Desease and Health on Izmir Tombstones

Öz

-

Anahtar Kelimeler

• -

İzmir Mezar Taşlarında Hastalık ve Sağlık

Öz

Yüzyıllardan beri Batı Anadolu Bölgesi’nin en önemli ticaret merkezi konumundaki İzmir, tarihi eserleri açısından bir çok araştırmaya konu olmuştur. Daha çok mimarlık abideleri hakkında yapılan bu çalışmalar, kuşkusuz, İzmir’in tarihi ve sosyal yaşamı konusunda önemli veriler sunmaktadır. Ancak Bölgenin merkezi olan bu canlı kentin mezarları ve mezar taşları ile ilgili çalışmalar ne yazık ki yetersizdir. Oysa ki, Üzerlerindeki yazı ve süslemeleriyle, ait oldukları dönemin, sanatına, folkloruna, diline ve estetik kaygılarına ışık tutan mezar taşları, Tarih, Sanat Tarihi, Tıp Tarihi, Eczacılık Tarihi, Botanik, Dil ve Edebiyat gibi farklı bilimsel disiplinlerin çalışma alanlarına yardımcı bilgiler içermeleri açısından son derece önemli belgelerdir.

 

Özellikle, Türk Süsleme sanatında İslam öncesi dönemlerden başlayarak, Anadolu’da 13-19. yüzyıllar arasında önemli yer tutan hayat ağacı tasvirlerinin bölgedeki mezar taşlarında, stilizasyona uğramakla birlikte sıklıkla kullanılması ilgi çekicidir. Ebedi hayat’ı simgeleyen bu ve benzeri sembolik ögelerin tarihsel gelişimi ve sağlıkla ilişkisi kültür tarihi açısından da son derece yararlı bilgiler sunmaktadır.

 

Bu çalışma, mezar taşı kitabelerinde ölüm nedeni olarak söz edilen hastalıklarla ilgili küçük bir ön çalışmadır. Ayrıca, taşlar üzerine işlenen ve mezarlıklarda bir çiçek bahçesi görünümü oluşturan bezemelerin çeşitli sembolik anlamlarına da kısaca değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İzmir, mezar taşı, hayat ağacı, sembolizm, sağlık