardefelt-Winther, D. (2017). How does the time children spend using digital technology impact their mental well-being? UNICEF Innocenti.
18. Laskar, M. H. (2023). Examining the emergence of digital society and the digital divide in India. Frontiers in Sociology, 8, 1145221.
19. Mascheroni, G., Cino, D., Mikuška, J., Lacko, D., & Šmahel, D. (2023). Digital skills, risks and wellbeing among European children.
20. Micheli, M. (2015). What is new in the digital divide? In L. Robinson et al. (Eds.), Communication and Information Technologies Annual.
21. Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Eğitim Bilişim Ağı (EBA).
22. Millî Eğitim Bakanlığı. (2022). FATİH Projesi.
23. Millî Eğitim Bakanlığı. (2023). Faaliyet raporu.
24. Nansen, B., et al. (2012). Children and digital well-being in Australia. Journal of Children and Media, 6(2), 237–254.
25. OECD. (2009). Doing better for children.
26. OECD. (2021). Bridging digital divides in G20 countries.
27. OECD. (2025). From playgrounds to platforms.
28. OECD. (2025a). How’s life for children in the digital age?
29. Ofcom. (2019). Children and parents: Media use and attitudes report.
30. Psaila, S. B. (2024). Right to access the Internet.
31. Smahel, D., et al. (2020). EU Kids Online 2020 report.
32. Türkiye Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. (2022). Elektronik haberleşme sektörü yıllık pazar verileri.
33. Türkiye Belediyeler Birliği. (2021). Yerel yönetimlerde dijital hizmetler.
34. UNICEF & ITU. (2020). How many children and young people have internet access at home?
35. UNICEF Innocenti Research Centre. (2007). Child poverty in perspective.
36. UNICEF Innocenti Research Centre. (2025). Innocenti report card 19.
37. UNICEF Office of Research – Innocenti. (2022). Digital inclusion policies report.
38. UNICEF. (2024). Policy brief 4: Digital technologies, child rights and well-being.
39. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2021). Dijital Türkiye ve e-Devlet çalışmaları.
40. Van Deursen, A. J. A. M., et al. (2016). Development and validation of the Internet Skills Scale. Information, Communication & Society, 19(6), 804–823.
41. Van Dijk, J. A. G. M. (2020). The digital divide. Polity Press.
42. Vanden Abeele, M. M. P. (2021). Digital wellbeing as a dynamic construct. Communication Theory, 31(4), 932–955.
43. Weber, M., & Becker, B. (2019). Browsing the web for school. SAGE Open, 9(2).
44. Weber, P. M., Kammerl, R., & Schiefner-Rohs, M. (2025). What does digital well-being mean for school development? Education Sciences, 15(8), 948.