TARİHİ ESERLERE ERİŞİLEBİLİRLİK: KONYA TARİHİ KENT MERKEZİ ÖRNEĞİ

Öz

Bir tarihi eser, bir kültürün en önemli ayak izidir. O kültür hakkında bilgi edinmek ve bir ön bilgi alabilmek açısından tarihi eserler büyük önem arz etmektedir. Kültüre ilgi duyan ve o tarihi eserleri görmek isteyen her birey rahatlıkla ve özgürce bu yapıtları ziyaret edebilmelidir. Bu bakımdan engeliler ve hareket kısıtlılığı olan insanların da bu eserlere ulaşabilmesi gereklidir. Yapılacak düzenlemeler ve alınacak tedbirlerle çok büyük bütçe harcamalarına gerek kalmaksızın bu mekanlar erişilebilir hale getirilebilir. Bu araştırmada, Konya tarihi kent merkezi örneğinden hareketle tarihi eserlere erişilebilirlik sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmıştır. Araştırma ile halen tarihi eserlere erişilebilirlik noktasında eksikliklerin olduğu ve bunun çözülmesine ilişkin olumlu adımlar ile her bireyin bu yapıtlara ulaşabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Erişilebilirlik
• kentsel erişilebilirlik
• tarihi eserlere erişilebilirlik
• Konya Tarihi Kent Merkezi

ACCESSIBILITY TO HISTORICAL MONUMENTS : CASE OF KONYA HISTORICAL OLD TOWN

Abstract

A historical artifact is the most important footprint of a culture. Historical artifacts are of great importance in terms of getting information about that culture and getting a preliminary information. Every individual who is interested in culture and wants to see those historical artifacts should be able to visit these works freely and freely. In this regard, people with disabilities and limited mobility should also be able to access these works. With the regulations to be made and the measures to be taken, these spaces can be made accessible without the need for huge budget expenditures. In this article, based on the example of Konya historical city center, accessibility problems and solution suggestions to historical artifacts are discussed. With the research, it was concluded that there are still deficiencies at the point of accessibility to historical artifacts and that every individual can reach these works with positive steps to solve this.

Keywords

• accessibility
• urban accessibility
• accessibility to historical artifacts
• Konya historical old town

Kaynakça

1. Akçalı, Ş. (2015). Görme Engellilere Yönelik Tasarlanan Mekanların Erişilebilirlik Standartları Kapsamında İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
2. Arabacıoğlu, F. P.ve Aydemir, I. ( 2007). Tarihi Çevrelerde Yeniden Değerlendirme Kavramı. Megaron Dergisi, 2 (4), 204-212.
3. Ayataç, H. (2018). Aktif Kamusal Yaşam Ve Aktif Kamusal Mekanlar. Şehir & Toplum. 11, 29-39.
4. Baş, R. (2011). Ulaşılabilirlik ve Erişim. Standart Ekonomik ve Teknik Dergi. 94, 56-60.
5. Baykara, T. ( 2002). Konya. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 26, Ankara, 182-187.
6. Belir, Ö. (2009). Mimari Erişilebilirlik Kılavuzu, Özürlüler Vakfı, İstanbul.
7. Bıçkı, D., Yetkin Şale, H., Ak, D. (2016). Herkes İçin Erişilebilir Kentler: Muğla Örneği. The Journal of Academic Social, Science Studies, 52, 449-470.
8. Çağlar, Selda (2012). Engellilerin Erişilebilirlik Hakkı ve Türkiye’de Erişilebilirlikleri. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 61, 2, 541-598.

