TR
EN
Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler
Öz
7. yüzyılın ikinci yarısı ile 10. yüzyılın ikinci yarısı arasında doğu sınırında düzenli gerçekleşen Arap akınları, Bizans İmparatorluğu’nun sınır politikasını yoğun ölçüde etkilemiştir. Akınlar ilkin, bazen bir strategosun bazen ise bir kleisourarkhesin otoritesi altında bulunan askeri birliklerin düzenlenmesini ve güçlendirilmesini beraberinde getirmiştir. Belirlenen politika ise, asker yetiştirmek, yerleşik topluluğun yaşamını sürdürmesi ve kendini savunması için gerekli olanın sağlanmasıdır. Bu savunma stratejisi sınırın iç tarafında düşmanın ilerleyebileceği geçitleri kontrol noktaları ile kapatmak, zaten var olanları güçlendirmek, sınırın dışında insansız sınır bölgeleri oluşturmaktı. Bu noktada, hem zaten büyük ölçüde kendi toprağı üzerinde yaşayan askerin, hem de asker dışındaki köylü nüfusun sürekliliği için köylerin ve kullanılabilir verimli arazinin de varlığını ve önemini göz ardı etmemek gerekir. 10. yüzyılda Makedonya hanedanlığı imparatorlarının toprak kanunu metinleri, Bizans kırsalının en önemli yapılanması olan köyün sosyal, ekonomik ve mali bütünlüğünün korunmaya çalışıldığını gösterir. Aynı yüzyılın ikinci yarısında, imparatorluğun özellikle güneydoğu sınırında kontrolün yeniden ve kalıcı olarak kazanılması, bölgede nüfusun da artmasını, toprağın daha iyi ve daha verimli kullanılmasını, yeni yerleşimlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Aslında, hem toprak kanunu metinlerinin hem de “askeri taktik” metinlerinin sözünü ettiği yerel aristokrasi ve “güçlü bireyler” de kırsalın bu yeni düzeninden türemiş, bu düzenin önemli bir parçası olmaya devam etmiştir. 10. yüzyıl dönem metinlerinde açıkça tanımlanan bu “güçlü bireyler”den asker olanlar çalışmada ele alınmış, ne tür yerleşimlerde ve dini yapılarda bani oldukları, bu yerleşimler ve yapılarla bire bir bağlarının olup olmadığı ve bu yerleşimlerden (dolayısıyla banilerden) hangilerinin sürekliliğinin izlenebildiği üzerinde durulmuştur. Askerler çeşitli yerleşimlerde ve farklı işlevlere sahip dini yapılarda bani olsalar da, hem ekonomik devamlılıklarını nasıl sağladıkları hem de o noktaya yerleştirilmelerindeki ana motif, daha çok köy yerleşimlerinde görünür olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bartusis, M. (1991), Chorion. A. Kazhdan (Ed.), The Oxford Dictionary of Byzantium, Volume 1, Cambridge University Press.
- Beldiceanu Steinherr, I. (1988), Une tourma révélée par l’inscription de l’église Eğri Taş de Cappadoce, Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik, 38, 395-420.
- Bernardini‚ L. (1992), Les Donateurs des Églises de Cappadoce, Byzantion‚ 62‚ 119-140.
- Bury, J. B. (1911), The Imperial Administrative System in the Ninth Century with a Revised Text of The Kletorologion of Philotheos. London: Oxford University Press.
- Charanis, P. (1961), The Transfer of Population as a Policy in the Byzantine Empire, Comparative Studies in Society and History, 3 (2), 140-154.
- Cheynet, J. C. (1985), Du Stratège de Thème au Duc: Chronologie de l’évolution au Cours du XIe siècle, Travaux et Mémoires, 9, 181-195.
- Cheynet, J. C. (1986), Note sur l’axiarque et le taxiarque, Revue des études byzantines, 44, 233-235.
- Cheynet, J. C. ve Drew-Bear, T. (2012), La forteresse de Soublaion en Phrygie (1070-1071), Revue des études byzantines, 70, 209-220.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat Tarihi, Teori ve Eleştiri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
9 Temmuz 2022
Gönderilme Tarihi
15 Ağustos 2021
Kabul Tarihi
24 Mart 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 31 Sayı: 1
APA
Karaca, H. C. (2022). Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler. Sanat Tarihi Dergisi, 31(1), 297-319. https://doi.org/10.29135/std.983078
AMA
1.Karaca HC. Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler. STD. 2022;31(1):297-319. doi:10.29135/std.983078
Chicago
Karaca, H. Ceylan. 2022. “Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler”. Sanat Tarihi Dergisi 31 (1): 297-319. https://doi.org/10.29135/std.983078.
EndNote
Karaca HC (01 Temmuz 2022) Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler. Sanat Tarihi Dergisi 31 1 297–319.
IEEE
[1]H. C. Karaca, “Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler”, STD, c. 31, sy 1, ss. 297–319, Tem. 2022, doi: 10.29135/std.983078.
ISNAD
Karaca, H. Ceylan. “Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler”. Sanat Tarihi Dergisi 31/1 (01 Temmuz 2022): 297-319. https://doi.org/10.29135/std.983078.
JAMA
1.Karaca HC. Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler. STD. 2022;31:297–319.
MLA
Karaca, H. Ceylan. “Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler”. Sanat Tarihi Dergisi, c. 31, sy 1, Temmuz 2022, ss. 297-19, doi:10.29135/std.983078.
Vancouver
1.H. Ceylan Karaca. Ortaçağ Kırsalında Savaş, Askerler ve Yerleşimler. STD. 01 Temmuz 2022;31(1):297-319. doi:10.29135/std.983078