Urban Quality of Life Index at Neighbourhood Level: The Case of Eyüpsultan

Öz

Kentlerin makro ölçekte kategori (mega kent, büyükşehir...) ve coğrafi açıdan farklı olması karşılaştırmaları sağlıklı kılmamaktadır. Dolayısıyla mikro (mahalle düzeyinde) ölçekte yaşam kalitesine bakılması iyileşmelerin artmasına olanak tanıyacaktır. Bu çalışmada mahalle düzeyinde kentsel yaşam kalitesi endeksi hesaplanması amaçlanmıştır. Mahalle düzeyinde yaşam kalitesinin ölçülmesi, eksik tarafların giderilmesi ve politika yapıcılara bu anlamda kendilerini geliştirmelerine olanak tanınması hedeflenmiştir. Mikro ölçekte ve özellikle İstanbul metropolünde yaşam kalitesini arttırmak, konuyla ilgili kamusal karar alma süreçlerine destek olunacak yenilikçi platformları geliştirmek için Eyüpsultan ilçesi düzeyinde çalışma gerçekleştirilmiştir. Yöntem olarak ikincil verilerin standardizasyonu gerçekleştirildikten sonra tema endeks skorları hesaplanmıştır. Endekslerde yer alan gösterge ağırlıkları için uzman görüş ve önerine başvurulmuştur. Her mahalle için belirlenen temalarda alt endeksler (Tema Endeksler) ve Eyüpsultan ilçesini temsil eden ana endeks (Genel Endeks) hesaplanmıştır. Ana endeks sonuçlarına göre Göktürk Merkez, Mimar Sinan, Merkez, 5.Levent ve Mithatpaşa mahalle düzeyinde kentsel yaşam kalitesinin en yüksek olduğu mahalleler olurken, Rami Cuma, Güzeltepe, Düğmeciler, İslambey ve Esentepe mahalleleri son sırada yer almıştır.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir. Proje numarası: SBG-2022-38497.

Proje Numarası

SBG-2022-38497

Teşekkür

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi ve Eyüpsultan Belediyesi ile ortak imzalanan protokol kapsamında elde edilen veriler doğrultusunda üretilmiştir. Veri toplama sürecinde yer alan Meltem ERGÜN GÜRCAN, Merve Aycan İLASLAN, Merve YOSUNKAYA, Dina Sibel BOLAT, Mehmet Boran GÖKSEL ve Abdullah YALÇIN’a teşekkür ederiz.

Urban Quality of Life Index at Neighbourhood Level: The Case of Eyüpsultan

Öz

The fact that cities are categorised and geographically different at the macro scale does not make comparisons healthy. Therefore, looking at the quality of life at the micro scale will allow improvements to increase. This study aims to calculate an urban quality of life index at the neighbourhood level. It is aimed to measure the quality of life at the neighbourhood level, to eliminate the missing aspects and to enable policy makers to improve themselves in this sense. The study was carried out at the level of Eyüpsultan district in order to increase the quality of life at the micro scale and especially in the metropolis of Istanbul and to develop innovative platforms to support public decision-making processes on the subject. As a method, theme index scores were calculated after standardisation of secondary data. Expert opinions and suggestions were consulted for the indicator weights in the indices. Sub-indices in the themes determined for each neighbourhood and the main index representing Eyüpsultan district were calculated. According to the main index results, Göktürk Merkez, Mimar Sinan, Merkez, 5.Levent and Mithatpaşa were the neighbourhoods with the highest urban quality of life at the neighbourhood level, while Rami Cuma, Güzeltepe, Düğmeciler, Islambey and Esentepe neighbourhoods ranked last.

Anahtar Kelimeler

• Life quality
• QoL index
• QoL parameters
• Modeling QoL.

Destekleyen Kurum

This study was funded by Scientific Research Projects Coordination Unit of İstanbul University. Project number: SBG-2022-38497.

Proje Numarası

SBG-2022-38497

Teşekkür

This study was produced in line with the data obtained within the scope of the protocol signed jointly with Istanbul University and Eyüpsultan Municipality. We would like to thank Meltem ERGÜN GÜRCAN, Merve Aycan İLASLAN, Merve YOSUNKAYA, Dina Sibel BOLAT, Mehmet Boran GÖKSEL and Abdullah YALÇIN who took part in the data collection process.

