Türkiye'de Eğitim ve Toplumsal Cinsiyet Perspektifi
Öz
Toplumsal cinsiyet eşitliğinin olmadığı toplumlarda, başta eğitim olmak üzere toplumun her alanında kadınlar cinsiyetçi ayrılıklarda belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yeniden üretiminde eğitim, belirleyici bir rol oynamaktadır Eğitim alanında toplumsal cinsiyet eşitsizliğini aşmak için ise ilk olarak kaliteli bir eğitim anlayışını benimsenmesi gerekmektedir. Türkiye'de eğitimde toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri konusu, özellikle kız çocuklarının eğitimine odaklanarak çeşitli politika ve programların hayata geçirilmesi gereken bir alan olarak önem taşımaktadır. Bu konuda atılan adımlar, kız çocuklarının okuma-yazma becerilerinin geliştirilmesi ve temel eğitimden başlayarak eğitimin her kademesinde kız çocuklarının okullaşma oranlarının artırılması hedeflerini içermektedir. Araştırma kapsamında Türkiye'deki kadınların eğitim durumuna ilişkin derinlemesine bir literatür taraması yapılmış bu durumun toplumsal cinsiyet üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda; Türkiye'de kadının eğitim sürecindeki yerine ilişkin elde edilen istatistiksel verilere dayanarak, Türkiye'de kadınların eğitim durumlarının çeşitli sosyo-kültürel ve çevresel faktörlerden kaynaklı olarak erkeklere oranla daha olumsuz seyrettiği tespit edilmiş ve diğer birçok alanda karşılaşılan eşitsizliklerin varlığını sürdürdüğü bilgisine ulaşılmıştır. Elde edilen veriler ışığında; toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda eğitim ve farkındalık çalışmalarının yapılarak bireylerin, cinsiyetle ilgili ön yargılarının kırılması ve değiştirmesi için kamu kurum ve kuruluşlar aracılığıyla cinsiyet eşitliği konusundaki eğitim verilerek, genç nesiller bilinçlendirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Toplumsal cinsiyet, Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, Kadın ve eğitim, Türkiye’de toplumsal cinsiyet ve eğitim
Kaynakça
- Ak, M. (2016). Toplumsal bir olgu olarak yoksulluk. Akademik Bakış Dergisi, 54, 296-306.
- Akyüz, Y. (1994). Türk eğitim tarihi (Başlangıçtan 1993'e). Kültür Koleji Yayınları
- Aydemir, S. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı medya okuryazarlığı eğitiminin öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin tutumlarına etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Başar, F. ve Demirci, N. (2016). Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve şiddet. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 1(2), 41-52.
- Başerer-Berber, Z. B. (2021). Eğitimde toplumsal cinsiyet eşitsizliğini giderme yolları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 10(3), 1215-1223.
- Bhasin, K. (2003). Toplumsal cinsiyet “Bize yüklenen roller”. (Çeviren: K. Ay.). Kadın Dayanışma Vakfı Yayınları.
- Bingöl, O. (2014). Toplumsal cinsiyet olgusu ve Türkiye’de kadınlık. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 108-114. https://doi.org/10.18493/kmusekad.36760.
- Chaudhry, I. S. ve Rahman, S. (2009). The impact of gender inequality in education on rural poverty in Pakistan: An empirical analysis. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 15(1), 174-188.
- Chisholm, L. ve McKinney, C. (2003). Reforms, innovations and approaches used to work with teachers to use them as change agents and facilitators of gender equality in 223 different countries: Strengths and limitations. EFA Global Monitoring Report 2003/4, The Leap to Equality.
- Cuberes, D. ve Teignier, M. (2014). Gender inequality and economic growth: A critical review. Journal of International Development, 26(2), 260-276.