Derleme

COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu

Cilt: 1 Sayı: 1 29 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu

Öz

Giriş ve Çalışmanın Amacı: COVID-19 pandemisinde kentsel mekânda yaşanan değişimlerin, mimarlık ve planlama alanındaki disiplinlerle ilişkisi literatürde farklı şekillerde değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, günümüzde yaşanan COVID-19 pandemisinin söz konusu disiplinlerce ele alınışı ve uygulamalarını analiz ederek, sürecin kırılganlıklarını aramak olmuştur. Konunun tarihsel geçmişine de yer verilmiştir. Kuramsal Çerçeve: Genel olarak soruna ilişkin yaklaşımların, “yeni normal” anlayış ile yani sistemin değişmeden yeniden üretilmesi çerçevesinde sürdürüldüğü görülmektedir. Temel amaç mimarlık ve planlama disiplinlerinin riskleri minimize eden ve daha kalıcı çözümleri üretebilmesi olmalıdır. Makalede, pandemi süreçlerinin kentsel mekânda yarattığı değişim, kapitalist modernitenin süreç içindeki işleyişinde ele alınmıştır. Sorunun sosyo-ekonomik yaşamın temel değişkenlerinden olan üretim biçimi ile ilişkisine de yer verilmiştir. Yöntem: Konu ile ilgili literatür taramasıyla elde edilen analizler ve sentezler çalışmaya temel verileri sağlamıştır. Sistemi oluşturan bütüne ait parçaların birbiri ile ve bütünle ilişkileri değerlendirilmiştir. Makalenin yöntemi ve kavramsal yaklaşımı bu çerçevede ortaya çıkmıştır. Ardından kentsel ve yapısal alanlarda yaklaşımlar kentsel fonksiyonlar üzerinden incelenerek makro düzeyde kırılganlıklar ve öneriler ortaya çıkarılmıştır. Bulgular: Tarihsel süreçte, pandemi dönemlerinde mimarlık ve planlama disiplinlerinin sürece müdahaleleri kentsel alanda radikal dönüşümlere yol açmıştır. Ancak, süreç genelde sistemin kendisini yeniden üretmesine dönüşmüş ve kalıcı olamamıştır. Yaşanan süreç mekânsal eşitsizlikleri, kamusal alanların işlevi ve erişilebilirliğinin önemini yeniden öne çıkarmıştır. Neo-liberal küresel sistemin kentsel alanda demografik yapı ve yapılı çevrede yarattığı paradoksal sonuçlar halen süregelmektedir. Sonuç: Mimarlık ve planlama disiplinlerinin mevcut sosyo-ekonomik işleyişteki kırılganlıklar üzerinden yaklaşımı ve tasarımı, riskleri minimize edebilecektir. Pandemide geliştirilen güncel kriterler kalıcı çözüm için yeterli olmayacaktır. Özellikle, neo-liberal küresel anlayışın yarattığı, planlama alanını dışlayan ve yapılı çevrede süregelen tüketim olgusuna dayalı tasarımsal yaklaşımlar ve uygulamalardan kaçınılmalıdır. Konu ile ilgili 20.yy başlarında ortaya çıkan, günümüze kadar gelen modernizmin içinde doğan, minimalizm ve bilimsel planlama anlayışı sürdürülebilirlik kavramıyla birlikte yeniden geliştirilerek değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ADAMS, A. SCHWARTZMAN, K. & THEODORE, D. (2008, October). Collapse and expand: architecture and tuberculosis therapy in Montreal, 1909, 1933, 1954. Technology and Culture, 49 (4), 908-942.
  2. ALRAOUF, A. A. (2021, January). The new normal or the forgotten normal: contesting COVID-19 impact on contemporary architecture and urbanism. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, Cilt 15 (1), 167-188.
  3. BEREITSCHAFT, B. SCHELLER, D. (2020, November). How might the COVID-19 pandemic affect 21st century urban design, planning, and development? Urban Science, 4 (4), 56.
  4. BIGLIERI, S. De VIDOVICH, L. KEIL, R. (2020, July). City as the core of contagion? Repositioning COVID-19 at the social and spatial periphery of urban society. Cities & Health, 1-3. doi:10.1080/23748834.2020.1788320.
  5. BOYACIOĞLU, C. ( 2020, Mart). Neoliberal geleceğin temassız mimari tasarım önerileri, Ege Mimarlık Dergisi, No:107 S.66.
  6. BRUUN, C. F. M. (1993). The water supply of ancient Rome: A study of Roman imperial administration Helsinki: Societas scienceiarum Fennica.
  7. CAMAQNI, R. CAPELLO, R. NIJKAMP, P. (1998, January). Towards Sustainable City Policy: an Economy-Environment, Technology Nexus, Ecological Economics, (24): 103-118
  8. CAMPBELL, M. (2005, July). What tuberculosis did for modernism: the influence of a curative environment on modernist design and architecture. Medical history, 49(4), 463-488.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2021

Kabul Tarihi

29 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güneş, B. (2021). COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(1), 109-138. https://izlik.org/JA74HK23UH
AMA
1.Güneş B. COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu. ART/icle. 2021;1(1):109-138. https://izlik.org/JA74HK23UH
Chicago
Güneş, Bülent. 2021. “COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 1 (1): 109-38. https://izlik.org/JA74HK23UH.
EndNote
Güneş B (01 Haziran 2021) COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 1 1 109–138.
IEEE
[1]B. Güneş, “COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu”, ART/icle, c. 1, sy 1, ss. 109–138, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74HK23UH
ISNAD
Güneş, Bülent. “COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 1/1 (01 Haziran 2021): 109-138. https://izlik.org/JA74HK23UH.
JAMA
1.Güneş B. COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu. ART/icle. 2021;1:109–138.
MLA
Güneş, Bülent. “COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 1, sy 1, Haziran 2021, ss. 109-38, https://izlik.org/JA74HK23UH.
Vancouver
1.Bülent Güneş. COVID-19’da Sona Doğru: Kentsel Mekânda Değişim Sorunu. ART/icle [Internet]. 01 Haziran 2021;1(1):109-38. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74HK23UH

ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi

ISSN: 2718-1057
e-ISSN: 2791-7665