Güvenli Yaşam Alanlarının Oluşturulması

Öz

Kırsaldan kente oluşan göç; düzensiz şehirleşmeye, aşırı nüfus artışına ve insan yoğunluğuna etki etmekte, hızlı sanayileşme ile havayı, toprağı kirletmekte, yeşil alanların yok olmasına ya da azalmasını sağlamakta ve insanın yaşam çevresinin doğallığını bozmaktadır. Bu durum kentlerde trafik yoğunluğu, yürüme alanlarının yetersizliği, rast gele ve yetersiz kanalizasyon sistemleri, gecekondu sorunları, atıkların depolanma sorunu, tarım arazilerinin yok oluşu gibi sorunları beraberinde getirmektedir. İnsanlık doğal afetler, altyapı yetersizlikleri ve yapı güvenliği gibi tehditlerle karşı karşıya kalmakta, sağlıktan, eğitime, sanayileşmeden, sosyal hayata kadar birçok alanda olumsuz olarak etkilemektedir. Toplum doğal afetlere davetiye çıkaran, yapıların güvensiz olduğu ve alt yapının yetersiz olduğu kentleri tercih etmemektedir. Önemli olan çevresel anlamda sürdürülebilir, sosyal ve ekonomik risklere karşı dayanıklı, kapsayıcı ve bütüncül yaklaşıma sahip, üretkenliği ve refahı ön plana çıkaran bir anlayışı mevcut afet yönetmeliklerine uygun ve hızlı bir şekilde hayata geçirebilecek uygulamalara yön vermektir. Bunun için insanı ve toplumu merkeze alan bir yaklaşımın benimsenmesi elzemdir. Bu çalışma ile kentlerde olası sorunların neler olduğu incelenmekte, yapılan literatür çalışması ile güvenli yaşam alanlarının nasıl oluşturulabileceğine bir kapı aralanmaya çalışılmaktadır. Özellikle güvenli kentleşmeye dair sorunlara, yapılan uygulamalara ve çözüm önerilerine yer verilmiştir. Sosyal ve kültürel gelişime değinilerek, kültürel, ahlaki ve yapısal anlamda toplumun güven içerisinde yaşayabileceği güvenli yaşam alanlarının nasıl oluşturulabileceğine değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel Dönüşüm
• Güvenli Yaşam Alanları
• Afet ve Deprem

Güvenli Yaşam Alanlarının Oluşturulması7

Öz

The migration from rural to urban areas; affects irregular urbanization, excessive population growth and human density, pollutes the air with rapid industrialization, destroys or provides the structure of green buildings and disrupts the naturalness of human living space. This situation creates problems such as traffic density, lack of walking time, random and inadequate sewage systems, slum problems, waste storage problems, and destruction of agricultural lands in cities. Humanity is faced with threats such as natural disasters, inadequate infrastructure and building safety, and is negatively protective in many areas from health to education, industrialization to social life. Society is inviting natural disasters, does not prefer cities where the structures are unsafe and others are deficient. What is important is to give direction to the applications that are comprehensively sustainable, resistant to social and economic risks, have comprehensive and holistic solutions, do not prioritize productivity and competition, and can be implemented quickly and in accordance with the current disaster regulations. For this, it is essential to adopt an approach that focuses on people and costs. With this study, possible possibilities in cities are examined, and a door is tried to be opened to how a safe life can be created with the literature study. In particular, applications and solution suggestions for safe urbanization are included. Social and cultural development is touched upon, and how a safe lifestyle that the society can live in with cultural, durable and durable security can be created is mentioned.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel Dünüşüm
• Güvenli Yaşam Alanları
• Afet ve Deprem

Kaynakça

1. (OKA)-Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı, (2024). Güvenli binalar, yaşanabilir kentler, https://oka.gov.tr/bolgeden/guvenli-binalar-yasanabilir-kentler, Erişim Tarihi: 01.12.2024
2. ABYYHY (1997). Deprem bölgelerinde yapılacak binalar hakkında yönetmelik. Ankara.
3. Acungil, Y. (2012). Kentleşme işlemini tokat’ta kentlilik bilinci. Gazi Osman Paşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
4. AFAD, Güvenli yaşam eğitimi. https://cankiri.afad.gov.tr/kurumlar/cankiri.afad/dOKUMANLAR/Guvenli_Yasam_Klavuzu/gy_1_egitim_kitapcigi.pdf, Erişim Tarihi: 30.11.2024
5. Akseki, H. ve Meşhur, M.Ç. (2013). Kentsel yayılma sonucu yapılaşmaya açılan verimli tarım alanları: Konya kenti deneyimleri. Megaron Dergisi, 8(3), 165-174.
6. Aksoy, E. ve Kocataş, E.G. (2017). Gecekondu alanlarında uygulanan kentsel dönüşüm projelerinin meşruiyet zemini olarak yoksulluk ve suç. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl:7, sayı: 14, 275-295.
7. Atalay, İ. (2011). Genel beşeri ve ekonomik coğrafya. İzmir: Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri
8. Aytaç, S., Derdiman R.C., Baştürk, Ş. ve Öngen, B. (2015). Kent güvenliği olarak suç korkusu: Bursa örneği, Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 3(3), 259-267.

