Hasta Yakınlarının Organ Bağışı ile İlgili Bilgi ve Tutumları
Öz
Amaç: Günümüzde çeşitli nedenlerle artık tıbbi
tedavisi mümkün olmayan son dönemdeki hastalıklarda
kullanılan yöntemlerden birisi organ naklidir. Organ
nakli konusunda ileri olduğu kabul edilen ülkelerde
bile organ bağışı istenen düzeyde değildir ve bu konuda
da kesin bir çözüm henüz bulunamamıştır. Bu
sorunun kaynağında, halkın hayattayken ve öldükten
sonra yakınlarının organlarını bağışlama konusunda
çekimserliği yatmaktadır. Bu araştırma, hastanede
yatan hastaların yakınlarının organ bağışı ile ilgili bilgi
ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı
olarak planlanmış ve uygulanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, 15 Nisan–31
Mayıs 2007 tarihleri arasında Bandırma Mustafa
Güven Karahan (160 yataklı) ve Kapıdağ Devlet
Hastanelerinde (250 yataklı) yatarak tedavi gören
hastaların yakınlarından araştırmaya katılmayı kabul
eden 338 kişi alınmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından
hazırlanan 26 soruluk anket formu aracılığı ile
toplanmıştır. Araştırmanın yürütülmesi için kurumlardan
yazılı izin ve çalışmaya katılan kişilerden araştırmanın
amacı anlatıldıktan sonra onam alınmıştır.
Verilerin analizi SPSS 11.0 bilgisayar istatistik paket
programında değerlendirilmiş, verilerin analizinde
tanımlayıcı istatistikler ve ki kare analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan kişilerin
yaş ortalaması 40.72±13.28, %73.1’i kadın, %76.9’u
evli, %52.4’ü ilkokul mezunu %54.4’ü ev hanımı ve
%71.0’i ilçede yaşamaktadır. Hasta yakınlarının
%55.3’ünün organ bağışı konusunda bilgilerinin olduğu,
%96.4’ünün organlarını bağışlamadığı, %75.4’ünün
organ bağışında bulunmak istediği, %90.5’inin organ
bağışının gerekliliğine inandığı, %92.0’ının ise organ
bağışı için ne yapmak gerektiğini bilmediği saptanmıştır.
Organ bağışlamama nedenleri sırasıyla; %20.4’ü
hekimlere güvenmeme, %16.0’ı kişisel tercih, 10.9’u
kararsızlık %9.5’i vücut bütünlüğünün bozulmasını
istememe nedeniyle organlarını bağışlamak istemediklerini
belirtmişlerdir.
Sonuç: Araştırma sonucunda; hasta yakınlarının
organ bağışı konusunda bilgi eksiklikleri olduğu,
organ bağışı konusunda tutum ve davranışlarının
farklı olduğu ve organ bağışlamak isteyenlerin çok
azının organ bağışında bulunduğu saptanmıştır. Bu
bulgular hasta yakınlarının organ bağısı konusunda
eğitime gereksinimleri olduğunu düşündürtmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed W, Harris S, Brown E. (1999). Attitutes to organ donation among South Asians in an English high street. J R Soc Med, 92 (12):626-627.
- Akgün S, Tokalak I, Erdal R. (2002). Attitudes and beha- vior related to organ donation and transplanta- tion: a survey of university students. Transplant Proc, 34(6): 2009-2011
- Göz F, Gürelli ŞŞ. (2007). Yoğun bakım hemşirelerinin organ bağışı ile ilgili düşünceleri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2(5): 77-88.
- Göz, F., Göz, M., ve Erkan, M. (2006). Knowledge and attitudes of medical, nursing, dentistry and he- alth technician students towards organ donati- on: a pilot study, Journal of Clinical Nursing 15: 1371–1375.
- Kececioglu N, Tuncer M, Yücetin L, Akaydın M, Yaku- poğlu G. (2000). Attitudes of religious people in Turkey regarding organ donation and transplan- tation. Transplantation Proceedings, 32: 629– 630.
- Liu Y, Lei H, Qui F. (1997). Investigation of attitudes towards organ transplantation in young people in China. Chin Med J (Engl), 110(3):210-215.
- Naçar M, Çetinkaya F, Kanyılmaz D, Tokgöz B, Utaş C. (2001). Hekim adaylarının organ nakline bakış açıları. Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi,10(2):123-128.
- Özdağ N. (2001). Organ nakli ve bağışına toplumun ba- kışı. C. Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 5(2): 46-55.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2009
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2009 Cilt: 17 Sayı: 17