Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Çocuklukta Yabancı Dil Edinimine Yönelik Tutumları ve Yaşantı Temelli Yaklaşımlara İlişkin Görüşleri

Abstract

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının yabancı dil eğitimine yönelik tutumlarını belirlemek ve “Yaşantı Temelli Yabancı Dil Edinimi Programı”na ilişkin görüşlerini değerlendirmektir. Karma yöntem araştırma deseniyle yürütülen çalışmanın nicel boyutunda, 264 öğretmen adayına “Yabancı Dil Öğretimi Tutum Ölçeği” (Sevi, 2010) uygulanmış; nitel boyutta ise 9 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel bulgular, öğretmen adaylarının yabancı dil eğitimini mesleki gelişim açısından gerekli gördüklerini (%60,3), ancak büyük çoğunluğunun üniversite düzeyindeki dil eğitimini yetersiz bulduğunu (%81,1) ortaya koymuştur. “Gereklilik” boyutunda erkek katılımcılar lehine anlamlı bir farklılık tespit edilirken, yaş ve sınıf düzeyi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Nitel bulgular, katılımcıların lisans eğitimleri süresince “Mesleki İngilizce” dersi almadıklarını ve bu durumun mesleki yetersizlik duygusuna yol açtığını göstermiştir. Katılımcılar, yabancı dil eğitiminin okul öncesi dönemde başlaması gerektiğini savunmakta ve dijital medya, müzik ve çizgi filmlerle desteklenen “Yaşantı Temelli” bir modelin kalıcı öğrenmeyi sağlayacağını düşünmektedir. Bu doğrultuda, okul öncesi öğretmen yetiştirme programlarının alan odaklı dil dersleriyle güçlendirilmesi ve yaşantı temelli öğretim modüllerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Keywords

• Okul Öncesi Eğitim
• Yabancı Dil Edinimi
• Yaşantı Temelli Öğrenme
• Öğretmen Adayları
• Tutum

Preschool Teacher Candidates' Attitudes Towards Early Childhood Foreign Language Acquisition and Their Views on Experience-Based Approaches

Abstract

The purpose of this study is to determine the attitudes of pre-service preschool teachers towards foreign language education and to evaluate their perspectives on the "Experience-Based Foreign Language Acquisition Program." Conducted with a mixed-methods research design, the quantitative sample involved 264 pre-service teachers using the "Foreign Language Teaching Attitude Scale" (Sevi, 2010), while the qualitative phase consisted of semi-structured interviews with nine participants. Quantitative findings revealed that pre-service teachers consider foreign language education necessary for professional development (60.3%), yet a vast majority find university-level language education inadequate (81.1%). While attitudes showed a significant difference in favor of male participants in the "necessity" dimension, no significant differences were found regarding age or grade level. Qualitative findings indicated that none of the participants received "Vocational English" courses during their undergraduate studies, leading to a sense of professional inadequacy. The participants advocate that foreign language education should start in the preschool period and believe that an "Experience-Based" model—supported by digital media, music, and cartoons—will ensure permanent learning. Consequently, it is recommended that preschool teacher education programs be strengthened with field-specific language courses and that experience-based instructional modules be expanded.

Keywords

• Preschool Education
• Foreign Language Acquisition
• Experience-Based Learning
• Pre-service Teachers
• Attitude.

References

1. Abdi, A., & Cavus, N. (2019). Developing an electronic device to teach english as a foreign language: Educational toy for pre-kindergarten children. International Journal of Emerging Technologies in Learning (IJET), 14(22), 29-44.
2. Acar, İ. H. (2017). Temel ve gelişmiş karma yöntem desenleri. Sözbilir. M. (Çev. Edt.). Karma yöntem araştırmalarına giriş içinde, (s. 35-51). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
3. Acat, M. B., & Demiral, S. (2002). Türkiye’de yabancı dil öğreniminde motivasyon kaynakları ve sorunları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 31, 312-329.
4. Aksan, D. (1998). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dil bilim. TDK Yayınları.
5. AlNatour, A. S., & Hijazi, D. (2018). The impact of using electronic games on teaching English vocabulary for kindergarten students. US-China Foreign Language, 16(4), 193-205.
6. Alptekin, C. (2010, Aralık 4-5). Okul öncesi eğitimde farklı yaklaşımlar ve uygulamaları. 1. Okul Öncesi Eğitim Sempozyumu, İstanbul.
7. Aytar, A.G. & A.D. Öğretir. (2008) “Okul Öncesi Eğitim Kurumlarındaki Yabancı Dil Eğitimine İlişkin Anne-Baba ve Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi” Kastamonu Eğitim Dergisi, 16:1, 13-30.
8. Bağçeci, B., & Yaşar, M. (2007). Ortaöğretim kurumlarında İngilizce öğretimine ilişkin öğrenci tutumları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 9-16.

