OECD Ülkelerinde Eğitim ve Ekonomik Büyüme İlişkisi

Yıl 2023, Cilt: 2 Sayı: 1, 12 - 24, 03.05.2023

Hüseyin Yılmaz

Öz

Geçmişten günümüze ekonomik büyümenin sağlanması için çeşitli politikalar ortaya atan araştırmacılar, 1960’lı yıllara kadar büyümede başat faktör olarak fiziksel sermayeyi görmüştür. İkinci Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan bilgi toplumu sayesinde 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren “İçsel Büyüme Teorileri” ortaya konmuş ve büyümede insan odaklı politikalar geliştirilmeye başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı OECD ülkelerinde eğitim ve ekonomik büyüme ilişkisini ampirik olarak ortaya koymaktır. Çalışma 1971-2019 yıllarına ait yıllık verileri kapsamakta olup verilerine ulaşılabilen 27 OECD ülkesi analize dâhil edilmiştir. Çalışmada eğitimin ekonomik büyümeye ve kalkınmaya etkisini incelemek için iki ayrı model oluşturulmuş olup büyümenin göstergesi olarak GSYİH, kalkınmanın göstergesi olarak kişi başı GSYİH ve eğitim göstergesi olarak eğitim harcamaları ele alınmıştır. Ampirik sonuçlara ulaşmak için Durbin-Hausman eşbütünleşme testi ve Dumitrescu-Hurlin (2012) panel nedensellik analizi kullanılmıştır. Durbin-Hausman eşbütünleşme testi hem büyüme hem de kalkınma ile eğitim arasında uzun dönem ilişkinin varlığını ortaya koyarken Dumitrescu-Hurlin Panel Nedensellik analizi eğitim harcamalarından hem büyümeye hem de kalkınmaya doğru tek yönlü bir nedensellik olduğunu ortaya koymuştur Elde edilen bulgular neticesinde, eğitime yapılacak her harcamanın bir gider kalemi olarak değil bir yatırım olduğu düşüncesi ile hareket edilmesi ve politikaların bu düşünceden hareketle oluşturulması gerekmektedir

Anahtar Kelimeler

Eğitim Harcamaları , Ekonomik Büyüme , Dumitrescu-Hurlin Panel Nedensellik

Kaynakça

• Afşar, M. (2009). Türkiye’de eğitim yatırımları ve ekonomik büyüme ilişkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 85-98.
• Akçacı, T. (2013). Eğitim harcamalarının iktisadi büyümeye etkisi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(5), 65-79.
• Çalışkan, Ş., Karabacak, M., ve Meçik, O. (2013). Türkiye’de eğitim-ekonomik büyüme ilişkisi: 1923-2011 (Kantitatif bir yaklaşım). Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(21), 29-48.
• Bhattacharyya, P. (2019). Public expenditure on education and economic growth: A state-level analysis in India. Humanities & Social Sciences Reviews, 7(6), 533-539.
• Boztosun, D., Aksoylu, S., ve Ulucak, Ş.Z. (2016), “The role of human capital in economic growth”, Economics World, 4(3), 101-110.
• Denison, E. F. (1980). The Contribution of Capital to Economic Growth. The American Economic Review, 70(2), 220-224.
• Denison, E. F. (1962). Sources of Economic Growth in The United States and The Alternatives Before Us.
• Dumitrescu, E.I., ve Hurlin, C. (2012). Testing for Granger Non-Causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29(4), 1450-1460.
• Earle, D. (2010). Tertiary education, skills and productivity. Tertiary sector performance analysis and reporting, strategy and system performance, ministry of education.
• İğdeli, A. (2019). Ar-Ge ve eğitim harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3), 2517-2538.
• Karış, Ç. (2019). Eğitim harcamaları ve ekonomik büyüme üzerine bir nedensellik analizi: Türkiye örneği. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (Busbed), 9(18), 1067-1088.
• Kouton, J. (2018). Education Expenditure and economic growth: Some empirical evidence from Côte d’Ivoire. Ecole Nationale Sup´erieure de Statistique et d’Economie Appliqu´ee d’Abidjan (ENSEA).
• Köprücü, Y., ve Sarıtaş, T. (2017). Türkiye’de eğitim ve ekonomik büyüme: Eşbütünleşme yaklaşımı. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 77-89.
• Lucas Jr, R. E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of monetary economics, 22(1), 3-42.
• Mallic, L., Das, P. K. and Pradhan, K. C. (2016). Impact of Educational Expenditure on Economic Growth in Major Asian Countries: Evidence from Econometric Analysis, Theoretical and Applied Economics, 2(607), 173-186.
• Owusu-Nantwı, Victor (2015), “Education expenditures and economic growth: Evidence from Ghana”, Journal of Economics and Sustainable Development, 6(16), 69-77.
• Ozturk, S., ve Suluk, S. (2020). The granger causality relationship between human development and economic growth: The case of Norway. International Journal of Research in Business and Social Science (2147-4478), 9(6), 143-153.
• Öztürk, N. (2005). İktisadi kalkınmada eğitimin rolü. Sosyoekonomi, 1(1).
• Pamuk, M., ve Bektaş, H. (2014). Türkiye’de eğitim harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: ARDL sınır testi yaklaşımı. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 77-90.
• Pesaran, M., Ullah, A., ve Yamagata, T. (2008). A Bias-Adjusted LM test of error cross-section independence. Econometrics Journal, 11(1), 105-127.
• Pesaran, M.H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. University of Cambridge, Faculty of Economics, Cambridge Working Papers in Economics No. 0435.
• Pesaran, M.H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
• Söyler, İ. (2005). Eğitim Hizmetleri Bağlamında Vakıf Üniversitelerinin Finansal ve Vergisel Sorunları. Maliye Dergisi, 52-76.
• Swamy, P.A. (1970). Efficient inference in a random coefficient regression model. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 311-323.
• Schultz, T. W. (1970). The Reckoning of Education as Human Capital. Education,Income, and Human Capital , 297-306.
• TDK. (2021). Güncel Türkçe Sözlük. 2021 tarihinde Türk Dil Kurumu Sözlükleri: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
• Türkmen, F. (2002). Eğitimin Ekonomik ve Sosyal Faydaları ve Türkiye'de Eğitim Ekonomik Büyüme İlişkisinin Araştırılması:. Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi: Devlet Planlama Teşkilatı.
• Uçan O., ve Yeşilyurt, H. (2016). Türkiye'de Eğitim Harcamaları ve Büyüme İlişkisi. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 179-185.
• Westerlund, J. (2008). Panel cointegration tests of the fisher effect. Journal of Applied Econometrics, 23(2), 193-233.
• Yardımcıoğlu, F., Gürdal, T. ve Altundemir, M.E. (2014). Eğitim ve ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkelerine ilişkin panel eşbütünleşme analizi (1980-2008), Eğitim ve Bilim, 39(173), 1-12.
• Yücel, Ş. (2001). Eğitimin Dışsallıklarının Dikkat Çeken Olguları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 239-256.