Lise Öğrencilerinin Utangaçlıklarının Algılanan Anne Baba Tutumları ve Problem Çözme Yaklaşımları Açısından İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin
utangaçlıklarının algılanan anne baba tutumlarına
göre farklılaşıp farklılaşmadığının ve utangaçlık ile
problem çözme yaklaşımları arasında anlamlı düzeyde
ilişki olup olmadığının belirlenmesidir.
Yöntem: Araştırma genel tarama modeline uygun
olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi tesadüfi küme
örnekleme yöntemi ile seçilen 377’si kız 275’i erkek
olmak üzere toplam 652 öğrenciden oluşmaktadır.
Örneklemi oluşturan öğrencilerin %24.7’si 9. sınıf,
%44.5’i 10 sınıf %30’.8’i 11. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır.
Öğrencilerin utangaçlıklarının belirlenmesinde
Cheek tarafından 1990 yılında geliştirilen ve Güngör
tarafından 2001 yılında Türkçe’ye uyarlaması yapılan
‘Utangaçlık Ölçeği’ kullanılmıştır. Öğrencilerin problem
çözme yaklaşımlarının belirlenmesinde Heppner ve
Petersen (1982) tarafından geliştirilen Türkçe’ye uyarlaması
Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından yapılan
“Problem Çözme Envanteri” kullanılmıştır. Anne baba
tutumlarının belirlenmesi amacıyla ayrıca bir ölçek uygulanmamıştır.
Kişisel bilgi formunda anne baba tutumlarından
kendilerine uygun olarak düşündüklerini işaretlemeleri
istenmiştir. Verilerin analizinde varyans analizi,
tukey testi, pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı
ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma soncunda lise öğrencilerinin
utangaçlıklarının algılanan anne baba tutumuna göre
anlamlı düzeyde farklılaştığı, algılanan anne baba tutumlarını
otoriter olarak belirten öğrencilerin utangaçlık puan
ortalamaları algılanan anne baba tutumlarını demokratik
olarak belirten öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek
bulunmuştur. Araştırmanın diğer bir bulgusunda da problem
çözme yaklaşımlarından düşünen, kaçıngan, değerlendirici,
kendine güvenli ve planlı yaklaşımların utangaçlık
ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adalbjarnardottir, S., “How Schoolchildren Propose To Negotiate: The Role Of Social Withdrawal, Social Anxiety, And Locus Of Control”, Child Develop- ment, N. 66, p. 1739-1751, 1995.
- Alden, L.E. VE Taylor C.T., “Interpersonal Processes In Social Phobia”, Clinical Psychology Review, V. 24, p. 857-882, 2004.
- Bacanlı, H., Sosyal Beceri Eğitimi, Nobel Yayın Dağı- tım, Ankara 1999.
- Beidel D.C, Turner, S. M. VE Morris T. L., “Psychopatho- logy Of Childhood Social Phobia”, Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, V.38, N.6, p. 643-650, 1999.
- Burgess, K.B., Wojslawowicz, J. C., Rubin, K. H., Ro- se-Krasnor, L. VE Booth-Laforce, C., “Social In- formation Processing And Coping Strategies Of Shy/Withdrawn And Aggressive Children: Does Friendship Matter?”, Child Development, V.77, N.2, p. 371 – 383, 2006. si”, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi (Araştırma Raporu), Ankara 2000.
- Güngör, A., “Utangaçlık Ölçeğinin Geliştirilmesi Geçer- lik Ve Güvenirlik Çalışmaları”, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, Yıl:15, Cilt:2, S:17–22, 2001.
- Hamarta, E., “Ergenlerin Sosyal Kaygılarının Kişilerara- sı Problem Çözme Ve Mükemmeliyetçilik Açısın- dan İncelenmesi”, İlköğretim Online, C.8, S.3, s. 729-740, [Online]: http://ilkogretim-online.org. tr, 2009.
- Hart, T. A., Turk, C. L., Heimberg, R. G. ve Liebowitz, M. R., “Relation Of Marital Status To Social Pho- bia Severity”, Depression and Anxiety, V.10, p. 28–32, 1999.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Yrd. Doç. Dr. Erdal Hamarta
Bu kişi benim
Arş. Gör. Önder Baltacı
Bu kişi benim
Prof. Dr. Ömer Üre
Bu kişi benim
Uzm. Psik. Dan. Elif Demirbaş
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2010
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2010 Cilt: 21 Sayı: 21