Yıl 2019, Cilt , Sayı 1, Sayfalar 1 - 12 2019-12-28

YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI
NEOLITHIC POT SHERDS WITH SCHEMATIC HUMANS IN RELIEF FROM KENDALE HECALA IN THE UPPER TIGRIS REGION

Ayşe Tuba ÖKSE [1]


        Yukarı Dicle vadisinin kuzey kollarından biri olan Ambar Çayı üzerine kurulan barajdan etkilenecek üç höyükte Neolitik Çağ yerleşim katmanları açığa çıkmıştır. Bunlardan birisi olan Kendale Hecala’da ele geçen iki kap parçası üzerinde, ellerini yukarı kaldırmış stilize insan kabartmaları bulunmaktadır. Neolitik Çağda kabartmalı kaplara Anadolu’da çeşitli kazılarda rastlanmış olmakla birlikte, Mezopotamya’da üzerinde insan kabartması bulunan kaplar bilinmemektedir. Kendale Hecala buluntuları, Güneydoğu Toros dağlarının güneyindeki bölgede Neolitik Çağ yerleşimleri arasında kabartmalı insan ve hayvan figürü ile bezeli kapların ilk örneklerini oluşturmaktadır. Kap parçaları üzerinde korunan şematik insan ve hayvan figürlerinin av öncesi ya da sonrasında yapıldığı değerlendirilen danslı av ayinleri ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

            Neolithic settlements have been exposed in three mounds to be affected by the dam built on the Ambar Stream, one of the northern branches of the Upper Tigris Valley. In Kendale Hecala, one of these mounds, two vessels with stylized human figures in relief with their hands raised have been recovered. Although vessels decorated with figurative reliefs have been found in various excavations in Anatolia dating to the Neolithic, vessels with human relief decoration have so far not been found in Mesopotamia. The Kendale Hecala finds constitute the first examples of vessels adorned with human and animal figures from the Neolithic settlements to the south of the Taurus Mountains. These schematic human and animal figures preserved on vessel fragments may be related to hunting rituals associated with dances, thought to have been performed before or after hunting.