9. Bekler, E. (2015). Dil öğretimi. Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Bekleyen, N. (2016). Çocuklara yabancı dil öğretimi. Anı Yayıncılık.
11. Bender, M. T. (2005). John Dewey’nin eğitime bakışı üzerine bir yorum. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi, 6(1), 13-19.
12. Beydoğan, Ö. (1998). Çocuklarda kavram öğrenme ve kavram öğretme. Atatürk Üniversitesi Yayınları.
13. Binbaşıoğlu, C. (1990). Gelişim psikolojisi-gelişim süreçleri ve eğitim ilkeleri (5. Basım). Kadıoğlu Matbaası.
14. Boyson, B. A., Semmer, M., Thompson, L. E., & Rosenbusch, M. H. (2013). Does beginning foreign language in kindergarten make a difference? Results of one district's study. Foreign Language Annals, 46(2), 246-263.
15. Büyükkaragöz, S. (1997). Program geliştirme. Kaynak metinler (2. Baskı). Kuzucular Ofset.
16. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (11. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
17. Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. (4.Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
18. Canbazoğlu-Bilici, S. (2019). Örnekleme yöntemleri. Özmen, H. ve Karamustafaoğlu, O. (Eds.). Eğitimde araştırma yöntemleri içinde, (s. 56-78). Pegem Akademi Yayıncılık.
19. Çelebi, M. D. (2006). Türkiye’de anadili eğitimi ve yabancı dil öğretimi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 285-307.
20. Çetintaş, B. G., & Yazıcı, Z. (2016). Erken çocukluk döneminde anaokulu ve anasınıflarında iki dilli eğitim uygulamaları ve deneyimleri üzerine öğretmen görüşleri. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 6(2), 173-187.
21. De Bot, K., Lowie, W., & Verspoor, M. (2005). Second language acquisition. Routledge.
22. DPT (Devlet Planlama Teşkilatı). (2000). Uzun vadeli strateji ve sekizinci beş yıllık kalkınma planı 2001 – 2005. Ankara. Erişim adresi: http://www.bilgitoplumu.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/Sekizinci_Kalkinma_Plani.pdf
23. Erşan, Ş. (2019). Ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumundan ve öğretmenden beklentilerinin incelenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 161-178.
24. Genç, B. (2013). Öğrenme kuramlarına göre çocuklara yabancı dil öğretimi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 37-50.
25. Gömleksi̇z, M. N. (2013). Öğretmen adaylarının yabancı dil kavramına ilişkin metaforik algıları. Electronic Turkish Studies, 8(8), 649-664.
26. Halliwel, S. (1993). Teaching English in the primary classroom. Longman.
27. İlter, B. G., & Sühendan, E. R. (2007). Erken yaşta yabancı dil öğretimi üzerine veli ve öğretmen görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 21-30.
28. İlter, B. G., Saka, F. Ö., & Asma, B. (2025). Foreign language teaching in early childhood education: Attitudes and beliefs of pre-service teachers. Journal of Education and Future, 27, 1–21.
29. İşeri, K. (1996). Dilin kazanımı ve yabancı dil öğretimi. Dil Dergisi, 23-47.
30. Kail, R. V. (2002). Children. Prentice Hall.
31. Kara, Ş. (1999). Erken yaşta yabancı dil öğrenim ve öğretimi. Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Dergisi, 79, 11-17.
32. Kara, Ş. (2004). Ana dil edinimi ve erken yaşta yabancı dil öğretimi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 295-314.
33. Karafil, B. (2024). Examining teachers’ opinions on foreign language instruction in preschool education. İnönü University Journal of the Graduate School of Education, 11(21), 1–18.
34. Kınsız, M. (2005). Meslekiyabancı Dil Eğitiminin Sürdürülebilir Gelişmeye Katkıları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13, 259-270.
