ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMLERİ KAPSAMINDA LİSANSÜSTÜ TEZLERDE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI

Öz

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK), küreselleşme süreci ve Bilgi İletişim Teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte önemi ve duyarlılıkları giderek artmıştır. Günümüzde STK’lar; yoksullukla mücadeleden işsizliğin önlenmesine, uluslararası ilişkilerin geliştirilmesinden çevre sorunları ile mücadeleye, insan haklarının korunmasından barışın sağlanmasına kadar birçok sosyal sorunun çözülmesi sürecinde devlet ve özel sektörün yanında katkı veren kuruluşlardır. Dernekler, vakıflar, sendikalar, konfederasyonlar, işveren kuruluşları, profesyonel federasyonlar, meslek kuruluşları, odalar, yerel birlikler, kooperatifler artık dünyada STK olarak kabul edilmekte ve sosyal adaletin ve barışın sağlanmasından demokratikleşmeye, lobicilik faaliyetlerinden istihdamın artırılmasına kadar ekonomik, sosyal ve siyasal alanda birçok alanda önemli işlevler üstlenmektedirler. STK’ların sahip olduğu bu işlevler ülkelerin ekonomik, sosyal ve toplumsal yapılarına göre farklılık gösterebilmektedir. Günümüzde STK’lar sosyal politika alanında üstlendiği işlevleriyle devletin ulaşamadığı veya yetersiz kaldığı alanlarda birçok sosyal sorunun azaltılmasında yardımcı olmaktadırlar. Bu çalışmada STK’lar ile ilgili olarak Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri kapsamında yazılan lisansüstü tezler incelenerek değerlendirme yapılmaktır. Bu bağlamda “Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri” anabilim dalında yazılan ve Yüksek Öğretim Kurulu’nun (YÖK) tez arşivinden elde edilen lisansüstü tezler doküman incelemesi tekniğiyle incelemiştir. İnceleme sonucunda elde edilen bulgular, yüzde ve frekans tablolarıyla gösterilerek yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Politika
• Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri
• Sivil Toplum Kuruluşları
• Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar
• Hükümet Dışı Kuruluşlar
• Nitel Analiz

NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATIONS IN POSTGRADUATE THESES PREPARED WITHIN DEPARTMENT OF LABOR ECONOMICS AND INDUSTRIAL RELATIONS

Abstract

Non-governmental organizations (NGOs) hold increased importance and sensitivity along with the globalization process and developments in information and communication technology. Today, NGOs stand as establishments providing contributions to the solution of many social issues from a struggle against poverty, prevention of unemployment, and improvement of international relations to fight against environmental problems, protection of human rights, and maintenance of peace together with public and private sectors. Associations, foundations, trade unions, confederations, employment agencies, professional federations, professional organizations, chambers, local unions, and cooperatives are accepted as NGOs across the world and undertake significant functions in many economic, social, and political areas including maintenance of social justice and peace, democratization, lobbying, and raising employment. Such functions of NGOs may differ across countries depending on their economic and social structures. With the functions they undertake in the social policy field, NGOs help to reduce many social problems at points the state cannot reach or provide adequate support for. This study examines and evaluates the postgraduate theses on NGOs prepared within the scope of Labor Economics and Industrial Relations. In this regard, the postgraduate theses prepared within “Labor Economics and Industrial Relations” departments that were obtained from the thesis archive of the Council of Higher Education of the Republic of Turkey (CoHE) were examined through document review. The findings obtained through such review are presented and interpreted in tables of percentage and frequency.

Keywords

• Social Policy
• Labor Economics and Industrial Relations
• Civil Society Organization
• Non-governmental Organizations
• Non-profit Organizations
• Qualitative Analysis