9. Bayhan, M. (2022). Kentleşme sürecinde sosyo-ekonomik faktörler ile kentlilik bilinci arasındaki ilişki: diyarbakır örneği. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 5(1), 39-69.
10. Bikçe, M. (2017). Taken and Need to Take Precautions in Turkey’s Earthquakes [Türkiye’deki depremlerde alınan ve alınabilecek önlemler]. International Journal of Engineering Research and Development, 9(2), 24-31. https://doi.org/10.29137/umagd.351464
11. Council of Europe., 1992. European Urban Charter. Conference of Local and Regional Authorities of Europe (CLRAE) on 18 March 1992, a Session held during the annual Plenary Session of the CLRAE (17-19 March 1992, Strasbourg). https://rm.coe.int/168071923d, Erişim Tarihi: 30.11.2024.
12. Çağatay, İ.H. (2005). Experimental evaluation of buildings damaged in recent earthquakes in Turkey. Engineering Failure Analysis 12(3), 440-452.
13. Çakır, E. (2023). 21. yüzyılda kentsel dönüşüm ve yeni eğilimler. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(18), 118-144.
14. Çakır, S. (2011). Türkiye’de göç, kentleşme/gecekondu sorunu ve üretilen politikalar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (23), 209-222.
15. Çatalbaş, F., (2011). Kentsel Dönüşüm Projelerinin Mekansal ve Sosyo-Ekonomik Etkileri: Diyarbakır İli Suriçi Bölgesi Örneği. [Yüksek Lisans Tezi], Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.https://www.academia.edu/23657746/KENTSEL_D%C3%96N%C3%9C%C5%9E%C3%9CM_PROJELER%C4%B0N%C4%B0N_MEK%C3%82NSAL_VE_SOSYO_EKONOMiK_ETKiLERi_DiYARBAKIR_iLi_SURi%C3%87i_B%C3%96LGESi_%C3%96RNE%C4%9E%C4%B0
16. Çelik, S. (2019). Hızlı şehirleşmenin doğurduğu sorunlar ve çözüm yolları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 312-320.
17. Duman, B. M. (2023). Sürdürülebilir kentsel ulaşımda yaya güvenliğini etkileyen fiziksel müdahalelerin İstanbul
18. Kadıköy ilçesi örneğinde analizi (Yüksek lisans tezi, [İstanbul Teknik Üniversitesi]). Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Erişim adresi: https://polen.itu.edu.tr/items/e6aebca6-100c-4e25-9352-1d91154006dc
19. Duran, H. (2019). Güvenli kentler ve kentsel risklerin yönetimi. Kriter Aylık Siyaset Toplum ve Ekonomi Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 32, https://kriterdergi.com/dosya-belediyeciligin-yeni-kodlari/guvenli-kentler-ve-kentsel-risklerin-yonetimi, erişim Tarihi: 02.12.2024
20. Erdin, H.E. (2010). Kentsel teknik altyapı sorunlarının belirlenmesine ilişkin bir yaklaşım örnek alan: Tire Belediyesi (İzmir). Planlama-Plannİng , no.2010/1, 55-67. Erkarakaşlar, (2024, 23 Kasım). Beton üretiminde dikkat edilmesi gerekenler. https://www.erkarakaslar.com.tr/blog/beton-uretiminde-dikkat-edilmesi-gerekenler, Erişim Tarihi: 02.12.2024
21. Gökçekuş, H., Barlas, C., Almuhisen, M. ve Eyni, N. (2018). Doğal ve insan kaynaklı afetler, sonuçları ve afet yönetimi. İnşaat Mühendisliği Bölümü Yakın Doğu Üniversitesi Lefkoşa. https://sivilsavunma.gov.ct.tr/Portals/33/Dogal-ve-Insan-Kaynakl-Felaketler-Sonuclar-ve-Afet-Yonetimi.pdf, Erişim Tarihi: 01.12.2024
22. Gürgen, V. (KDB)-Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, (2013). https://altyapi.csb.gov.tr/kentsel-donusum-devam-ediyor-haber-10930, Erişim Tarihi: 01.12.2024
23. Güven, A. (2016). Kent, kentlileşme ve kentsel yönetim ihtiyacı. Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives 4(1), 21-30.
