Contribution To Sinan Historiography: Considerations / Comments About A Few Issues

Öz

Statistical data states that one of the most popular research subjects within Ottoman architecture history writing tradition starting from early years of republic is Sinan historiography. At first glance it can be misleading to think that such a rich literature accomodation may clarify many secret points about Sinan. Many details related with professional and private life of Sinan still waits for enlightment. This text aims to emphasize and discuss a few issues related with rising and final years of Sinan and to contribute to Sinan historiography within the determined frame. It can be said that these discussions in principal are related with questioning his successor Davud Aga within the scope of the maturation of conditions leading Sinan to becoming master architect and “ethnic-regional solidarity” suggested by Kunt.

Anahtar Kelimeler

• -

Sinan Historiyografisine Katkı: Birkaç Mesele Üzerine Düşünceler/Yorumlar

Öz

İstatistiki veriler, Osmanlı mimarlık tarihyazım geleneği içerisinde Cumhuriyet’in erken yıllarından itibaren en popüler araştırma alanlarından birisini Sinan historiyografisinin oluşturduğunu ortaya koyuyor. İlk bakışta böylesine zengin bir literatür birikiminin Sinan’a ilişkin pek çok bilinmeze açıklık getirmiş olabileceğini düşünmek yanıltıcı olabilir. Sinan’ın mesleki ve özel yaşamına ilişkin birçok ayrıntı hala aydınlatılmayı bekliyor. Bu metin, Sinan’ın özellikle yükselme ve son yıllarına ilişkin birkaç mesele üzerinde durararak tartışmayı, belirlenen çerçevede Sinan historiyografisine bir katkıyı hedefliyor. Bu tartışmaların temelde, Sinan’ı mimarbaşılığa taşıyan şartların olgunlaşması ile Kunt’un ortaya attığı “cins dayanışması” çerçevesinde hem Sinan’ı, hemde dönemin liyakat esaslarını anlamak bağlamında halefi Davud Ağa’yı sorgulamaya yönelik olduğu söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler

• Mimar Sinan, Tezkiretü’l-Bünyān, cins dayanışması

Kaynakça

1. İhsanoğlu, E. (Ed.) (1988), Mimar Sinan ve Yapılarıyla İlgili Eserler Bibliyografyası, Ankara.
2. Akın, G. (1993) “Mimarlık Tarihinde Pozitivizmi Aşma Sorunu ve Osmanlı Merkezi Mekân İkonolojisi Bağlamında Edirne Selimiye Camisi’ndeki Müezzin Mahfili”, Türk Kültüründe Sanat ve Mimari (Ed. Mehmet Saçlıoğlu, Gülsün Tanyeli), İstanbul, 1-39.
3. Konyalı, İ. H. (1948) Mimar Koca Sinan, İstanbul.
4. Ateş, İ. (1990) Mimar Sinan Vakfı, İstanbul.
5. Afyoncu, E. (1999) “XVI. Yüzyılda Hassa Mimarları”, Prof. Dr. İsmail Aka Armağanı, İzmir, 207-215.
6. Dündar, A. (2000) Arşivlerdeki Plân ve Çizimler Işığı Altında Osmanlı İmar Sistemi (XVIII. ve XIX. Yüzyıl), Ankara.
7. Bilge, A. (1973) “Mimar Sinan Hakkında Araştırmalar - II”, Sanat Tarihi Yıllığı, sy. V, 141-174.
8. Kuban, D. (2007) Osmanlı Mimarisi, İstanbul.

9. Kunt, M. (1974) “Ethnic-Regional (Cins) Solidarity in the Seventeenth- Century Ottoman Establishment”, International Journal of Middle East Studies, c. 5/3, 233-239.
10. Stefini, T. (2012) “16. Yüzyılda Bir Etnik-Bölgesel Dayanışma Örneği: İstanbul ve Venedik Arasında Gazanfer Ağa”, Toplumsal Tarih, sy. 225, 14-24.
11. Mülayim, S. (1996) “Mimar Sinan ve Halefi”, Uluslararası Mimar Sinan Sempozyumu Bildirileri, Ankara, 347-351.
12. Yerasimos, S. (2005) “15.-16. Yüzyıl Osmanlı Mimarları: Bir Prosopografya Denemesi”, Afife Batur’a Armağan - Mimarlık ve Sanat Tarihi Yazıları, İstanbul, 37-62.