Kaynakça

1. Arcadis. (2022). “The Arcadis Sustainable Cities Index 2022”. https://connect.arcadis.com/Sustainable-Cities-Index?origin_source=NoData&origin_medium=NoData&origin_campaign=NoData&origin_content=NoData&_gl=1*1bowu7y*_up*MQ..*_ga*MTMzMzE1MzMyNy4xNzAyMDQyNjkz*_ga_H7RF8YQXTC*MTcwMjA0MjY5MC4xLjAuMTcwMjA0MjY5MC4wLjAuMA.
2. Devlet Planlama Teşkilatı. (2003) “İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması 2003”. https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege/il-sege-raporlari
3. Devlet Planlama Teşkilatı. (2004) “İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması 2004”. https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege/ilce-sege-raporlari
4. Economist Intelligence Unit. (2022). “Liveability Rankings”. (2022). https://www.eiu.com/n/campaigns/global-liveability-index-2022/
5. Eurofound. (2016). “European Quality of Life Survey 2016” https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/2017/european-quality-life-survey-2016
6. European Commission. (2020). “Report On the Of Life In Europe Cities, 2020”. https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/work/qol2020/quality_life_european_cities_en.pdf
7. Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Emlak Vergisi. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/categorydetail/1?q=emlak emlak vergisi
8. Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Park Sayısı. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/datasetdetail/117

9. Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Park Sayısı. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/datasetdetail/240
10. Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Sosyal Hizmet. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/categorydetail/8
11. Eyüpsultan Belediyesi. Sosyal Yardımlar. https://acikveri.eyupsultan.bel.tr/home/tagdetail/11
12. Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Spor Faaliyetleri. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/categorydetail/9?q=Spor+
13. Eyüpsultan Belediyesi. (2023). Çevre ve Temizlik Vergisi. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/datasetdetail/122
14. Eyüpsultan Belediyesi. (2023). Kültür ve Sanat. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/categorydetail/3
15. Eyüpsultan Belediyesi. (2023). Çocuk-Gençlik Merkezi Sayısı. https://www.eyupsultan.bel.tr/tr/main/pages/egitim-hizmetleri/41
16. Eyüpsultan Belediyesi. (2023). Toplam Bilgievi Kurs Öğrenci Sayısı. https://www.eyupsultan.bel.tr/tr/main/pages/egitim-hizmetleri/41
17. İBB (2023). Açık Veri Portalı. Mevcut Otopark Sayıları ve Kapasiteleri. https://data.ibb.gov.tr/dataset/mevcut-otopark-sayilari-ve-kapasiteleri
18. İBB. (2020). Eyüpsultan Olası Deprem Kayıt Tahminleri Kitapçığı. https://depremzemin.mncdn.com/wp-content/uploads/2021/01/Eyup.pdf
19. İBB. (2022). Mahallelere Göre Sosyal Yardım Alan Hane Sayısı. https://data.ibb.gov.tr/dataset/mahallelere-gore-sosyal-yardim-alan-hane-sayisi
20. İBB. (2022). Öğrenci Yardımı. https://data.ibb.gov.tr/dataset/genc-universiteli-egitim-yardimi-veri-seti/resource/69484e6b-3440-4a61-bf59-19e5fafd49a9
21. İBB/Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Yeşil Alan https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/datasetdetail/242
22. İBB/Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Acil Toplanma Alanı. https://acikveri.eyupsultan.bel.tr/home/datasetdetail/9
23. İBB/Eyüpsultan Belediyesi. (2023). Kütüphane Sayısı. https://acikveri.Eyüpsultan.bel.tr/home/datasetdetail/236
24. İBB/Eyüpsultan Belediyesi. (2023). Toplam Kitap Sayısı. https://acikveri.eyupsultan.bel.tr/home/datasetdetail/119
25. İBB/Eyüpsultan Belediyesi. (2022). Talep ve Şikayet Sayıları. https://acikveri.eyupsultan.bel.tr/home/datasetdetail/253
26. İBB/İSKİ. (2022). Açık Veri Portalı. İSKİ İlçe ve Mahalle Bazlı Gelen ve Cevaplanan Su Arıza Sayısı. https://data.ibb.gov.tr/dataset/iski-ilce-ve-mahalle-bazli-gelen-ve-cevaplanan-su-ariza-sayisi
27. İBB/İSKİ. (2022). Açık Veri Portalı. Su Arıza Sayısı. https://data.ibb.gov.tr/tr/dataset/iski-ilce-ve-mahalle-bazli-gelen-ve-cevaplanan-su-ariza-sayisi/resource/59b27d7d-e903-4d36-a1b9-020e49a279c7?inner_span=True
28. İBB/İSKİ. (2022). Açık Veri Portalı. Su Tüketim Miktarı 2015-2022. https://data.ibb.gov.tr/dataset/ilce-bazinda-su-tuketim-miktari/resource/b742a205-1adb-4f99-8b04-6f3025feb404
29. İETT. (2022). Metrobüs Durağı Sayısı. https://iett.istanbul/icerik/metrobus-hatlari
30. İETT. (2022). Durak Sayısı. https://iett.istanbul/StationDetail dkod=121453&stationname=EYÜPSULTAN-Eyüpsultan İstanbul Halk Ekmek A.Ş. (2022). Halkekmek Büfe. https://www.ihe.istanbul/BufeSatisNoktalarimiz/Index
31. İTO. (2022). Firma Sayısı. https://bilgibankasi.ito.org.tr/tr/bilgi-bankasi/firma-istatistikleri/faal-firma-sayilari Kültür Envanteri Projesi. (2023). Tarihi Eser Sayısı. https://kulturenvanteri.com/tr/bolge/turkiye/marmara-bolgesi/istanbul/Eyüpsultan/
32. MEB İlçe Müdürlüğü. (2023). Kurum Listesi. https://mebbis.meb.gov.tr/KurumListesi.aspx
33. Mercer. 2023. “Quality of Living Ranking” https://mobilityexchange.mercer.com/Insights/quality-of-living-rankings
34. METRO A.Ş. (2023). Metro İstasyonu https://www.metro.istanbul/Hatlarimiz?hatturu=metro
35. METRO A.Ş. (2023). Tramvay İstasyonu. https://www.metro.istanbul/Hatlarimiz/Index?hatTuru=tramvay
36. Numbeo. (2024). “Cost of Living Index in İstanbul 2024”. https://www.numbeo.com/cost-of-living/in/Istanbul OECD. (2022). “Regional Well-Being” https://www.oecdregionalwellbeing.org/TR10.html
37. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2022). “İlçelerin Soyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması 2022” https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege/ilce-sege-raporlari
38. Seker, M., Baypinar, M.B., Celikbicak, G., Ozbay, B.K. (2022). Quality of life index: İstanbul 2020. İstanbul İktisat Dergisi - İstanbul Journal of Economics, 72(2), 543-568. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2022-1115346
39. Şeker, M. (2015). Quality of life index: A case study of Istanbul. İstanbul University Econometrics and Statistics e-Journal, (23), 1-15.
40. Şeker, M., Akduran, Ö., Saldanlı, A., & Bektaş, H. (2020). The District Level Gender Equality Index-Türkiye , 81 Provinces, 234 Districts.
41. T.C. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü. (2023). Sivil Toplum Kuruluşları. https://www.siviltoplum.gov.tr/dernekler-bilgi-sistemi-derbis
42. T.C. Sağlık Bakanlığı Eyüpsultan İlçe Sağlık Müdürlüğü. Toplam Hastane Sayısı. https://acikveri.eyupsultan.bel.tr/home/datasetdetail/279
43. T.C. Sağlık Bakanlığı Eyüpsultan İlçe Sağlık Müdürlüğü. 112 İstasyonları Sayısı. https://acikveri.eyupsultan.bel.tr/home/datasetdetail/145
44. T.C. Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı. (2022). “İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması 2022”. https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege/ilce-sege-raporlari
45. T.C. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi (2023). Pazar Yeri Sayı. https://www.hal.gov.tr/Sayfalar/PazarYerleriSorular.aspx TBB. (2023). Banka Şube Sayıları. https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-ve-sektor-bilgileri/banka-bilgileri/banka-ve-sube-sayilari/70
46. TBB. (2023). ATM Sayıları. https://www.tbb.org.tr/app/harita.aspx?sube_tipi=6
47. TÜİK. (2021). Ulusal Eğitim İstatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=National-Education-Statistics-2022-49756
48. TÜİK. (2022). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index? p=49685#:~:text=İl%20ve%20ilçe%20merkezlerinde%20yaşayanların,6,6'ya%20düştü.
49. TÜİK. (2023). “Yaşam Memnuniyet Araştırması 2023”. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Life-Satisfaction-Survey-2023-49692&dil=2#:~:text=52.7%25%20of%20Türkiye%20was%20happy,points%20to%2052.7%25%20in%202023.
50. YÖK. (2023). Üniversitelerimiz. https://yokatlas.yok.gov.tr/universite.php