  • Bader 1993 N. O. Bader, “The Early Agricultural Settlement of Tell Sotto”, Early Stages in the Evolution of Mesopotamian Civilization, (Ed. N. Yoffee- J. J. Clark), Tucson 1993, 41-54.
  • Balossi-Restelli 2006 F. Balossi-Restelli, The Development of ‘Cultural Regions’ in the Neolithic of the Near East: The ‘Dark Faced Burnished Ware Horizon’, British Archaeological Reports, International Series 1482, Oxford 2006.
  • Beuger- Kopanias 2018 C. Beuger- K. Kopanias, “Neolithic Pottery From Tell Nader (Erbil)”, II Workshop on Late Neolithic Ceramics in Ancient Mesopotamia: pottery in context, (Eds. A. Gómez- Bach- J. Becker- M. Molist), Barcelona 2018, 91-98.
  • Bıçakçı vd. 2012 E. Bıçakçı-M. Godon-Y. G. Çakan, “Tepecik-Çiftlik”, The Neolithic in Turkey: New Excavations & New Research, Central Turkey, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2012, 89-134.
  • Brandt 1978 R. W. Brandt, “The Chalcolithic Pottery” Korucutepe 2, (Ed. M. N. Van Loon), Amsterdam 1978, 57-60.
  • Duru 1988 R. Duru, “Kuruçay Höyüğü Kazıları 1986–87, Çalışmaları Raporu”, Belleten 203, 1988, 653-666.
  • Esin 1976 U. Esin, “Tülintepe Excavations 1972”, Keban Project 1972 Activities, Ankara 1976, 147-172.
  • Esin 1993 U. Esin, “The Relief Decorations on the Prehistoric Pottery of Tülintepe in Eastern Anatolia”, Between the Rivers and over the Mountains, (Eds. M. Frangipane- H. Hauptmann- M. Liverani- P. Matthiae- M. Mellink), Roma 1993, 105-119.
  • Garfinkel 2003 Y. Garfinkel, Dancing at the Dawn of Agriculture, Austin 2003.
  • Hauptmann 1976 H. Hauptmann, “Die Grabungen auf dem Norşuntepe 1972”, Keban Project 1972 Activities, Ankara 1976, 71-108.
  • Helwing 2014 B. Helwing, “East of Eden? A Review of Turkey’s Eastern Neighbors in the Neolithic”, The Neolithic in Turkey. 10500-5200BC: Environment Settlement, Flora, Fauna, Dating, Symbols of Belief, with Views from North, South, East and West, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2014, 321-277.
  • Hodder 2012 I. Hodder, “Renewed Work at Çatalhöyük”, The Neolithic in Turkey: New Excavations & New Research, Central Turkey, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2012, 245-277.
  • Kirkbride 1973 D. Kirkbridge, “Umm Dabaghiyah 1972: A Second Preliminary Report”, Iraq 35, 1973, 1-7.
  • Le Miere-Nieuwenhuyse 1996 M. Le Mière - O. Nieuwenhuyse. 1996. “Chapter 3: The Prehistoric Pottery”, Tell Sabi Abyad. The Late Neolithic Settlement. Report on the Excavations of the University of Amsterdam (1988) and the National Museum of Antiquities (1991-1993) in Syria, (Ed. P. M. M. G. Akkermans), Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut te Istanbul, Leiden 1996, 119-284.
  • Miyake 2011 Y. Miyake, “Salat Cami Yanı: A Pottery Neolithic Settlement in the Tigris Valley”, The Neolithic in Turkey 1: The Tigris Basin. New Excavations and New Research, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2011, 129-149.
  • Nieuwenhuyse vd. 2010 O. P. Nieuwenhuyse- P. M. M. G. Akkermans- J. van der Plicht, “Not so coarse, nor always plain-the earliest pottery of Syria”, Antiquity 84, Issue 323, 2010, 71-85.
  • Nieuwenhuyse 2018 O. P. Nieuwenhuyse, Relentlessly Plain: Seventh Millennium Ceramics at Tell Sabi Abyad, Syria, Oxford 2018.
  • Ökse (Baskıda) A. Tuba Ökse, “Yukarı Dicle Havzasında Ambar Çayı Vadisi Yerleşim Tarihi”, Olba 28 (Baskıda).
  • Ökse vd. (Baskıda) A. T. Ökse- A. Konak- V. Yurt, “Ambar Barajı – Ambar Höyük, Gre Fılla ve Kendale Hecala 2018 Kurtarma Kazıları”, 41. Kazı Sonuçları Toplantısı (Baskıda).
  • Özdoğan 2011 M. Özdoğan, “Mezraa-Teleilat”, The Neolithic in Turkey: New Excavations & New Research, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), The Euphrates Basin, İstanbul 2011, 203-260.
  • Öztan 2012 A. Öztan, “Köşk Höyük: A Neolithic Settlement in Niğde-Bor Plateau”, The Neolithic in Turkey: New Excavations & New Research, Central Turkey, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2012, 31-70.
  • Peters vd. 2014. J. Peters-B. S. Arbuckle-N. Pöllath, “Subsistence and Beyond: Animals in Neolithic Anatolia”, The Neolithic in Turkey. 10500-5200BC: Environment Settlement, Flora, Fauna, Dating, Symbols of Belief, with Views from North, South, East and West, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2014, 135-203.
  • Sağlamtimur 2012 H. Sağlamtimur, “The Neolithic Settlement of Ege Gübre”, The Neolithic in Turkey: New Excavations & New Research, Western Turkey, (Ed. M. Özdoğan- N. Başgelen- P. I. Kuniholm), İstanbul 2012, 197-225.
  • Tobler 1950 A. J. Tobler, Excavations at Tepe Gawra II, Philadelphia 1950.
Birincil Dil tr
Konular Arkeoloji
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3533-8936
Yazar: Ayşe Tuba ÖKSE (Sorumlu Yazar)
Kurum: KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Destekleyen Kurum Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 28 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { srmka640632, journal = {Seramik Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, eissn = {2687-5683}, address = {Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü KARAMAN}, publisher = {H. Ertuğ ERGÜRER}, year = {2019}, volume = {}, pages = {1 - 12}, doi = {}, title = {YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI}, key = {cite}, author = {ÖKSE, Ayşe Tuba} }
APA ÖKSE, A . (2019). YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI. Seramik Araştırmaları Dergisi , (1) , 1-12 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/srmka/issue/51361/640632
MLA ÖKSE, A . "YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI". Seramik Araştırmaları Dergisi (2019 ): 1-12 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/srmka/issue/51361/640632>
Chicago ÖKSE, A . "YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI". Seramik Araştırmaları Dergisi (2019 ): 1-12
RIS TY - JOUR T1 - YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI AU - Ayşe Tuba ÖKSE Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Seramik Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 12 VL - IS - 1 SN - -2687-5683 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Seramik Araştırmaları Dergisi YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI %A Ayşe Tuba ÖKSE %T YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI %D 2019 %J Seramik Araştırmaları Dergisi %P -2687-5683 %V %N 1 %R %U
ISNAD ÖKSE, Ayşe Tuba . "YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI". Seramik Araştırmaları Dergisi / 1 (Aralık 2019): 1-12 .
AMA ÖKSE A . YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI. SRMKA. 2019; (1): 1-12.
Vancouver ÖKSE A . YUKARI DİCLE HAVZASINDA KENDALE HECALA NEOLİTİK ÇAĞ STİLİZE İNSAN VE KABARTMALI KAP PARÇALARI. Seramik Araştırmaları Dergisi. 2019; (1): 12-1.