The Effect of Women's Issues and Social Work Course on Social Work Students' Gender Perception

Öz

This study was conducted to determine the impact of the Women’s Issues and Social Work course, offered during the Spring Semester in the Social Work Department of Afyon Kocatepe University, on social work students’ perceptions of gender and to evaluate its relationship with certain variables. A total of 42 voluntary students participated in the research. The study was planned within the framework of a quasi-experimental design, employing a single-group pre-test and post-test model. A socio-demographic information form and the Gender Perception Scale were used to collect the data. The results indicated that participants' gender perceptions were high based on both pre-test and post-test results, and the Women’s Issues and Social Work course did not cause any significant change in their gender perceptions. The study found a significant relationship between gender and gender perception; however, no significant relationships were observed between gender perception and prior gender equality education, perceived academic achievement, family structure, or interest in social issues. Given the malleability of gender perception, it is recommended to increase the quality and quantity of awareness-raising and consciousness-building educational programs, particularly targeting male students, and to conduct impact analyses of these programs.

Anahtar Kelimeler

• Women's issues and social work
• gender
• university students

KADIN SORUNLARI VE SOSYAL HİZMET DERSİNİN SOSYAL HİZMET ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISINA ETKİSİ

Öz

Bu araştırma Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümünde Bahar Döneminde verilen Kadın Sorunları ve Sosyal Hizmet Dersinin sosyal hizmet öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısına etkisini belirlemek ve bazı değişkenlerle arasındaki ilişkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiş olup, araştırmaya 42 gönüllü öğrenci katılım sağlamıştır. Araştırma, yarı-deneysel model çerçevesinde planlanmış, tek grup ön test-son test kullanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde sosyo-demografik bilgi formu ve Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların öntest ve sontest sonuçlarına göre toplumsal cinsiyet algısının yüksek olduğu, Kadın Sorunları ve Sosyal Hizmet dersinin katılımcıların toplumsal cinsiyet algısı üzerinde farklılığa neden olmadığı tespit edilmiştir. Bu araştırmaya göre cinsiyet ile toplumsal cinsiyet algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmakta olup, daha önce toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi alma, algılanan akademik başarı düzeyi, aile yapısı ve sosyal sorunlara ilgi düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Toplumsal cinsiyet algısının değişebilirliği göz önünde bulundurulduğunda özellikle erkeklere yönelik bilinçlendirme ve farkındalığa dayalı eğitimlerin nitelik ve nicelik olarak artırılması ve etki analizlerinin yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın sorunları ve sosyal hizmet
• toplumsal cinsiyet
• üniversite öğrencileri

Kaynakça

1. Afrin, S. ve Saifullah, M. K. (2024). Gender-based division of household labor: A study of selected districts of Bangladesh. International Journal of Social Economics. 51(12), 1615-1628. https://doi.org/10.1108/IJSE-03-2023-0195
2. Akçay, S. ve Başer, D. (2018). Toplumsal cinsiyet ve sosyal hizmet dersinin sosyal hizmet öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısına etkisi. F. Yamaner ve Eyuboğlu E. (Ed), İnsan, Toplum ve Spor Bilimleri Araştırma Örnekleri (1. Baskı s. 287-296) içinde.
3. Altınova, H.H. ve Duyan, V. (2013). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24(2), 9-22.
4. Anand, M. (2008). Gender in social work education and practice in India. Social Work Education, 28(1), 96–105. https://doi.org/10.1080/02615470802404226
5. Ay, G. ve Karacan, E. (2024). Toplumsal cinsiyet perspektifinden ergenlerin flört şiddetine yönelik görüş ve deneyimleri̇: Nitel bir araştırma. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 5 (1), 19-42. https://doi.org/10.61861/spshcd.1486216
6. Aydın, S. ve Ergönül, E. (2022). Tıp öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısı: Klinik öncesi ve klinik dönemin karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(4), 1708-1732.
7. Bakır, N. Irmak Vural, P. ve Demir, C. (2019). Üniversite öğrencilerinin cinsel eğitime yönelik tutumları ve toplumsal cinsiyet algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 3(5), 119-128. https://doi.org//10.31461/ybpd.548926
8. Cingil, T. (2022). Üniversiteli kadın öğrencilerin feminist kimlik gelişimi, toplumsal cinsiyet algısı ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Aksaray Üniversitesi.

9. Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği (2023). WEF Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu Endeksi 2023, https://ceidizler.ceid.org.tr/WEF-Kuresel-Toplumsal-Cinsiyet-Ucurumu-Endeksi-2023-d396#:~:text=D%C3%BCnya%20Ekonomik%20Forumu%20(WEF)%20taraf%C4%B1ndan,146%20%C3%BClke%20aras%C4%B1nda%20129.%20s%C4%B1rada!
10. Çıtak Bilgin, N. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısı ile aile planlaması tutumları arasındaki ilişki. Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi, 3(5), 109-125 http://dx.doi.org/10.29228/sbe.39910
11. Creswell, J. W. (2012). Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research (4th ed.). Pearson Education.
12. Demir, A. (2020). Toplumsal cinsiyet algısı ve kariyer kararsızlığı: Sinop örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(22), 1-17.
13. Demirel, H. ve Pekasıl, A.N. (2024). Toplumsal cinsiyet algısı ve cinsiyetçi kelime kullanma sıklığının sosyodemografik değişkenler ve yaşam tarzları açısından ı̇ncelenmesi: Ankara örneği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (36), 345- 360. https:// doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1437243
14. Demirkoparan, B. ve Beydağ, K.D. (2023). Hemşirelerin toplumsal cinsiyet algısı ile lezbiyen ve geylere yönelik tutumlarının ilişkisi. Sağlık ve Toplum, 33(1), 102-114
15. Ertuğrul Yaşar, Z. ve Zorluoğlu, E. (2021). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerinin ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının incelenmesi. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 01-17.
16. Gençtürk, Z. (2023). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısının kadınların çalışmasına yönelik tutumları üzerindeki etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 7(2), 256-278. https://doi.org/10.31200/makuubd.1348889
17. Gilchrist, E. ve Zhang, K.C. (2024). Gender stereotypes in the UK primary schools: Student and teacher perceptions. International Journal of Educational Reform. 33(3), 270–294. https://doi.org//10.1177/10567879221114889
18. Gencer, N., Tekgöz Obuz A. ve Babahanoğlu, R. (2021). Üniversite öğrencilerinde spiritüel iyi oluş ve toplumsal cinsiyet algısı. Hitit İlahiyat Dergisi, 20(2), 718-749.
19. Gönenç, İ. M., Topuz, Ş., Sezer, N. Y., Yılmaz, S., ve Duman, N. B. (2018). Toplumsal cinsiyet dersinin toplumsal cinsiyet algısına etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 22–29.
20. Gökmen, S. (2024). Öğretmenlerin dijital yeterlilikleri ile toplumsal cinsiyet algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmış Tezsiz Yüksek Lisans Projesi. Aksaray Üniversitesi.
21. Gözüm, P. (2024). Türkiye’de kadın istihdamı: sorunlar ve fırsatlar. Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 109 – 125.
22. Hajnalka, F. (2014). Gender role attitudes among higher education students in a borderland Central- Eastern European region called 'Partium'”, CEPS Journal, 4(2), 49-70.
23. Hicks, S. (2015). Social work and gender: An argument for practical accounts. Qualitative Social Work, 14(4), 471-487. https://doi.org//10.1177/1473325014558665
24. Hovardaoğlu, S. (2007). Psikolojik ölçmenin temelleri. Davranış bilimleri için araştırma teknikleri (2. Baskı, s. 87- 125) içinde. Hatipoğlu Yayınevi.
25. Howe, K.G. (1985). The psychological impact of a women's studies course. Women's Studies Quarterly, 13, 23–24.
26. Kaplan, G. ve Öztürk, S. (2022). Gençlerde dijital flört şiddetinin toplumsal cinsiyet algısı ve internet bağımlılığı ile ilişkisi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 6(1), 67-91
27. Karakoç, H., Duran, B. ve Döner, Ş.İ., (2022). Üniversite öğrencilerine verilen toplumsal cinsiyet ve şiddet farkındalığı eğitiminin toplumsal cinsiyet algı ve tutumuna etkisi. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 2(3), 114-121.
28. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. baskı). Ankara: Nobel Yayınevi
29. Kaya, Ş., Kaya, O. ve Soydan, M. E. (2022). Üniversite öğrencileri örnekleminde toplumsal cinsiyet algısı ile adil dünya inancı arasındaki ilişkiler. Humanistic Perspective, 4(2), 391-407. https://doi.org/10.47793/hp.1048298
30. Kılınç, G., Nacar, G. ve Taşhan Timur, S. (2021). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları ile çatışma ve şiddete ilişkin farkındalıkları üzerine rol oynama senaryolarının etkisi. Medical Sciences, 16(2), 58-67 https://doi.org/10.12739/NWSA.2021.16.2.1B0108.
31. Kılınç, N.Ö. ve Türkoğlu, N. (2023). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının belirlenmesi. Advances in Women’s Studies, 5(1), https://doi.org/10-15. 10.5152/atakad.2023.22020
32. Kiboro, C.N. Gakuru, O.N., Misaro, J. ve Wokabi Mwangi, S. (2014). Role of social work in minimizing sexual and gender inequalities. Research on Humanities and Social Sciences, 4(14), 84-88.
33. Korkmaz, K. ve Özbesler, C. (2022). Sosyal hizmet öğrencilerinin farklılıklara saygı düzeyleri ile toplumsal cinsiyet algıları arasındaki ilişki. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(3), 867- 887. https://doi.org/10.33417/tsh.994401
