SOCIAL POLICY APPLICATIONS DURING THE REIGN OF SULTAN ABDULHAMID II

Öz

The aim of this study is to examine the reign of Abdulhamid II who is known with his modern applications and also
to show the historical background of some of his institutions which are still existent. With the idea that the planning
of new social policies requires the examination of the historical change and evolution of older policies, social policy
applications during the reign of Sultan Abdulhamid II are studied. Abdulhamid II has a special place in the area of
social policy resulting from his desire to combine modern and traditional applications. The reign of Abdulhamid II
will be examined for its approach to social policy and its institutions as well as to see the reflections of the changing
social structure on the social policies.

Anahtar Kelimeler

• Social Policy, Abdulhamid II, Social Security, Social Assistance

SULTAN II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE SOSYAL POLİTİKA UYGULAMALARI

Öz

Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nde sosyal politikalar alanında modern uygulamalarıyla anılan Sultan II. Abdülhamid
dönemini inceleyerek bugün dahi devamlılık gösteren bazı kurumlarının tarihini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Sosyal politikanın her alanında yeni uygulamalar planlanırken tarihsel süreç içerisinde bu tip faaliyetlerin geçirdiği
değişim ve gelişimi incelemenin gerekliliğinden hareketle, II. Abdülhamid döneminde görülen sosyal politika
uygulamaları ele alınmıştır. Osmanlı döneminde modern ve geleneksel uygulamaları bir araya getirmeyi amaçlayan
II. Abdülhamid, bu amacı dolayısıyla sosyal politika alanında önemli bir yere sahiptir. Değişen toplumsal yapının
sosyal politika uygulamalarına yansımasını görmek açısından da önem arz eden bu dönem, sosyal politikaya
yaklaşımı ve kurumları açısından değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Politika, II. Abdülhamid, Sosyal Güvenlik, Sosyal Yardım

Kaynakça

1. Aytekin, H. (2006), 1914-1924 Yılları Arasında Korunmaya Muhtaç Çocuklar ve Eğitimleri, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul
2. Cezar, Y. (1986), Osmanlı Maliyesinde Bunalım ve Değişim Dönemi (XVIII. yy’dan Tanzimat’a Mali Tarih), Alan Yayıncılık, İstanbul
3. Conrad, C. (1991), “The Emergence of Modern Retirement: Germany in an International Comparison (1850-1960)” Population: An English Selection, Vol. 3, pp. 171-200
4. Güran, T. (2006), Ekonomik ve Mali Yönleriyle Vakıflar, İstanbul
5. Kapcı, H. Z. (2012), Yetimlere Yönelik Bir Eğitim Kurumu Darülhayr-İ Âli, Erciyes Üniversitesi SBE, (Basılmamış Doktora Tezi), Kayseri
6. Karakaş Özbayrak, İ. (2011), II. Abdülhamid Döneminde Uygulanan Sosyal Yardım Politikaları (1876- 1909), Libra Kitapçılık, İstanbul
7. Karatay, A. (2007), Cumhuriyet Dönemi Korunmaya Muhtaç Çocuklara İlişkin Politikanın Oluşumu, Marmara Üniversitesi S.B.E. (Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul
8. Okay, C. (1999), “Meşrutiyet Döneminde Savaş ve Çocuk”, Osmanlı, c. V, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara

9. Özbek, N. (1999), “İkinci Abdülhamid ve Kimsesiz Çocuklar: Darülhayr-i Ali,” Tarih ve Toplum, Sayı: 182, Şubat 1999
10. Özbek, N. (2002), Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyal Devlet, İletişim Yayıncılık, İstanbul
11. Özdemir, S. (2004), Küreselleşme Sürecinde Refah Devleti, İTÖ Yayınları, İstanbul
12. Shaw, S. (1989), “Sultan Abdülhamid: The Last Man of the Tanzimat”, Tanzimat’ın 150. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu (Bildiriler), Milli Kütüphane Yayını, Ankara
13. Sofuoğlu, E. (2003), “Osmanlı Devletinde Yetimler İçin Alınan Bazı Tedbirler,” Savaş Çocukları- Öksüzler ve Yetimler içinde, (edt.) Emine Gürsoy-Naskali ve Aylin Koç, (kendi yayınları), Umut Kağıtçılık, İstanbul
14. Yazıcı, N, (2007), “Osmanlılarda Yetimlerin Korunması Üzerine Bazı Değerlendirmeler”, AÜİFD, XLVIII, Sayı:1, s 1-46
15. Yıldırım, N. (1996), İstanbul Darülaceze Müessesesi, Darülaceze Vakfı Yayını, İstanbul
16. Yıldırım, N. (1997), İstanbul Darülaceze Müessesesi Tarihi, Darülaceze Vakfı Yayını, İstanbul Arşiv Belgeleri:
17. Başbakanlık Osmanlı Arşivi BOA, İ.DH,1891 Gazeteler:
18. Sabah, 29 Eylül 1891
19. İnternet Kaynakları:
20. http://www.darulaceze.gov.tr/nizamname (son ziyaret tarihi 27.11.2013)