Araştırma Makalesi

Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler

Cilt: 31 Sayı: 1 9 Temmuz 2022
PDF İndir
EN TR

Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler

Öz

Batı sanatında Karşı Reform dönemi, Hıristiyan ikonografisinde bazı temaların dönüşüme uğradığı ve aynı zamanda yeni temaların ortaya çıktığı bir süreçtir. Reform hareketine dini sanatı da propaganda aracı kullanarak yanıt üretmeye çalışan Katolik Kilisesi, doktrin açısından belirleyici olan sakramentler üzerine yoğunlaşarak özellikle Luther’in şiddetle eleştirdiği tövbekarlık olgusuna odaklanmıştır. Trento Konsili (1545-1563) kararlarıyla altı daha da etkili biçimde çizilen tövbekarlığın resim sanatındaki yansıması ise günahkarlıktan tövbekarlığa evrilen yaşam öyküsüyle tartışmasız biçimde Mecdelli Meryem figürüdür. Katolik Kilisesi’nin hem Protestanlara hem de genel anlamda Hıristiyanlara tövbenin simgesi niteliğinde bir önerme olarak sunduğu Mecdelli Meryem, 16. yüzyılın başlarından itibaren, sıklıkla günahkarlığına atıfla çıplaklığının vurgulandığı ve adeta bir portre niteliği taşıyan betimlerde karşımıza çıkmaktadır. Tiziano’nun 1531 tarihli yapıtı (Palazzo Pitti, Floransa), bu türün prototip olarak anılan örneklerinden biridir. Karşı Reform’la beliren ve Barok dönemde yoğunlaşan tinsel iklimin etkisiyle bu “erotik portre”, tövbekarlık ve ölüm üzerine tefekkürün görsel motifleriyle kompoze edilen yeni bir betimleme anlayışını gündeme getirmiş, dünyevi şeylerden feragat ve memento mori düşüncesi bu sahnelerin temel bildirisi haline gelmiştir. Bu çalışmada Tövbekar Mecdelli Meryem betimlerini seri halde üreten ve azizenin inzivasının içeriğini gerek figürün gösterim biçimi gerekse kompozisyona dahil edilen görsel motifler bağlamında farklı anlam katmanlarını temsil eden bir anlayışla ele alan Tiziano, El Greco, Domenico Fetti ve Georges de la Tour’un yapıtları referans alınmıştır. Özcesi, metinde amaçlanan, Panofsky’nin “sembolik değerler dünyası” paradigmasından hareketle Tövbekar Mecdelli Meryem ikonografisinde ortaya konan görsel kodun Karşı Reform ruhu, dini literatür, Hıristiyan sembolizmi, yeni dindarlık modeli ve melankolik ruh hali çerçevesinde çözümlenmesidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aikema, B. (1994), Titian’s Mary Magdalen in the Palazzo Pitti: An Ambigous Painting and Its Critics, Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol 57, 48-59.
  2. Blunt, A. (1962). Artistic Theory in Italy 1450-1600. Oxford: Oxford University Press.
  3. Carleton, E. (2020) Sacred Flame: Meditative Mysticism in the Works of Georges de la Tour, Lisans Bitirme Tezi, Scripps College, California.
  4. Consavari, E. C. (2012) “Tintoretto’s Holy Hermits at the Scuola di San Rocco”, Mary Magdalene: Iconographic Studies from the Middle Ages to the Baroque, Ed M. A. Erhardt-E. M. Morris, Leiden-Boston: Brill, 135-160.
  5. Damisch, H. (2012). Bulut Kuramı: Resim Tarihi İçin Bir Katkı, (E. B. Şaman, Çev.) İstanbul: Metis Yay.
  6. Dillenberger, J. (1985) “The Magdalen: Reflections on the Image of the Saint and Sinner in Christian Art”, Women, Religion and Social Change, Ed Y. Haddad-E. B. Findly, New York: State University of New York Press, 115-146.
  7. Dubois, D.C. (2013) From Contemplative Penitent to Annihilated Soul: The Recasting of Mary Magdalene in Marguerite Porete’s Mirror of Simple Souls, Journal of Medieval Religious Cultures, Vol. 39, 149-172.
  8. Furlotti, B., Rebecchini, G. (2008). The Art of Mantua: Power and Patronage in the Renaissance, (A. Lawrence Jenkens, Çev.) Los Angeles: Getty Pubilcations.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

9 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

30 Ocak 2022

Kabul Tarihi

9 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yüzgüller, S. (2022). Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler. Sanat Tarihi Dergisi, 31(1), 719-739. https://doi.org/10.29135/std.1065395
AMA
1.Yüzgüller S. Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler. STD. 2022;31(1):719-739. doi:10.29135/std.1065395
Chicago
Yüzgüller, Serap. 2022. “Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler”. Sanat Tarihi Dergisi 31 (1): 719-39. https://doi.org/10.29135/std.1065395.
EndNote
Yüzgüller S (01 Temmuz 2022) Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler. Sanat Tarihi Dergisi 31 1 719–739.
IEEE
[1]S. Yüzgüller, “Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler”, STD, c. 31, sy 1, ss. 719–739, Tem. 2022, doi: 10.29135/std.1065395.
ISNAD
Yüzgüller, Serap. “Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler”. Sanat Tarihi Dergisi 31/1 (01 Temmuz 2022): 719-739. https://doi.org/10.29135/std.1065395.
JAMA
1.Yüzgüller S. Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler. STD. 2022;31:719–739.
MLA
Yüzgüller, Serap. “Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler”. Sanat Tarihi Dergisi, c. 31, sy 1, Temmuz 2022, ss. 719-3, doi:10.29135/std.1065395.
Vancouver
1.Serap Yüzgüller. Tövbekar Mecdelli Meryem: İnzivanın Anlamsal Dönüşümünde Görsel Motifler. STD. 01 Temmuz 2022;31(1):719-3. doi:10.29135/std.1065395

Cited By