Araştırma Makalesi

Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma

Cilt: 22 Sayı: 2 28 Mayıs 2025
PDF İndir
TR EN

Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma

Öz

Giriş: Hasta düşmeleri sağlık hizmetlerinde önemli bir güvenlik sorunudur ve yaralanmalar, uzun süreli hastanede kalışlar ve artan sağlık hizmeti maliyetleri gibi olumsuz sonuçlara yol açar. Hasta düşmelerine katkıda bulunan faktörleri anlamak, etkili önleme stratejileri geliştirmek için önemlidir. Amaç: Bu çalışmada bir üniversite hastanesinde hasta düşmelerine etki eden faktörlerin incelenmesi ve uygulanan koruyucu önlemlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu retrospektif tanımlayıcı çalışma, 15 Nisan 2024 ile 30 Haziran 2024 tarihleri arasında İstanbul'daki özel bir üniversite hastanesinde gerçekleştirildi. 1 Ocak 2019 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında düşme yaşayan 49 hastanın verileri analiz edildi. Hasta demografik ve klinik özellikleri, düşme durumları ve önleyici tedbirler elektronik hasta kayıtları kullanılarak toplandı ve SPSS 22.0 kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 49 hastanın %63,3'ü erkek, %36,7'si kadın olup, yaş ortalamaları 52,34 ± 22,2 yıl idi. Düşmelerin çoğu 65 yaşın altındaki hastalarda meydana gelmişti (%63,3). Düşmeler en sık organ nakli (%18,4) ve hematoloji (%12,2) servislerinde gerçekleşmişti. Düşme risk skorları ile yaş (r=0,285, p=0,047) ve kronik hastalık sayısı (r=0,331, p=0,020) arasında orta düzeyde pozitif korelasyon bulundu. Düşmelerin büyük çoğunluğu (%53,1) denge kaybına bağlıyken, %79,6'sı hasta kaynaklı nedenlere bağlandı. Düşmeler çoğunlukla hasta odalarında (%44,9) ve hasta tuvaletlerinde (%28,6) meydana gelmişti. Hastaların %91,8'i ve refakatçilerin %85,7'si düşme önleme eğitimi almasına rağmen düşmeler meydana gelmekteydi. Düşmelerin %59,2'sinde yaralanmalar bildirildi ve en yaygın olanı baş yaralanmalarıydı (%49). Düşme sonrası değerlendirmeler vakaların %61,2'sinde ek maliyetler ortaya koydu ve hastaların %49'u tedavi ve %77,6'sı doktor konsültasyonu gerektirdi. Sonuç: Hasta düşmeleri demografik, klinik ve çevresel faktörlerin birleşiminden etkilenir. Standart önleyici tedbirler uygulanmış olsa da hasta ile ilgili nedenler baskındı. Düşme önlemeyi geliştirmek için sürekli risk değerlendirmeleri, hasta eğitimi, çevresel değişiklikler ve sensör teknolojisinin entegrasyonu gibi stratejilere öncelik verilmelidir. Gelecekteki araştırmalar, düşme olaylarını daha da azaltmak ve hasta güvenliğini iyileştirmek için yenilikçi girişimleri araştırmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Teşekkür

Araştırma sırasında vermiş olduğu desteklerden dolayı Prof. Dr. Meryem Yavuz Van Giersbergen’a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. • AlSumadi, M., AlAdwan, M., AlSumad,i A., Sangani, C., Toh, E. (2023). Inpatient falls and orthopaedic ınjuries in elderly patients: A retrospective cohort analysis from a falls register. Cureus, 15(10), e46976. doi:10.7759/cureus.46976.
  2. • Ambrose, A. F., Cruz, L. And Paul, G. (2015). Falls and fractures: A systematic approach to screening and prevention. Maturitas, 82(1), 85-93. doi:10.1016/j. maturitas.2015.06.035.
  3. • Barker, A. L., Morello, R. T., Wolfe, R., Brand, C. A., Haines, T. P., Hill, K. D., Brauer, S. G., Botti, M., Cumming, R. G., Livingston, P. M., Sherrington, C., Zavarsek, S., Lindley, R. I., & Kamar, J. (2016). 6-PACK programme to decrease fall injuries in acute hospitals: Cluster randomised controlled trial. BMJ (Clinical research ed.), 352, h6781. https://doi.org/10.1136/bmj.h6781.
  4. • Boright, L. E., Arena, S. K., Wilson, C. M., & McCloy, L. (2022). The effect of individualized fall prevention programs on community-dwelling older adults: A scoping review. Cureus, 14(3), e23713.https://doi.org/10.7759/cureus.23713.
  5. • Burucu, R., Çömlekci, R., Sağlam, Ş., Pınar, Y. (2023). Dahili kliniklerde yatarak tedavi gören hastaların bakım bağımlılıkları, düşme riskleri ve ilişkili faktörler. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 6(3), 505-514. doi:10.38108/ouhcd.1198040.
  6. • Byun, M., Kim, J., & Kim, M. (2020). Physical and psychological factors affecting falls in older patients with arthritis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 1098. https://doi.org/10.3390/ijerph17031098.
  7. • Cameron, I. D., Dyer, S. M., Panagoda, C. E., Murray, G. R., Hill, K. D., Cumming, R. G., & Kerse, N. (2018). Interventions for preventing falls in older people in care facilities and hospitals. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 9(9), CD005465. https://doi.org/10.1002/14651858.CD005465.pub4.
  8. • Child, S., Goodwin, V., Garside, R., Jones-Hughes, T., Boddy, K., & Stein, K. (2012). Factors influencing the implementation of fall-prevention programmes: A systematic review and synthesis of qualitative studies. Implementation Science, 7(1), https://doi.org/10.1186/1748-5908-7-91.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hasta Güvenliği, Sağlık Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ocak 2025

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öztürk, İ., & Dündar Kavaklı, B. (2025). Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 22(2), 120-141. https://doi.org/10.70915/spkd.1624317
AMA
1.Öztürk İ, Dündar Kavaklı B. Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma. SPKD. 2025;22(2):120-141. doi:10.70915/spkd.1624317
Chicago
Öztürk, İlknur, ve Bahar Dündar Kavaklı. 2025. “Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 22 (2): 120-41. https://doi.org/10.70915/spkd.1624317.
EndNote
Öztürk İ, Dündar Kavaklı B (01 Mayıs 2025) Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 22 2 120–141.
IEEE
[1]İ. Öztürk ve B. Dündar Kavaklı, “Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma”, SPKD, c. 22, sy 2, ss. 120–141, May. 2025, doi: 10.70915/spkd.1624317.
ISNAD
Öztürk, İlknur - Dündar Kavaklı, Bahar. “Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi 22/2 (01 Mayıs 2025): 120-141. https://doi.org/10.70915/spkd.1624317.
JAMA
1.Öztürk İ, Dündar Kavaklı B. Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma. SPKD. 2025;22:120–141.
MLA
Öztürk, İlknur, ve Bahar Dündar Kavaklı. “Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, c. 22, sy 2, Mayıs 2025, ss. 120-41, doi:10.70915/spkd.1624317.
Vancouver
1.İlknur Öztürk, Bahar Dündar Kavaklı. Hasta Düşmelerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi Retrospektif Tanımlayıcı Bir Çalışma. SPKD. 01 Mayıs 2025;22(2):120-41. doi:10.70915/spkd.1624317

Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi