The Effects of Artificial Intelligence on Local Governments: The Case of Istanbul Metropolitan Municipality

Öz

This study examines the impact of artificial intelligence (AI) technologies on local governments through the case of the Istanbul Metropolitan Municipality (IMM). The primary aim is to evaluate the administrative, institutional, and societal effects of AI-driven projects implemented under IMM’s 2030 Smart City Strategic Plan. Employing a qualitative research approach, the study utilizes literature review, document analysis, and semi-structured interviews. Insights gathered from interviews with officials at IMM’s Smart City Directorate support the empirical findings. Projects such as the Big Data Platform, Urban Digital Twin, Open Data Portal, and Istanbul Senin have been found to enhance service quality, promote data-driven decision-making, and strengthen citizen participation. However, challenges related to data security, digital inequality, and ethical concerns persist. The findings suggest that while AI applications hold significant potential for generating social benefit in local governance, this potential must be supported by robust governance capacity, legal frameworks, and inclusive digital strategies. The Istanbul case offers a guiding model for other municipalities undergoing digital transformation.

Anahtar Kelimeler

• Artificial intelligence
• local government
• digital transformation
• smart city
• Istanbul Metropolitan Municipality

Yerel Yönetimlerde Yapay Zekânın Etkileri: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Örneği

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin yerel yönetimlerdeki etkilerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) örneği üzerinden incelemektedir. Amaç, İBB’nin 2030 Akıllı Şehir Stratejik Planı kapsamında yürüttüğü projeler aracılığıyla YZ’nin yönetsel, kurumsal ve toplumsal etkilerini değerlendirmektir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada literatür taraması, doküman analizi ve yarı yapılandırılmış mülakatlar kullanılmış; İBB Akıllı Şehir Müdürlüğü yetkilileriyle yapılan görüşmelerle bulgular desteklenmiştir. Büyük Veri Platformu, Şehir Dijital İkizi, Açık Veri Portalı ve İstanbul Senin gibi projelerin hizmet kalitesini artırdığı, veri temelli karar alma süreçlerini güçlendirdiği ve vatandaş katılımını teşvik ettiği saptanmıştır. Bununla birlikte, veri güvenliği, dijital eşitsizlik ve etik sorunlar gibi riskler devam etmektedir. Sonuç olarak, YZ uygulamalarının sosyal fayda üretme potansiyeli olduğu; ancak bu potansiyelin yönetişim kapasitesi, hukuki altyapı ve kapsayıcı stratejilerle desteklenmesi gerektiği ortaya konulmuştur. İstanbul örneği, diğer yerel yönetimler için dijital dönüşümde model teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay zekâ
• yerel yönetim
• dijital dönüşüm
• akıllı şehir
• İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Kaynakça

1. Altınöz, A. (2024), “Akıllı Kent Uygulamalarının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Örneği”, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26/2: 451-474. doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1471254
2. Angin, C. (2024), “Afet Yönetiminde Yapay Zekâ: Yaklaşımlar, Yöntemler ve Uygulamalar”, Türk Deprem Arastırma Dergisi, 6/2: 610-627. Doi: 10.46464/tdad.1532261
3. Aysan, M. F., Işıklı, Ş., Kına, M. F., Şen Atiker, E., Taşçıoğulları, M., Torun, A., Uğur, Y. (2025), “Yaratıcı Kültür Endüstrileri, Yapay Zeka ve Toplum”, Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 189-218. doi.org/10.14783/maruoneri.1542956
4. Başkaya, O. (2019), Akıllı Şehirler Kapsamında Yapay Zekâ Teknikleri Kullanılarak Etkin Ulaşım Planlarının Hazırlanması Üzerine Bir Model Önerisi, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
5. Beyazyıldız, O. (2010), Türkiye’de Yerel Yönetimler ve Demokratikleşme Sürecine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
6. Bilgin, M. (2002), “Yerel Yönetimlerin Bölgesel Kalkınmadaki Etkinliği: Göller Bölgesi Uygulaması”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7/2: 313-330.
7. Coşkun, A.V. (1999), “Yerel Yönetimler ve Demokrasi”, Türk İdare Dergisi, 93-110.
8. Coşkun F., Gülleroğlu, H.D. (2021). “Yapay Zekanın Tarih İçindeki Gelişimi ve Eğitimde Kullanılması”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54/3: 947-966. doi: 10.30964/auebfd.916220

9. Çakır Demirhan, D. (2024). “Akıllı Şehirler İçin Akıllı Yönetişim: Yerel Yönetimlerin Rolü”, Ombudsman Akademik, 20: 179-206. Çiçek, Y. (2014), “Geçmişten Günümüze Türkiye’de Yerel Yönetimler”, KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11/1: 53-64.
10. Demirkaya, Y. (2008), “Yerel Yönetimlerde Bır Politika Transfer Aracı Olarak Benchmarkıng”, İş,Güç” Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 10/1: 159-179
11. Demirkaya, Y. (2015), “Strategic Planning in the Turkish Public Sector”, Transylvanian Review of Administrative Sciences Dergisi, 15-29
12. Demirkaya, Y. (2016). “Türkiye’deki belediyelerin performans yönetimi deneyimleri”, Y. Demirkaya (Ed.), Türkiye’de yeni kamu yönetimi: Yerel yönetim reformu, TODAİE Yayınları: 145–168
13. Demirkaya, Y. (2019). Türk kamu yönetiminde planlama. H. Ateş (Ed.), Türk kamu yönetimi içinde, Savaş Yayınları: 393–400.
14. Demirkaya, Y. (2022), “İstanbul Metropol Yönetimi”, Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18: 21-36
15. Demirkaya, Y. (2023), “Kamu Yönetiminde Koordinasyon Zorluğu”, Uluslararası Beşerî ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 7/2: 98-103
16. Erol, V. (2024), “Yapay Zekânın Kamu Yönetimine Etkisi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 82: 11-25. doi.org/10.51290/dpusbe.1476745
17. Eryiğit, B.H., Sarıca, A. (2024), “Gençlik ve Yerel Katılım”, Ateş, H., Akın, Y. (Ed.), Vizyoner Belediyecilik: Belediye Yöneticileri İçin Yol Haritası, Ekin Yayınları, s. 33-44.
18. Gülmez, S.M. (2022), Yerel Yönetimlerde Akıllı Şehir Uygulamalarının Yansımaları ve Süreç Yönetimi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Örneği, Yüksek Lisans Tezi, İbn Haldun Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
19. Güney, A., Yalçın, E. (2024), “Belediyelerde Akıllı Kent Uygulamaları: İzmir Büyükşehir Belediyesi”, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7/2: 656-669. doi.org/10.33712/mana.1494407
20. Güven, A. (2024), “Yapay Zekâ Uygulamalarının Kamu Yönetimindeki Rolü Ve Önemi”, Enderun Dergisi, 8/2: 127-151. doi.org/10.59274/enderun.1524152
21. İBB, 2021. (2025, 7 Haziran), “2030 İstanbul Akıllı Şehir Stratejik Planı”. https://www.akillisehir.istanbul adresinden alındı.
22. İBB, Açık Veri Portalı 2020. (2025, 7 Haziran), “Projeler ve Uygulamalar”. https://data.ibb.gov.tr adresinden alındı.
23. İBB, 2021. (2025, 8 Haziran), “2030 İstanbul Akıllı Şehir Stratejik Planı”. Erişim adresi: https://www.akillisehir.istanbul/stratejik-plan adresinden alındı.
24. İBB, (2025, 8 Haziran), “Akıllı Şehir İstanbul Projeleri”. Erişim adresi: https://www.akillisehir.istanbul/projeler-2/ adresinden alındı.
25. İBB Açık Veri Portalı. (2025, 7 Haziran), “Veri Setleri ve Analitik Platform Bilgileri”. Erişim adresi: https://data.ibb.gov.tr adresinden alındı.
26. İBB, 2023. (2025, 7 Haziran), “Tech İstanbul Girişimcilik ve İnovasyon Programları”. Erişim adresi: https://www.tech.istanbul adresinden alındı.
27. İBB, 2024. (2025, 7 Haziran), “İstanbul Senin Uygulaması Hakkında”. Erişim adresi: https://www.istanbulsenin.istanbul adresinden alındı.