Kaynakça

1. Adana Güç Birliği Vakfı (AGV). (2000). Sosyo-Ekonomik Rapor, Çukurova Üniversitesi Yayınları, Adana.
2. Aykut, A. (2013). Yoksullukla Mücadelede Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Etkileri: Kırklareli İli Örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
3. Aytuğ, N. (2015). Sivil Toplum Kuruluşu İşbirliği Ağlarının Etkililik Açısından İncelenmesi: Türkiye'deki İş Dünyası Federasyonları Üzerine Bir Araştırma, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
4. Başkaya, F. (2010). Sivil Toplum ve Sivil Toplum Kuruluşları (STK) Söylemi, http://www.stgm.org.tr/tr/icerik/detay/sivil-toplum-ve-sivil-toplum-kuruluslari-stk-soylemi (11.10. 2019).
5. Çamur, D. (2008). Toplumsal Mücadeleler İçerisindeki Rolleri Bakımından Sendikalar ve Sivil Toplum Örgütleri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi ), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
6. Çelik, M., Koç, İ., Ayaş, N. (2008). Sivil Toplum Kuruluşları-Devlet İlişkisinin Ekonomik Kalkınma ve Toplumsal Barış Açısından Değerlendirilmesi, (ss.339-346), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
7. Çetin, E. (2018). Yoksullukla Mücadelede Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü: İHH Örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
8. Çiçek, H. (1996). Türkiye'de Vakıf Müessesesinin Sosyo-Ekonomik Fonksiyonları (İzmir İli Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Üzerine Bir Araştırma), Dokuz Eylül Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi: İzmir.