35. Kocaman, N., & Kocaman, O. (2015). Parents' views regarding foreign language teaching in pre-school ınstitutions. (ED589196). ERIC. (ED092355). ERIC. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED092355.pdf
36. Koydemir, F. (2001). Erken yaşta yabancı dil öğretiminin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
37. Köprülü, S. G. (2016). Erken yaşta yabancı dil öğreniminde çizgi filmlerin yeri. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 4(1), 88-98.
38. Küçüktepe, C., Küçüktepe, S. E., & Baykın, Y. (2014). İkinci sınıf İngilizce dersi ve programına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 22, 41-58.
39. Lambert, W. E. (1972). Language, psychology and culture. Stanford University Press.
40. Lightfoot, C., Cole, M., & Cole, S. R. (2009). The development of children (6th edition). Worth Publishers.
41. Liu, S., Reynolds, B. L., Thomas, N., & Soyoof, A. (2024). The use of digital technologies to develop young children’s language and literacy skills: A systematic review. SAGE Open, 14(1).
42. MEB, (2013). Okul öncesi eğitim programı. Meb Basımevi.
43. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Thousands Oaks, Sage.
44. Modiri, I. G. (2010). Okul öncesinde müzik aracılığı ile yabancı dil öğretimi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 505-516.
45. Mussen, P. N., Conger, J. J., & Kagan, J. (1990). Child development and personality. Sevenfhedit London Harper Collins Publishers. 249.
46. Oğuzkan, Ş., & Oral, G. (1996). Okul öncesi eğitimi. Milli Eğitim Basımevi.
47. Özdemir, E. A. (2006). Türkiye’de İngilizce öğreniminin yaygınlaşmasının nedenleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 28-35.
48. Özel, E., Konca, A. S., & Zelyurt, H. (2016). Okul öncesi öğretmen adaylarının yabancı dil eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi. Journal of Kirsehir Education Faculty, 17(1), 331-342.
49. Peçenek, D. (2002). 4-6 yaş grubu Türk çocuklarının İngilizce öğrenme süreçleri üzerine bir durum çalışması. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara.
50. Plano-Clark, V. L., & Creswell, J. W. (2015). Understanding research: A consumer’s guide. Pearson.
51. Quetz, J. (2001). Der gemeinsame europäische Referenzrahmen. Info DaF, 28(6), 553-563.
52. Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2001). Approaches and methods in language teaching (2nd edition). Cambridge University Press.
53. Senemoğlu, N. (2013). Gelişim, öğrenme ve öğretim (kuramdan uygulamaya). Yargı Yayınevi.
54. Sevinç, M. (2003). Erken çocuklukta gelişim ve eğitimde yeni yaklaşımlar. Morpa Kültür Yayınları.
55. Sınar, A. (1996). Nurullah Ataç’a göre dil ve edebiyat eğitimi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Birimleri Dergisi, 8, 217-226.
56. Sönmez, V. (2004). Program geliştirmede öğretmenin el kitabı. Anı Yayıncılık.
57. Subaşı, G. (2015). Dil öğretimi. Grup ile dil öğrenme yöntemi. N. Bekleyen (Ed.). Pegem Akademi Yayıncılık.
58. Şad, S. N., & Karaova, M. (2015). İlkokul ikinci sınıf İngilizce dersi bağlamında dinleme becerisi öğretimi: Bir durum çalışması. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 66-95.
59. Uslu, B. (2017). Anadili Türkçe olan 50-74 aylık çocuklar için yaşantı odaklı yabancı dil edinimi programının İngilizce öğrenimine etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü. Konya.
60. Vygotsky, L.S. (2018). Düşünce ve dil. Roza Yayınevi.
61. Yapıcı, Ş. (2004). Çocukta dil gelişimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1-17.
62. Yıldırım, A. & Koçak, N. (2016). Okul öncesi eğitim kurumlarından yararlanmayan 4-5 yaş çocuklarının dil gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Araştırmaları Dergisi, 1(2), 133-143.