34. Kul Uçtu, A. ve Karahan, N. 2016. Toplumsal cinsiyet algısı ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2882-2905.
35. Lotfi, S., Özkan, A. O., Babacan, M. ve Akduman, Ö. (2022). Sosyal hizmet öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının ve flört şiddeti tutumlarının çeşitli değişkenler bağlamında incelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(2), 463-482. https://doi.org/10.33417/tsh.983536
36. Mathiyazhagan, S. (2022). Field practice, emerging technologies, and human rights: The emergence of tech social workers. Journal of Human Rights and Social Work, 7, 441–448 https://doi.org/10.1007/s41134-021-00190-0
37. Özan, S., Miman, Ö., Güvercin, C.H. ve Demiroğlu Uyanıker, Z. (2020). Yapılandırılmış bir eğitim modülünün, tıp fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet ve flört şiddetine yönelik algı ve tutumlarına etkisi. Tıp Eğitimi Dünyası, 19(58), 24-41 https://doi.org/10.25282/ted.619272
38. Özaydınlık, K.Ö. (2014). Toplumsal cinsiyet temelinde Türkiye’de kadın ve eğitim. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, (33), 93-112 https://doi.org/10.21560/spcd.03093
39. Özdemir, L., Batga, B. ve Uçar, B. (2019). Öğrencilerin toplumsal cinsiyet algılarını etkileyen demografik niteliklerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 10(24), 212-228. https://doi.org/10.21076/vizyoner.500392
40. Özpulat, F. ve Özvarış, Ş.B. (2019). Akşehir sağlık yüksekokulu öğrencilerinin özyeterlilik düzeyleri ve toplumsal cinsiyet algılarının belirlenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 28(2), 98-107 https://doi.org/10.17942/sted.431011
41. Roberts, M., Turner, W., Howard, L.E., Gilles, E.E. ve Statham, A. (2019). Gender and social justice: An examination of attitudes and behaviors among undergraduate liberal arts students. Affilia: Journal of Women and Social Work, 34(4) 552-567. https://doi.org/10.1177/0886109919866151
42. Sarı, R.İ. (2022). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliği algısı ve teknoloji kullanım seviyeleri arasındaki ilişki. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya
43. Scourfield, J.B. (2002) Reflections on gender, knowledge and values in social work. British Journal of Social Work, 32(1), 1–15.
44. Set, B. D. ve Epli, H. (2023). Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin algıladıkları ebeveyn kabul-red düzeyi ile toplumsal cinsiyet algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 4(4), 281-287.
45. Sezgin, F.H. (2023). Evaluation of gender perceptions of university students. In: Socio-Economic Implications of Global Educational Inequalities Ed. Gamze Sart, Pınar Tokal, Nursel Aydıntuğ Myrvang. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-0693-2.ch013, IGI Global
46. Stake, J. E., ve Rose, S. (1994). The Long-term impact of women’s studies on students’ personal lives and political activism. Psychology of Women Quarterly, 18(3), 403-412. https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.1994.tb00463.x
47. Sumbas, E. ve Erdemir, N. (2019). toplumsal cinsiyet rolleri tutumu ile duygu düzenleme arasındaki ilişki. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 117-125.
48. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2015). Using multivariate statistics. (6th edition). Allyn & Bacon/Pearson Education. 6. Basımdan Çeviri: Mustafa Baloğlu, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara
49. Tuna Uysal, M., Tan Eren, G. ve Şimşek, E. (2019). Toplumsalın doğallaştırılması: Erken evliliklerde toplumsal cinsiyet algısı. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 47, 196 – 220.
50. Uzun, Z., Erdem, E., Erdem S., Güç, K. ve Şafak Uzun, A.M. (2017). Toplumsal cinsiyet algısı ve toplumsal cinsiyet rollerine eğitimin etkisi: Deneysel bir çalışma. International Journal of Human Sciences, 14(1), 678-693. https://doi.org10.14687/jhs.v14i1.4354
51. Üstgörül, S. Önür, H. ve Tekin Önür, H. (2020). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları ile cinsel tutumlarının incelenmesi. Al-Farabi International Journal on Social Sciences, 5(3), 77-87.
52. World Ekonomic Forum, (2024). Global Gender Gap Report 2024. https://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2024.pdf
53. World Health Organization (2024). Gender and health, https://www.who.int/health-topics/gender#tab=tab_1
54. Yanıkkerem, E., Topsakal, Ö. ve Boz, A. (2020). Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği tutumlarının incelenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(2), 164-171. https://dx.doi.org/10.33631/duzcesbed.534403
55. Yudulmaz, S. (2022). Geç ergenlikte saldırganlığın yordayıcıları: cinsiyet bağlamında akademik başarı, geleneksel ve eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısı ile ilişkisi: Türkiye örneği. Sosyoloji Dergisi, 44, 221-248.