9. Çelik, Z. ( 1984). Boulevards: Beaux- Arts Planning in İstanbul. Journal of the Society of Architectural Historians, 43, (2), 341-355. Darkot, B. (1997). Konya. İslam Ansiklopedisi, VI, Eskişehir, 848. Elmacı, D. (2019). Avrupa’daki Erişilebilirlik uygulamaları: Boras ve Cardiff Örneklerinin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19, S.43, 33-60.
10. Enginöz, E. B. (2005). Erişilebilir Mimarlık. Mimarlık Dergisi, 381, 52, Ankara, 48-52. European Commission (2003). 2010: A Europe Accessiblle For All: Report From the Group of Experts Set up by the European Commission.
11. Evcil, A.N. (2020). Pandemi Sürecinde Katlanan Erişebilirlik Sorunu, Kentli Dergisi, Yıl: 11, Sayı: 37, Eylül 2020, 58-61.
12. Evcil, A. N. (2018). Tarihi Mekânları Korumada Unutulan Boyut: Erişilebilirlik. Şehir & Toplum, 11, 41-50.
13. Gören, B. G. (2018). Engelsiz Kent, Erişilebilir Ulaşım. Şehir & Toplum, 11, 19-28.
14. Güler, G. A., Tutal, O. (2017). Tarihi Yapılarda Erişilebilirlik ve Kullanılabilirlik. Uluslararası Katılımlı 6. Tarihi Yapıların Korunması ve Güçlendirilmesi Sempozyumu. Trabzon, 351-361. Gümüş, D. Ç. (2011). Özürlüler için Ulaşılabilirlik: Mevzuat ve Standartlar. Standart Ekonomik ve Teknik Dergi, 94, 20-27.
15. Kara, M. K. (2011). Herkes için Erişilebilir Kentler ve Yerel Yönetimlerin Yükümlülükleri. Standart Ekonomik ve Teknik Dergi, 94, 66-73.
16. Korça, P., Türkoğlu, H. (1992). Pedestrianization of City Centers: The Case of North America. IV. International Bulding and Life Congress, Bursa,s332-341.
17. Kuban, D. (2003). Biz Neden Meydan Yapamıyoruz?. yapı.com.tr.
18. Mankan, M. (2019). Erişilebilirlik Kavramı ve Erişilebilirliğin Mevzuatlar Açısından Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
19. Muşmal, H. ( 2006). 1640- 1650 Yılları Arasında Konya’da Sosyal ve Ekonomik Hayata Dair Bazı Tespitler. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Konya, 201-232.
20. Önder, S., Aklanoğlu, F. (2002). Konya Kenti Meydanlarının Planlama ve Tasarım Yönünden Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16 (30), Konya, 102-111.
21. Özcan, K. (2009). Sürdürülebilir Kentsel Korumanın Olabilirliği Üzerine Bir Yaklaşım Önerisi: Konya Tarihi Kent Merkezi Örneği. METU Journal of the Faculty of Architecura, 26 (2), 1-18.
22. Sağlam, S. (2016). 1923- 1950 Yılları arasında Türkiye’de Kat ve Kentleşme Olgusu. Sosyoloji Konferansları, 53, 257-274.
23. Suher, H. ( 1997). Taksim Meydanı Yeni Düzenleme Önerisi İçin Bir Görüş. Yapı Dergisi, İstanbul: 192, 97-100.
24. Sümer, G. Ç.( 2015). Engelsiz Şehir Kavramı Açısından Malatya. Celal Bayar Üniversitesi İBBF Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 22 (1). 139-157.
25. Şolt, B. H. (2019). Çağdaş Kent Planlama Anlayışına Bir Örnek: Engelsiz Kent Yaklaşımı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, C.6, S.8,36-45.
26. T.C Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2011.
27. Tapur, T. (2009). Konya İlinde Kültür ve İnanç Turizmi. Uluslararası Sosyal araştırmaları Dergisi. 2/9, 473-492.
28. Ter, Ü., Özbek, O. ( 2005). Kent Merkezlerinin Oluşumunda Alansal Gömülülük : Konya Tarihi Kent Merkezi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 20 (4), 527-536.
29. Tuncel, M. (2002). Konya. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 26, 187-189.
30. Tutan, O. (2020).Tarihi Çevre ve Erişilebilirlik. Kentli Dergisi, S.37, 66-71.
31. Yenice, S. (2014). Konya Tarihi Kent Merkezi için Turizm Odaklı Yenileme Stratejileri. Artium Dergisi, 2 (1), 70-84.