Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists

Raziye Özdemir; İbrahim Gülhan; Gökhan Tosun; İbrahim Uyar; Aşkın Doğan; Yüksel Kurban; Suna Yıldırım Karaca; Bülent Kılıç

doi:10.17942/sted.623476

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de üç metropolde görev yapan kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının (KHDU) klinik karar destek sistemlerini (KKDS) kullanım düzeyinin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipteki araştırmanın çalışma grubunu, İzmir, Ankara ve İstanbul illerinde görev yapan 872 KHDU’nun 178’i (%20.4) oluşturdu. KHDU’lar ile yüz yüze görüşme yoluyla toplanan veriler, yüzde dağılım biçiminde özetlendi. KKDS kullanımı ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişki ki-kare testi ile değerlendirildi.

Bulgular: Uzmanların %71.9’u çalışma saatlerinde en az bir KKDS kullanmaktaydı. Her gün KKDS kullananların yüzdesi 14,8 idi. KKDS kullanma yüzdesi genç hekimlerde (p<0,001), kadınlarda (p<0,001), uzmanlık süresi 15 yıldan az olanlarda (p<0,001), akademik unvana sahip olanlarda (p= 0,012), kamu sektöründe (p= 0,005) ve III. basamak sağlık kuruluşunda çalışanlarda (p<0,001) yüksekti.

Sonuç: KHDU’ların büyük bölümü KKDS kullanmasına karşın, her gün düzenli olarak kullananlar düşük düzeydedir. KKDS uygulamaları konusunda uzmanlık dernekleri tarafından tanıtım ve eğitim yapılması önerilebilir.

Abstract

Objective: The aim of this study was to determine level of use of clinical decision support systems (CDSS) by obstetricians and gynaecologists (OB/GYNs) who work in three metropolises of Turkey.

Methods: The study population of this cross-sectional study consisted of 178 (20.4%) of 872 OB/GYNs working in İzmir, Ankara and İstanbul. Data collected through face-to-face interviews with OB/GYNs were summarized in percentage distribution. Chi-square test was used to evaluate the relationship between the use of CDSS and independent variables.

Results: 71.9% of the OB/GYN used at least one CDSS during working hours. The percentage of those using CDSS every day was 14.8. The percentage of using CDSS was higher in young physicians (p<0.001), women (p<0.001), those with less than 15 years of expertise (p<0.001), those with academic titles (p= 0.012), and those working in the public sector (p= 0.005) and tertiary healthcare institutions (p<0.001).

Conclusion: Although most of the OB/GYNs use CDSS, the proportion of OB/GYNs who use it regularly every day is low. It can be recommended that specialization associations should provide promotion and training about CDSS applications.

Key words: e-health, clinical decision support systems, obstetricians and gynaecologist

Anahtar Kelimeler

e-sağlık,karar destek sistemi,,kadın hastalıkları ve doğum uzmanı

Destekleyen Kurum

Yoktur

Kaynakça

1. van Gemert-Pijnen J, Wynchank S, Covvey H, Ossebaard H. Improving the credibility of electronic health technologies. Bull World Health Organ 2012 May 1;90(5):323-323A.
2. Al-Hhorbaji N. The World Health Assembly resolutions on eHealth: eHealth in support of universal health coverage. Methods Inf Med 2013;52(6):463-6.
3. Lee Ventola C. Mobile devices and apps for health care professionals: uses and benefits. Pharmacy and Therapeutics 2014 May; 39(5):356-64.
4. Özata M, Aslan Ş. Klinik karar destek sistemleri ve örnek uygulamalar. Kocatepe Tıp Dergisi 2004 Ocak;5:11-7.
5. Walton R, Dovey S, Harvey E, Freemantle N. Computer support for determining drug dose: systematic review and meta-analysis. BMJ 1999 Apr 10;318(7189):984-90.
6. Bates DW, Cohen M, Leape LL, Overhage JM, Shabot MM, Sheridan T. Reducing the frequency of errors in medicine using information technology. J Am Med Inform Assoc 2001 July-Aug;8(4):299-308.
7. Teich JM, Wrinn MM. Clinical decision support systems come of age. MD Comput 2000 Jan-Feb;17(1):43-6.
8. Mitchell J, Probst J, Brock-Martin A, Bennett K, Glover S, Hardin J. Association between clinical decision support system use and rural quality disparities in the treatment of pneumonia. J Rural Health 2014 Spring;30(2):186-95.

