Tarihi Bir Yolculuk: Nejdet Köktürk’ün Serbest Zaman Alanında Gerçekleştirdiği Araştırmaların İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, Nejdet Köktürk’ün serbest zaman kavramına yönelik gerçekleştirdiği araştırmaların içerik analizi yöntemiyle incelenmesini amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Köktürk'ün 1946-1947 yılları arasında yayımladığı makaleler ele alınarak, bu yazılarda öne çıkan temalar ve kavramsal yapılar analiz edilmiştir. Araştırmada, Köktürk’ün Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa ve Japonya gibi farklı ülkelerdeki serbest zaman uygulamalarını karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelediği ve her ülkenin sosyo-ekonomik yapısına uygun çözümler geliştirdiği tespit edilmiş, Serbest zamanın bireylerin zihinsel, fiziksel ve sosyal gelişimleri üzerindeki etkileri ile toplumsal refah ve kalkınma açısından taşıdığı öneme değinilmiştir. İçerik analizi bulguları, serbest zaman düzenlemelerinin çalışma süreleri, dini ve kültürel etkiler, ekonomik koşullar ve sosyal reformlar gibi çeşitli faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Özellikle sanayileşen toplumlarda artan serbest zaman ihtiyacına yönelik sosyal reformların, çalışan refahını artırma üzerindeki etkileri vurgulanmıştır. Sonuç olarak, serbest zamanın bireylerin zihinsel ve fiziksel sağlığını korumasının yanı sıra toplumsal kalkınma ve sosyal uyum açısından da kritik bir role sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın, serbest zaman kavramının tarihsel gelişimine ışık tutarak günümüz uygulamalarına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Serbest zaman
• Nejdet Köktürk
• serbest zaman tarihi

A Historical Journey: Nejdet Köktürk’s Research in The Field of Leisure

Öz

This study aims to analyze Nejdet Köktürk's research on the concept of leisure through the method of content analysis. The articles published by Köktürk between 1946 and 1947 were examined, and the prominent themes and conceptual frameworks in these writings were analyzed. It was found that Köktürk adopted a comparative approach in his examination of leisure practices in various countries such as the United States, the United Kingdom, France, and Japan, and developed solutions suited to the socio-economic structures of each country. The study highlighted the effects of leisure on individuals' mental, physical, and social development, as well as its significance for social welfare and development. The findings of the content analysis indicate that leisure arrangements are influenced by factors such as working hours, religious and cultural influences, economic conditions, and social reforms. Social reforms aimed at addressing the increasing need for leisure in industrialized societies, in particular, were emphasized for their positive impact on worker welfare. In conclusion, leisure plays a critical role not only in preserving individuals' mental and physical health but also in contributing to social development and cohesion. This research is expected to shed light on the historical development of the concept of leisure and offer insights into contemporary practices.

Anahtar Kelimeler

• Leisure
• Nejdet Köktürk
• leisure history

Kaynakça

1. Ainsworth, B. E., Mannell, R. C., Behrens, T. K., & Caldwell, L. L. (2007). Perspectives of public health and leisure studies on determinants of physically active leisure. Journal of Physical Activity and Health, 4(1), 24-35.
2. And, M. (1972). Özgür insan ve boş zamanları değerlendirme kavramı. Özgür İnsan, 7, 61-64.
3. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Cumhuriyet Arşivi. (1938). Roma’da toplanacak olan 3. Uluslararası İş ve Sevinç Kongresi’ne Türkiye’nin katılacağı. Muamelat Genel Müdürlüğü, 9.6.1938.
4. Bericht (1936). Bericht Weltkongres für Freizit und Rrholung Hanburg 23-30 Juli 1936. Hamburg: Hanfeatische Derlagsanstalt.
5. Caruso, L. (2018). Digital innovation and the fourth industrial revolution: Epochal social changes?. AI & Society, 33(3), 379-392.
6. Crăciun, M., & Lipan, Ș. (2020). Introduction: The middle class in post-socialist Europe: Ethnographies of its “good life”. East European Politics and Societies, 34(2), 423-440.
7. Hatcher, J. (1998). Labour, leisure and economic thought before the nineteenth century. Past & Present, 160, 64-115.
8. Irmak, S. (1945). Dergimiz ve amacımız. Çalışma, 1, 5-7.

9. Köktürk N. (1943). Verkehrswesen, verkehrspolitik und verkehrspolitische bedeutung der Türkei im rahmen des weltverkehrs. Doktora Tezi. Friedrich Wilhelm Universiät. Berlin.
10. Köktürk N. (1946a). Sosyal bakımdan serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 12, 25-28.
11. Köktürk, N. (1946b). Birleşik Amerika devletinde serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 13, 37-41.
12. Köktürk N. (1947a). İngiltere’de serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 15, 35-41.
13. Köktürk N. (1947b). Fransa’da serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 16, 33-39.
14. Köktürk N. (1947c). Japonya’da serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 17, 20-26.
15. Köktürk N. (1947d). Kansas City Missouri’de serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 18, 12-14.
16. Köktürk N. (1947e). Çalışma müddeti ve serbest zamanların tanzimi. Çalışma, 19, 15-24.
17. Köktürk N. (1947f). Serbest zamanların tanzimi ve gençlik. Çalışma, 21, 12-17.
18. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology. Sage Publications.
19. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma yöntemleri (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel Akademik.
20. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Sage Publications.
21. Owens, B. R. (2012). Mapping the city: Innovation and continuity in the Chicago School of Sociology, 1920–1934. The American Sociologist, 43, 264-293.
22. Rojek, C. (1995). Veblen, leisure and human need. Leisure Studies, 14(2), 73-86. TBMM Tutanak Dergisi. (1951, 27 VII). Sorular ve cevaplar. Dönem IX, Cilt 9, Toplantı 1, 105. Birleşim, s. 388-391.
23. Tezcan, M. (1977). Boş zamanlar sosyolojisi. Ankara: Doğan Matbaası.
24. Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı. (2023). Çalışma. https://www.tustav.org/ sureli-yayinlar-arsivi/calisma/ [Erişim tarihi: 23.04.2023]
25. Wearing, B. (1995). Leisure and resistance in an ageing society. Leisure Studies, 14(4), 263-279. https://doi.org/10.1080/02614369500390201
26. White, M. A. (2013). Sustainability: I know it when I see it. Ecological Economics, 86, 213-217.
27. Woody, T. (1957). Leisure in the light of history. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 313(1), 4-10.
28. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
29. Yüksek Öğretim Kredi ve Yurtlar Kurumu (1967). Kurum yurtlarında barınan öğrencilerin boş zamanlarını değerlendirme anket sonuçları. Ankara: Yurtkur Yayınları.
30. Zuzanek, J. (1991). Leisure research in North America: A critical retrospective. Loisir et Société/Society and Leisure, 14(2), 587-596.