Danışanı Bütüncül Değerlendirme Sürecinde Soru Sorma Becerisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması
Öz
Danışanı bütüncül değerlendirme sürecinde, psikolojik danışmanın sahip olması gereken birçok beceri bulunmaktadır. Bu becerilerinin en önemlilerinden biri de bütüncül değerlendirme görüşmelerinde yoğun olarak kullanılan soru sorma becerisidir. Soru sorma becerisi kullanılarak danışan, danışanın danışma sürecine getirdiği problem ve danışanın içerisinde bulunduğu sistem anlaşılmaya çalışılır. Bunun yapılabilmesi için de bütüncül değerlendirmeyi gerçekleştiren psikolojik danışmanın sorularını etkili, etik açıdan uygun ve doğru bir şekilde sorması gerekmektedir. Ayrıca sorular etkili ve doğru bir şekilde sorulduğunda terapötik ilişkiye olumlu etki eder ve danışanın direnci azalır. Bundan dolayı bu derleme makalesinde amaç, bütüncül değerlendirme sürecinde etkili soru sorabilmenin önemini vurgulamak, kullanılabilecek soru türlerine ve soru sorma becerisi kullanırken dikkat edilmesi gereken noktalarla dair genel bir çerceve sunmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aladağ, M., Yaka, B. ve Koç, D. (2014). Psikolojik danışma becerileri eğitimine ilişkin psikolojik danışman adaylarının görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(3), 859-886.
- Büyükşahin-Çevik, G. (2014). Kültür merkezli psikolojik danışma: Kuramsal bir inceleme. Ege Eğitim Dergisi, 15(2), 577-596.
- Chen, M. W., & Giblin, N. J. (2021). Bireyle psikolojik danışma ve terapi. (Çev. Eds. Çetinkaya Yıldız ve G. Çakır Çelebi). Nobel. (Eserin orijinali 2004’te yayımlandı).
- Cormier, S., & Hackney, H. (2015). Psikolojik danışma stratejiler ve müdahaleler. (Çev. Eds. S. Doğan ve B. Yaka). Pegem. (Eserin orijinali 2007’te yayımlandı).
- Çelik, M. (2023). Psikolojik danışmanlar için danışanı bütüncül değerlendirme yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi: Bir keşfedici karma desen çalışması. [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
- De Shazer, S. (1985). Keys to solution in brief therapy.Norton.
- De Shazer, S., Dolan, Y., Korman, H., Trepper, T., McCollum, E., & Berg, I. K. (2021). More than miracles: The state of the art of solution-focused brief therapy. Routledge.
- Emül, B., & Öz Soysal, F. S. (2021). Psikolojik Danışman Adaylarının Psikolojik Danışma Becerileri ve Özyeterliklerine İlişkin Görüşleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2), 500-514. https://doi.org/10.51460/baebd.934119.
- Geldard, K. ve Geldard, D. (2013). Ergenler ve gençlerde psikolojik danışma. (Çev. Edt. M. Pişkin). Nobel.
- Hackney, H. & Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilk ve teknikleri: Psikolojik yardım süreci el kitabı. (Çev. T. Ergene ve S. Aydemir Sevim). Mentis Yayıncılık. Hartzell, M., Seikkula, J., & von Knorring, A. L. (2009). What children feel about their first encounter with child and adolescent psychiatry. Contemporary family therapy, 31(3), 177-192. https://doi.org/10.1007/s10591-009-9090-x