24. İPA-İBB-İstanbul Planlama Ajansı, (2024). Türkiye’de depremin 25 yılı. deprem risk ve kentsel iyileştirme daire başkanlığı raporu, https://f.istanbul/wp-content/uploads/2024/08/17-AGUSTOSUN-ARDINDAN-DEPREM-RAPORU_.pdf
25. İzgi, M. (2023). Yardımlaşma ve paylaşma kuralları, kentten ideal şehre, şehir düşünce kurulu, Okur Akademi Metamorfoz Yayınları.
26. Karaman, Z. T., (2018). Kent Güvenliği Gelişimi ve Felsefesi, Kamu Yönetiminde Güvenlik Yapılanması. III. Kentfor, Karaman (ss.1-8). Karaman, Türkiye.
27. Kaya, M. (2017). Kentleşme, ulaşım ve trafik sorunu, https://www.sakaryayenihaber.com/makale/6730404/mustafa-kaya/kentlesme-ulasim-ve-trafik-sorunu, Erişim Tarihi: 02.12.2024
28. Kayan, A. ve Usta, H.K. (2021). Çağdaş kentleşme sorunlarının çözümüne katkısı açısından akıllı kent uygulamalarının değerlendirilmesi. New Era Internatıonal Journal Of Interdıscıplınary Socıal Researches, 6(11), 10-32.
29. Murathan, A. (2020, 12-13 Kasım). İzmir depremi, T. Soyer, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı, Ortak akıl buluşması, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir.
30. Oktay, F. (2021). Afet Yönetimi, Tübitak Bilim ve Toplum Başkanlığı, Popüler Bilim Yayınları Sosyal Bilimler Ansiklopedisi, Aralık, Cilt 1, s.14
31. Öcal, C. ve İnce, H.H. (2012). Türkiye’de mevcut yapı stoğu ve kentsel dönüşüm. SDU International Journal of Technologic Sciences, 4(2), 89-95.
32. Özdemir, M. (2024). Geleceğin şehirleri için güvenli ve sürdürülebilir yaşam alanları şart. https://www.santiye.com.tr/gelecegin-sehirleri-icin-guvenli-ve-surdurulebilir-yasam-alanlari-sart-6459.html, Erişim Tarihi: 01.12.2024
33. Payam, M.M. (2018). Emniyet, güvenlik, kent emniyeti ve kent güvenliği: kavramsal bir analiz. Avrasya Terim Dergisi, 6(1), 15-25.
34. TDK, https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi: 30.11.2024
35. Tekeli, İ. (1991). Kent planlaması konuşmaları. TMMOB Mimarlar Odası Yayınları.
36. Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2014). Beşeri coğrafya insan kültür mekân. Çantay Kitabevi.
37. Uluğ, A. (2014). Nasıl bir afet yönetimi, TMMOB İzmir Kent Sempozyumu, 29 Mayıs 2014, http://www.tmmobizmir.org/?attachment_id=1392, Erişim Tarihi: 20.11.2023
38. Uyanık, O. (2015). Deprem ağır hasar alanlarının önceden belirlenmesi ve şehir planlaması için makro ve mikro bölgelendirmelerin önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 19(2), 24-38.
39. Yağbasan, M. ve Şener, Y. (2019). İhtiyaçlar hiyerarşisi ekseninde çevrimiçi sanal oyunların demografik değişkenler açısından karşılaştırmalı analizi (elazığ ili özelinde bir alan araştırması). Karadeniz İletişim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 136-161.
40. Yaşar, H., 2014. Kur’an’a Dayalı Bir Medeniyet Kavramı: Emin Belde. Uluslararası 1. Kur’an Medeniyeti Sempozyumu. 25-27 Nisan 2014, Mardin Artuklu Üniversitesi.
41. Yavuzyiğit, S. ve Uçan, R. (2021). İstanbul ilinde güvenli yaşam alanları ile ilgili araştırma: üsküdar ilçesi örneği. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi, 8(76), 2891-2895.
42. Yurgiden, H. (2024). Dünya’da ve Türkiye’de afet ekonomisi ve afet sigortacılığı üzerine bir değerlendirme. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15(1)-Deprem Özel Sayısı-, 150-175.