9. Demir, D., Yılmaz, V. (2005). Sosyal Refah Devleti ve Sivil Toplum Kuruluşları: Farklı Gelenekler, II. Ulusal Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
10. Demir, M., Sever, E. (2008). Kamu Ekonomisi İçerisinde Sivil Toplum Kuruluşlarının Yeri ve Önemi, (s.347-362), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
11. Dönmez-Kara, C. Ö. (2010). Türkiye'de Sığınmacıların Korunmasında Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
12. Engin, M. A. (2014). Yoksullukla Mücadelede Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
13. Erdoğan, M. (1998). Liberal Toplum Liberal Siyaset, (2. Baskı), Ankara: Siyasal Kitapevi.
14. Erdoğan, Ü. (2011). Sivil Toplum Kuruluşlarının Yerel Yönetimlerin Karar Alma Sürecindeki Rolü Aydın İl Örneği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
15. Erözden, O. (1998). STK’lar ve Hukuki Çerçevede Yenilik Talepleri Üzerine Notlar, Ulaş, T. (Ed.), Merhaba Sivil Toplum, (ss. 13-22), İstanbul: Helsinki Yurttaşlar Derneği Yayınları, https://www.hyd.org.tr/attachments/article/42/merhaba-sivil-toplum.pdf, (05.06.2019).
16. Erturgut, R. (2008). Küresel Barışın Sağlanması Açısından Silahsızlanmanın Önemi ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Bu Sürece Katkısı, (ss. 505-512), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
17. Güneş, İ. - Tekgül, B. Y. (2005). Sivil Toplum Kuruluşları ve Yerel Yönetimler, II. Ulusal Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
18. Gürel, D. (2009). Türkiye’de Sivil Toplum Kuruluşlarının Sosyal Politika Üzerindeki Etkisi: İstanbul Örneği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
19. Kan, P. (2011). Fakirlikle Mücadelede Kamu Politikaları ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Üzerine Bir İnceleme, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
20. Karaarslan, E.- Yorgan, B. - Civelekoğlu, F.- İkiz, F. (2005). Sivil Toplum Kuruluşları İletişim Platformu, Ege Üniversitesi BİTAM, https://www.researchgate.net/publication/323613269_Sivil_Toplum_Kuruluslari_Iletisim_Platformu/link/5a9fff750f7e9badd99f78c6/download (10.09.2019).
21. Karaca, M. (2015). Yoksullukla Mücadelede Sivil Toplum Kuruluşlarının Etkinliği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
22. Karakurt – Tosun, E. (2007). Avrupa Birliği'ne Üyelik Sürecinde Türkiye'de Yerel Yönetim Birimleri ve Sivil Toplum Kuruluşları İlişkisi, (ss.179-186), III. Uluslararası STK'lar Kongresi.
23. Karakuş, O. (2006). Avrupa Birliği Uyum Sürecinde Türkiye’deki Sivil Toplum Kuruluşları, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
24. Kaya, Ö. (2008). Sivil Toplum Kuruluşları ve Kalkınma, İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı Yeterlilik Tezi, Ankara.
25. Kayalar, M., Yıldırım, S. (2008). Sivil Toplum Kuruluşlarında Entelektüel Sermaye Birikiminin Oluşturulması, (ss. 784-792), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
26. Keane, J. (1993). Despotizm ve Demokrasi Sivil Toplum ile Devlet Arasındaki Ayrımın Kökenleri ve Gelişimi, Sivil Toplum ve Devlet, (L. Köker Çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
27. Kendirli, S., Bayramoğlu, G., Demirci, D. Şanöz F. (2008). Küreselleşme Sürecinde Finansal Krizler, (ss. 631-637), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
28. Kocabaş, F. (2008). Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşların İstihdam Yaratma Fonksiyonu, (ss. 273-285), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
29. Kocabaş, F. (2010). Sosyal Politika Aracı Olarak Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar, Eskişehir: Nisan Kitapevi.
30. Koç, E. S. (2016). Türkiye’de İlköğretim Programlarının Değerlendirilmesine Yönelik Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 198-216.
31. Kongar, E. (1991). Sivil Toplum ve Kültür, Fincancı, Y. (Ed.), Sivil Toplum, İstanbul: TÜSEV Yayınları.
32. Kurt, S. (2014). Sivil Toplum Kuruluşlarında İnsan Kaynakları Yönetimi: İHH İnsani Yardım Vakfı Örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yalova Üniversitesi, Yalova.
33. Levis, D. (1998). Development NGOs and The Challange of Partnership: Changing Relation Between North and South, Social Policy & Administration, 32, 501-513.
34. Osman A. (2001). Kurumsal ve Tarihsel Aşamalarıyla Sivil Toplum ve Türkiye Gerçeği, İstanbul: Bayrak Yayınları.
35. Örs, H. (2008). Üniversite Gençliğinin Sivil Toplum Kuruluşları (STK)’na İlişkin Algısı ve STK’ların Satın Alma Kararları Üzerine Etkisi, (ss. 1002-1011), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
36. Özdemir, S., Başel, H., Şenocak, H. (2009). Sivil Toplum Kuruluşları (STK’nın Artan Önemi ve Üsküdar’da Faaliyet Gösteren Bazı STK’lar Üzerine Bir Araştırma, Sosyal Siyaset Konferansları, İ.Ü. İktisat Fakültesi Yayınları, 56, 151-232.
37. Özer, H.(2008). Günümüz İtibariyle Sivil Toplum Kuruluşlarının İktisadi ve Sosyal Fonksiyonları, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 86-97, http://www.e-sosder.com/dergi/26086-097.pdf, (11.11.2019).
38. Özsoy, E. (2010). Liderlik Davranışları ile Cinsiyet İlişkisi: Türkiye'deki Sivil Toplum Kuruluşlarında Bir Araştırma, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Sakarya. Sargın, E. (2017). Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Ülke Ekonomisine Katkıları, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tez), Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ.
39. Şahin, L., Güçlü, F. (2008). Küreselleşme Sürecinde Sivil Toplum Kuruluşları ve Türkiye’deki Durumu, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 54, 3-29.
40. Şahin, N. (2018). Sivil Toplum Perspektifinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Yardım Faaliyetleri: Biga Örneği, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
41. Şimşek, B. (1995). Üçüncü Sektör, Kavramlar ve İşlevleri Açısından İncelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Uludağ Üniversitesi, Bursa.
42. Tuz, A. N. (2010). Küreselleşme Sürecinde Refah Devletinin Dönüşümü ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi ), Marmara Üniversitesi: Marmara.
43. Uçaktürk, T.- Bekmezci, M. (2008). Sivil Toplum Kuruluşları ve E-Demokrasi, (ss.55-64), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları, Çanakkale.
44. Uğurlu, M. (2006). Türkiye'de Sivil Toplum-Sosyal Politika İlişkileri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi ), Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
45. Yadiğar, H. (2010). Vakıf Kültürüne Uygun Sosyal Politika Stratejileri Geliştirmede Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Rolü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
46. Yıldırım, İ. (2004). Demokrasi, Sivil Toplum Kuruluşları ve Yönetişim, (1. Baskı), Seçkin Yayınları: Ankara.
47. Yıldız, N. (2008). Avrupa Birliği, Demokrasi ve Sivil Toplum Kuruluşları, (ss.639-651), V. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi Bildiriler Kitabı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Biga İİBF Yayınları: Çanakkale.
48. Yılmaz, S. (2006). Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Yoksullukla Savaşım Politikaları İçindeki Yeri (Eskişehir Örneği), (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
49. http: //80.251.40.59/education.ankara.edu.tr/aksoy/eay/eay/b0506/ymetin.doc (04.05.2019).