Araştırma Makalesi

Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii

Cilt: 30 Sayı: 1 15 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii

Öz

Afyonkarahisar’da ilk Mevlevihane’nin Arif Çelebi zamanında 14. yüzyılın ilk çeyreğinde inşa edildiği düşünülmektedir. Ahşap malzemeden yapıldığını düşündüğümüz ilk Mevlevihane’nin yerine, Abâ Pûş-i Bâlî tarafından yenisi inşa edilmiştir. Mevlevihane yapı kompleksi 20. yüzyıl başına kadar çok sayıda yangın ve onarım geçirmiştir. 1925 yılında tekke ve zaviyelerin kapatılmasına kadar Mevlevihane olarak işlev gören yapının türbe, semahane, mescit, şerbethane ve son cemaat yeri mekânlarının tümünü kapsayan alan, günümüzde Mevlevi Türbe Camii olarak adlandırılmaktadır. 2008 yılında orijinale uygun olarak onarılan yapı günümüzde hala faaliyet göstermektedir. Caminin merkezi kubbe altında toplanan harim bölümü, semahane ve türbe kısmından oluşmaktadır. Merkezi kubbenin taşıyıcısı büyük kemer, duvara bitişik dörtgen formda mermer malzemeden profilli sütun başlıkları üzerine oturmaktadır. Mihrap önü mekânı ve şerbethane (kadınlar mahfili) olarak adlandırılan bölüm 5 küçük kubbe ile örtülüdür. Son cemaat yerinin konik üst örtüsü iç kısımda dört bölümden meydana gelen iki çapraz tonozdan oluşmaktadır. Kubbe içleri, tonozlar, kemerler ve pencere üzerleri birbirinin tekrarı rumiler ve kıvrım dallardan oluşan bitkisel kalem işi süslemeler ile bezenmiştir. Son dönem Osmanlı cami ve sivil mimari örneklerinin karakteristik özelliklerini taşıyan yapının süslemeleri neo-klasik üslup ve eklektik üslup arası geçiş dönemine ait batılı, yerel süsleme özellikleri ile dikkat çekmektedir. Çalışmamızda Mevlevi Türbe Camii ayrıntılı bir biçimde tanıtılarak değerlendirilmiş ve Anadolu Türk mimarisi içerisindeki yeri ve önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Teşekkürler. İyi çalışmalar.

Kaynakça

  1. Atıcı. A. (2018), Söke’de Türk Mimarisi, Pamukkale Üniversitesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
  2. Duru, R. (2012), Mevlevîname Çeviri Metinler ve Resimlerle Batılı Seyahatnamelerinde Mevlevîlik, Konya, Konya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları.
  3. Eflaki, A. (2006), Ariflerin Menkıbeleri, (Yazıcı, T., Çev.), İstanbul, Kabalcı Yayınevi.
  4. Eravcı, M. (2011), Afyonkarahisar Mevlevihanesi, Sultân Dîvânî ve Afyonkarahisarda Mevlevilik, Afyonkarahisar, Afyon Kocatepe Üniversitesi.
  5. Esrar, D. (2000), Tezkire-i Şu’ara-yı Mevleviyye, (Hzl. İ. Genç), Ankara, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
  6. Gölpınarlı, A. (2006), Mevlanadan Sonra Mevlevilik, İstanbul, İnkılâp Kitabevi.
  7. Gürbıyık, C. (2007), Bodrum Yarımadası’ndaki Türk Eserleri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  8. Ilgar, Y. (2012), Karahisâr-ı Sâhib Sultan Dîvânî Mevlevîhânesi ve Mevlevî Meşhurları, Afyonkarahisar, Afyonkarahisar Belediyesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2021

Kabul Tarihi

10 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özgür Yıldız, Ş., & Akın Ürkmez, S. (2021). Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii. Sanat Tarihi Dergisi, 30(1), 679-707. https://doi.org/10.29135/std.867241
AMA
1.Özgür Yıldız Ş, Akın Ürkmez S. Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii. STD. 2021;30(1):679-707. doi:10.29135/std.867241
Chicago
Özgür Yıldız, Şenay, ve Seray Akın Ürkmez. 2021. “Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii”. Sanat Tarihi Dergisi 30 (1): 679-707. https://doi.org/10.29135/std.867241.
EndNote
Özgür Yıldız Ş, Akın Ürkmez S (01 Mayıs 2021) Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii. Sanat Tarihi Dergisi 30 1 679–707.
IEEE
[1]Ş. Özgür Yıldız ve S. Akın Ürkmez, “Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii”, STD, c. 30, sy 1, ss. 679–707, May. 2021, doi: 10.29135/std.867241.
ISNAD
Özgür Yıldız, Şenay - Akın Ürkmez, Seray. “Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii”. Sanat Tarihi Dergisi 30/1 (01 Mayıs 2021): 679-707. https://doi.org/10.29135/std.867241.
JAMA
1.Özgür Yıldız Ş, Akın Ürkmez S. Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii. STD. 2021;30:679–707.
MLA
Özgür Yıldız, Şenay, ve Seray Akın Ürkmez. “Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii”. Sanat Tarihi Dergisi, c. 30, sy 1, Mayıs 2021, ss. 679-07, doi:10.29135/std.867241.
Vancouver
1.Şenay Özgür Yıldız, Seray Akın Ürkmez. Afyonkarahisar Mevlevi Türbe Camii. STD. 01 Mayıs 2021;30(1):679-707. doi:10.29135/std.867241