Araştırma Makalesi

Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi

Cilt: 34 Sayı: 1 14 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi

Öz

Günümüzde Denizli’nin Sarayköy ilçesine bağlı Hisarköy Mahallesi, M.Ö. II. yüzyıla kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Antik çağın Roma kentlerinden biri olan ve adına Attouda denilen bu yerleşim yerinde yaşam neredeyse hiç kesilmeden bugüne kadar gelmiştir. Kurulduğu günden bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapan kentin son kültür katmanı ise XIII. yüzyıldan itibaren Türkler tarafından şekillendirilmiştir. XIV. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğunun Batı Anadolu’daki hâkimiyeti sağlama girişimleriyle zaman zaman sınırları değişen bölge, nihayetinde 1429 yılında tamamen Osmanlı topraklarına katılmış ve Hisarköy Kütahya Sancağı’na bağlanmıştır. Anadolu topraklarının Osmanlı Devleti tarafından idari bölgelere ayrılması yüzyıllara göre değişiklik gösterse de Hisar, çevresindeki daha büyük yerleşim yerlerine bağlı bir köy olarak varlığını uzun yıllar sürdürmüştür. Hisarköy Camisi ise bu tarihsel sürecin XIX. yüzyılına ait örneklerindendir. Hisarköy’ün meydanına hâkim bir noktada yer alan cami, sonradan yapılan müdahalelerle değişikliğe uğrasa da plan kurgusu bakımından döneminin özelliklerini yansıtmaktadır. Güneydoğu-kuzeybatı doğrultusunda eğimli bir arazi üzerine inşa edilen cami dikdörtgen planlı harim ve bunun kuzeyindeki son cemaat yerinden oluşmaktadır. Üzeri ahşap kırma çatı ile kapatılan caminin kitabesi bulunmamakla birlikte kapının yukarısında yer alan metal levha üzerinde Latin harfleriyle 1880 tarihi yazılıdır. Ancak bu tarihi referans gösteren herhangi bir kitabe, yazıt veya arşiv belgesine rastlanılmamıştır. Çalışmada caminin mimari ve süsleme özellikleri üzerinde durularak tanıtımı yapılmış ve çevre köylerdeki benzer örneklerle karşılaştırılmıştır. Caminin eski fotoğraflardan ve yöre halkından sağlanan veriler ışığında özgün haliyle ilgili olasılıklar üzerinde durulmuştur. İnşa tarihi bilinmeyen Hisarköy Camisi’nin bu sorununa ışık tutacak ahşap bir kitabenin araştırma sırasında tespit edilmesi, konunun özgün değerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktuğ, E. C. (2021). Kültürel Süreklilik İçerisinde Kalemişi Süslemeli Camilere Denizli’den Bir Örnek Çivril Sundurlu Camii. Dr. Nevzat Gündağ’a Vefa Tarih, Kültür ve Sanat Yazıları (Ed: Kılıç Y. & Haytoğlu E.) 69-86, İstanbul.
  2. Akyol, T. V., Öztekin, İ., Uyar, N., & Denizli Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2020). Denizli’nin Kalemişi Camileri: “Geçmişten Geleceğe Kalem İzleri”. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  3. Algaç, Ş. (2020) Uşak-Banaz-Yeşilyurt (Holuz) Köyü Camii Ve Kalemişi Bezemeleri. Art-Sanat, (13), 1-26. Doi: https://doi.org/10.26650/artsanat.2020.13.0001
  4. Atasoy, S. (2022), Burdur Kemer’deki Ahşap Direkli Süslemeli İki Cami. İdil, (100), 1755–1772. Doi: https://dpi.org/10.7816/idil-11-100-07
  5. Atıcı, A. (2023). 19. Yüzyılda Aydın Vilayetinde (İzmir, Aydın, Denizli, Muğla, Manisa) Alçı Mihraplar, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Pamukkale Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
  6. Atıcı, A. (2024). Mudanya Halil Ağa (Eski) Camisi ve Haziresindeki Mezar Taşları. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(47), 675-705. Doi: https://doi.org/10.21550/sosbilder.1436249
  7. Atıcı, A. (2024). Söke Kızılkarlar Köyü Camisi. Anasay, (29), 131-151. Doi: https://doi.org/10.33404/anasay.1516113
  8. Bakırer, Ö. (2000). Onüç ve Ondördüncü Yüzyıllarda Anadolu Mihrapları. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık Tarihi, Sanat Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

14 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2025

Kabul Tarihi

26 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ekmekci, M. (2025). Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi. Sanat Tarihi Dergisi, 34(1), 69-97. https://doi.org/10.29135/std.1611919
AMA
1.Ekmekci M. Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi. STD. 2025;34(1):69-97. doi:10.29135/std.1611919
Chicago
Ekmekci, Mustafa. 2025. “Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi”. Sanat Tarihi Dergisi 34 (1): 69-97. https://doi.org/10.29135/std.1611919.
EndNote
Ekmekci M (01 Temmuz 2025) Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi. Sanat Tarihi Dergisi 34 1 69–97.
IEEE
[1]M. Ekmekci, “Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi”, STD, c. 34, sy 1, ss. 69–97, Tem. 2025, doi: 10.29135/std.1611919.
ISNAD
Ekmekci, Mustafa. “Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi”. Sanat Tarihi Dergisi 34/1 (01 Temmuz 2025): 69-97. https://doi.org/10.29135/std.1611919.
JAMA
1.Ekmekci M. Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi. STD. 2025;34:69–97.
MLA
Ekmekci, Mustafa. “Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi”. Sanat Tarihi Dergisi, c. 34, sy 1, Temmuz 2025, ss. 69-97, doi:10.29135/std.1611919.
Vancouver
1.Mustafa Ekmekci. Yeni Bulgular Işığında Hisarköy (Attouda) Camisi. STD. 01 Temmuz 2025;34(1):69-97. doi:10.29135/std.1611919