INVESTIGATION OF WASP GENE EXPRESSION IN PERIODONTITIS

Öz

Periodontitis, mikroorganizmalar ve konak bağışıklık sistemindeki dengesizlik sonucu ortaya çıkan, periodonsiyumda yıkıma ve kemik kaybına neden olan ve aynı zamanda sistemik sağlığı tehdit eden kronik inflamatuar bir hastalıktır. İnflamatuar ve immün yolların düzensizliği kronik inflamasyona, doku yıkımına ve hastalıklara neden olur. Bu nedenle doğal ve adaptif immün defektler, periodontitis gibi immün aracılı inflamatuar hastalıklarda önemli bir rol oynamaktadır. İmmün hücrelerin doğru ve koordineli hareketi, göç, hücre aktivasyonu, antijen alımı ve tanınması gibi birçok süreçte rol oynayan aktin hücre iskeletinin düzenlenmesine bağlıdır. Çalışmalar, önemli bir aktin hücre iskeleti düzenleyicisi olan Wiskott-Aldrich sendromu proteini (WASP) ekspresyon seviyesindeki değişikliklerin, immün ve inflamatuar yanıt oluşumunda kusurlara neden olduğunu göstermiştir. Çalışmamızda periodontitis ve sağlıklı dişeti dokusunda WASP gen ekspresyonunun araştırılması ve periodontitis ile olası ilişkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmaya 10 gönüllü dahil edildi ve her hastadan sağlıklı dişeti ve periodontitis dokusu alındı. Gen ekspresyon seviyeleri SYBR Green temelli PCR ile belirlendi. Sonuçlarımıza göre periodontitis dokularında WASP mRNA düzeyleri sağlıklı dişeti dokusuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.05). WASP'ın periodontitis gelişiminde etkili olabileceğini düşündüren veriler elde edilmiştir. Bununla birlikte, WASP’ın periodontitisteki rolünü tam olarak anlamak için büyük bir örneklem grubuna sahip daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• cytoskeleton
• Inflammation
• Immunity
• Periodontitis
• WASP

Kaynakça

1. References Arweiler, N.B., Auschill, T.M., Sculean, A. (2018). Patient self-care of periodontal pocket infections. Periodontol 2000, 76(1):164-179. doi: 10.1111/prd.12152
2. Banchereau, J., & Steinman, R.M.(1998).Dendritic cells and the control of immunity. Nature.392: 245–252.
3. Bouma, G., Burns, S.O.,&Thrasher, A.J. (2009). Wiskott–Aldrich Syndrome: Immunodeficiency resulting from defective cell migration and impaired immunostimulatory activation. Immunobiology, 214(9-10): 778–790. doi: 10.1016/j.imbio.2009.06.009
4. Bompard, G, Caron E., (2004). Regulation of WASP/WAVE proteins: making a long story short. J Cell Biol, 27;166(7):957-62. doi: 10.1083/jcb.200403127.
5. Bouma, G., Burns, S., & Thrasher, A.J. (2007). Impaired T-cell priming in vivo resulting from dysfunction of WASp-deficient dendritic cells. Blood (2007) 110 (13): 4278–4284. doi:10.1182/blood-2007-06-096875
6. Bunte, K. & Beikler, T. (2019). Th17 Cells and the IL-23/IL-17 Axis in the Pathogenesis of Periodontitis and Immune-Mediated Inflammatory Diseases. Int J Mol Sci, 20(14): 3394. doi: 10.3390/ijms20143394
7. Cekici, A., Kantarci, A., Hasturk, H., & Van Dyke, T.E. (2014). Inflammatory and immune pathways in the pathogenesis of periodontal disease. Periodontol 2000, 64(1): 57–80. doi: 10.1111/prd.12002
8. Hajishengallis, G. (2015). Periodontitis: from microbial immune subversion to systemic inflammation. Nature Reviews Immunology, 15, 30–44.