28. Kambur, E. (2022). “Yapay Zekâ Çağında İnsan Kaynakları Yönetimi Konusunda Yazılmış Türkçe Makaleler Üzerine Bir Araştırma”, Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 53: 409-421.
29. Karagöz, U. (2020), Türkiye’de Kamu Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Ulusal Veri Santrali Model Önerisi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
30. Koçyiğit, A. (2023). “Yapay Zekâ İletişiminde Chatgpt: İnsanlaşan Dijitalleşmenin Geleceği”, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7/2: 427-438. doi: 10.30692/sisad.1311336
31. Koşar, M..E. (2023), Dijital Dönüşüm Ve Yapay Zekanın Kamu Yönetimine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
32. Özgen, E.,Yılmaz Tiryaki, E. (2024). “Halkla İlişkiler Alanında Kullanılabilecek Yapay Zeka Destekli Araçlar Üzerine Bir İnceleme”, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12/1, 88-122. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1406398
33. Öztemel, E. (2020), Yapay Zekâ ve İnsanlığın Geleceği. doi: 10.53478/TUBA.2020.011
34. Pustu, Y. (2005), “Yerel Yönetimler Ve Demokrasi”, Sayıştay Dergisi, 121-134.
35. Rahim, A.R. (2023), “Knowledge Representation and Reasoning: A Review of Current Techniques and Future Directions in AI”, International Journal Of Advance Research And Innovative Ideas In Education, 9/2: 845-855. doi.16.0415/IJARIIE-19485
36. Sarıkaya Tünalp, B.F., (2024). “Yapay Zeka Sistemlerine Etik Değerlerin Entegrasyonu-Kavramsal Çerçevede Bir Tartışma”, Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 7/5: 1041-1052. doi:10.5281/zenodo.14583506
37. Seçer, A.C. (2023), “Cumhuriyet'in 100. Yılında Yapay Zekânın Türkiye’de Kamu Güvenliğine Etkisi”, Türk İdare Dergisi, 497: 241-273.
38. Tanrıverdi, A.A. (2021), “Yapay Zekânın Kamu Hizmetinin Sunumuna Etkileri”, Adalet Dergisi, 66: 293-314. Tiftik, C. (2021). “İnsan Kaynakları Yönetiminde Yapay Zekâ Teknolojileri ve Uygulamaları”, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 9: 374-390. doi.org/10.21733/ibad.833256
39. Urhan, V.F. (2008), “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Yeniden Yapılandırılması”, Sayıştay Dergisi, 70: 85-102.
40. Uslu, H. (2023). “Dijital Dönüşüm ve Kamu Hizmetleri Yönetimde Yenilikçi Yaklaşımlar ve Zorluklar”, Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 9/3: 15-31. doi.org/10.25272/icps.1354693
41. Uysal, Y., Öztürk, K. (2024), “Büyükşehir Belediyeleri Perspektifinden Yerel Kamu Hizmetlerinde Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Değerlendirmeler”, Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 5/2: 269-287, doi: 10.62001/gsijses.1523313
42. Ünsal, H. (2024). “Yapay Zekâ: Kuram Tabanlı Bir Analiz”, Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10/3: 351-374.
43. Yılmaz, V., Telsaç, C. (2012), “Yerel Yönetimler ve Katılım”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 40: 235-254.
44. Yücel Karamustafa, E., Arsan, B. (2022). Yapay Zekanın Geleceği: Duygular Yapay Zekayı Nasıl Etkileyecek?. Journal of Business in The Digital Age, 5/1: 58-64. doi.org/10.46238/jobda.1070090