9. He, L., Liu, L., Li, T., Zhuang, D., Dai, J., Wang, B., & Bi, L.(2021). Exploring the Imbalance of Periodontitis Immune System From the Cellular to Molecular Level. Front. Genet.. doi.org/10.3389/fgene.2021.653209
10. Grønkjær, L.L. Holmstrup, P., Schou, S., Kongstad, J., Jepsen P., & Vilstrup, H.(2018). Periodontitis in patients with cirrhosis: a cross-sectional study. BMC Oral Health,18:22. doi:10.1186/s12903-018-0487-5
11. Ivanov, A.I., Le, H.T., Naydenov, N.G., Rieder, F.(2021). Novel Functions of the Septin Cytoskeleton Shaping Up Tissue Inflammation and Fibrosis.Am J Pathol, 191:40e51. doi.org/10.1016/j.ajpath.2020.09.007
12. Lee, E. & Lee, S.W.(2019). Prevalence of Periodontitis and Its Association with Reduced Pulmonary Function: Results from the Korean National Health and Nutrition Examination Survey. Medicina (Kaunas), 55(9): 581. doi: 10.3390/medicina550905817
13. Lee, P.P., Lobato-Márquez, D., Pramanik, N., Sirianni, A., Daza-Cajigal, V., Rivers, E., Cavazza, A., Bouma, G., Moulding, D., Hultenby, K., Westerberg, L.S., Hollinshead, M., Lau, Y.,
14. Burns, S.O., Mostowy, S., Bajaj-Elliott, M., & Thrasher, A.J. (2017). Wiskott-Aldrich syndrome protein regulates autophagy and inflammasome activity in innate immune cells. Nature Communıcatıons, 8:1576. doi: 10.1038/s41467-017-01676-0
15. Li, H., Yao, Q., Mariscal, A.G., Wu, X., Hülse, J. (2018). Epigenetic control of IL-23 expression in keratinocytes is important for chronic skin inflammation. Nat Commun, 9:1420. doi: 10.1038/s41467-018-03704-z
16. Livak, K.J., Schmittgen, T.D. (2001). Analysis of relative gene expression data using real-time quantitave PCR and the 2(-Delta Delta C (T)) method. Methods, 25(4): 402–408. doi:/10.1006/meth.2001.1262
17. Loos, B.G & Van Dyke, T.E.(2020).The role of inflammation and genetics in periodontal disease. Periodontol 2000. 2020 Jun; 83(1): 26–39. doi: 10.1111/prd.12297
18. Keszei, M., Record, J., Kritikou, J.S., Wurzer, H., Geyer, C., Thiemann, M., Drescher, P., Brauner, H., Köcher, L., James,J., He,M., Baptista, M.A.P., Dahlberg, C.I.M., Biswas, A., Lain, S.,
19. Lane, D.P., Song, W., Pütsep, K., Vandenberghe, P., Snapper, S.B., & Westerberg, L.S.(2018). Constitutive activation of WASp in X-linked neutropenia renders neutrophils hyperactive. J Clin Invest, 128(9): 4115–4131. doi: 10.1172/JCI64772
20. Mariano, F.S., Sardi, J.C.O., Duque, C., Höfling, J.F., & Goncalves, R.B.(2010). The role of immune system in the development of periodontal disease: a brief review. Rev. odonto cienc, 25(3): 300-305
21. Palm, F., Lahdentausta, L., Sorsa, T., Tervahartiala, T., Gokel, P., Buggle, F., Safer, A., Becher, H., Grau, A. J., & Pussinen, P. (2013). Biomarkers of periodontitis and inflammation in ischemic stroke: A case-control study. Innate Immunity, 20(5), 511-518. doi:10.1177%2F1753425913501214
22. Ochs, H.D., Thrasher, A.J. (2006). The Wiskott–Aldrich syndrome. J. Allergy Clin. Immunol, 117:725–738.
23. Ochs, H.D. (2009). Mutations of the Wiskott-Aldrich Syndrome Protein affect protein expression and dictate the clinical phenotypes. Immunol Res,44 (1-3):84-8. doi: 10.1007/s12026-008-8084-3
24. Olivier, A., Jeanson-Leh, L., Bouma, G., Compagno, D., Blondeau, J., Seye, K., Charrier, S., Burns, S., Thrasher, A.J., Danos, O., Vainchenker, W., Galy, A.(2006). A partial down-regulation of WASP is sufficient to inhibit podosome formation in dendritic cells. Mol. Ther, 13:729–737.
25. Swanson, J.A. (2008). Shaping cups into phagosomes and macropinosomes. Nature Reviews Molecular Cell Biology 9:639–649.
26. Thrasher, A.J. & Burns, O.S.(2010). WASP: a key immunological multitasker. Nature Reviews Immunology 10: 182–192.
27. Tsuboi, S. (2007). Requirement for a complex of Wiskott-Aldrich syndrome protein (WASP) with WASP interacting protein in podosome formation in macrophages. J Immunol, 178(5):2987-95. doi: 10.4049/jimmunol.178.5.2987.
28. Yapıcı, S. & Kılıc, S.S. (2008). Wiskott Aldrich Sendromu (Wiskott Aldrich Syndrome). Güncel Pediatri, 6: 119-23.
29. Yılmaz, M., Özmen, S., Kınoğlu, & Karaduman, B. (2019).Gingivitis ve hafif-orta şiddette periodontitis hastalarının periodontal, davranışsal ve sistemik durumlarının belirlenmesi (Evaluation of periodontal, behavioral and systemic conditions of patients with gingivitis and mild-moderate periodontitis). 7tepeklinik. doi: 10.5505/yeditepe.2020.49368
30. Van Dyke, T.E, Kornman KS.(2008).Inflammation and factors that may regulate inflammatory response. J Periodontol. 79:1503–7. doi: 10.1902/jop.2008.080239.
31. Wang, Y., Kang, W., Shang, L, Song, A., Ge, S. (2020).N-WASP knockdown upregulates inflammatory cytokines expression in human gingival fibroblasts. Archives of Oral Biology, 110:104605. doi: 10.1016/j.archoralbio.2019.104605
32. Westerberg, L.S. Carin Dahlberg,4 Marisa Baptista,4 Christopher J. Moran,13 Cynthia Detre,5 Marton Keszei,5 Michelle A. Eston,13 Frederick W. Alt,6,7 Cox Terhorst,5 Luigi D. Notarangelo,8 and Scott B. Wiskott-Aldrich syndrome protein (WASP) and N-WASP are critical for peripheral B-cell development and function. Blood, 119(17): 3966–3974. doi: 10.1182/blood-2010-09-308197
33. Westerberg, L.S., Meelu, P., Baptista, M., Eston, M.A., Adamovich, D.A., Cotta-de-Almeida, V., Seed, B., Rosen, M.K., Vandenberghe, P.,Thrasher, A.J., Klein, C., Alt, F.W., Snapper, S.B. (2010). Activating WASP mutations associated with X-linked neutropenia result in enhanced actin polymerization, altered cytoskeletal responses, and genomic instability in lymphocytes. J Exp Med, 207(6):1145–1152. doi: 10.1084/jem.20091245
34. Zhang, H., Schaff, U.Y., Green, C.E., Chen, H., Sarantos, M.R., Hu, Y., Wara, D., Simon, S.I., Lowell, C.A.(2006). Impaired integrin-dependent function in Wiskott–Aldrich syndrome protein-deficient murine and human neutrophils. Immunity,25:285–295.