9. Bellodi E, Vagnoni E, Bonvento B, Lamma E. Economic and organizational impact of a clinical decision support system on laboratory test ordering. BMC Med Inform Decis Mak 2017 Dec 22;17(1):179.
10. Bright TJ, Wong A, Dhurjati R, Bristow E, Bastian L, Coeytaux RR, Samsa G, Hasselblad V, Williams JW, Musty MD, Wing L, Kendrick AS, Sanders GD, Lobach D. Effect of clinical decision-support systems: a systematic review. Ann Intern Med 2012 Jul 3;157(1):29-43.
11. Aydın N. Klinik karar destek sistemleri ve hemşirelikte kullanımı. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2011;8(3):59-63.
12. Garg AX, Adhikari NK, McDonald H, Rosas-Arellano MP, Devereaux PJ, Beyene J, Sam J, Haynes RB. Effects of computerized clinical decision support systems on practitioner performance and patient outcomes. JAMA 2005 Mar 9;293(10):1223-38.
13. Hunt DL, Haynes RB, Hanna SE, Smith K. Effects of computer-based clinical decision support systems on physician performance and patient outcomes. JAMA 1998 Oct 21;280(15):1339-46.
14. Lewis TL, Wyatt JC. mHealth and mobile medical apps: a framework to assess risk and promote safer use. J Med Internet Res 2014 Sep 15;16(9):e210.
15. Bierbrier R, Lo V, Wu RC. Evaluation of the accuracy of smartphone medical calculation apps. J Med Internet Res 2014 Feb 3;16(2):e32.
16. Wolf JA, Moreau JF, Akilov O, Patton T, English JC, Ho J, Ferris LK. Diagnostic inaccuracy of smartphone applications for melanoma detection. JAMA Dermatol 2013 Apr;149(4):422-6.
17. Haffey F, Brady RR, Maxwell S. A comparison of the reliability of smartphone apps for opioid conversion. Drug Saf 2013 Feb;36(2):111-7.
18. Alshuaibia A, Almutairia O, Baghaffara M, Jameelb T, Baig M. Utilization of smart phones relatedmedical applications among medical students at King Abdulaziz University, Jeddah: A cross-sectional study. J Infect Public Health 2016 Nov-Dec;9(6):691-7.
19. Franko OI, Tirrell TF. Smartphone app use among medical providers in ACGME training programs. J Med Syst 2012 Oct;36(5):3135-9.
20. Payne KB, Wharrad H, Watts K. Smartphone and medical related App use among medical students and junior doctors in the United Kingdom (UK): a regional survey. BMC Med Inform Decis Mak 2012 Oct 30;12:121.
21. Mosa ASM, Yoo I, Sheets L. A systematic review of healthcare applications for smartphones. BMC Med Inform Decis Mak 2012;12:67.
22. Yaman H, Yavuz E, Er A, Vural R, Albayrak Y, Yardimci A, Asilkan O. The use of mobile smart devices and medical apps in the family practice setting. J Eval Clin Pract 2016;22(2):290-6.
23. Patel RK, Sayers AE, Patrick NL, Hughes K, Armitage J, Hunter AI. A UK perspective on smartphone use amongst doctors within the surgical profession. Ann Med Surg (Lond) 2015 Jun;4(2):107-12.
24. Carroll AE, Christakis DA. Pediatricians' use of and attitudes about personal digital assistants. Pediatrics 2004 Feb;113(2):238-42.
25. AL-Malaise AL-Gamdi A, Albeladi KS, AlCattan RF. Clinical decision support system in healthcare ındustry success and risk factors. International Journal of Computer Trends and Technology 2014 May:11(4):188-92.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Raziye Özdemir ^*
0000-0002-7033-3471
Türkiye

İbrahim Gülhan Bu kişi benim
0000-0003-0895-0935
Türkiye

Gökhan Tosun
0000-0001-6229-2270
Türkiye

İbrahim Uyar
0000-0002-0198-1563
Türkiye

Aşkın Doğan
0000-0001-5334-6265
Türkiye

Yüksel Kurban
0000-0002-9409-652X
Türkiye

Suna Yıldırım Karaca Bu kişi benim
0000-0001-8319-3052
Türkiye

Bülent Kılıç Bu kişi benim
0000-0001-7032-1422
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

10 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

23 Eylül 2019

Kabul Tarihi

10 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 29 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17942/sted.623476

IZ

https://izlik.org/JA22JY48CX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdemir, R., Gülhan, İ., Tosun, G., Uyar, İ., Doğan, A., Kurban, Y., Yıldırım Karaca, S., & Kılıç, B. (2020). Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 29(3), 153-160. https://doi.org/10.17942/sted.623476

AMA

1.Özdemir R, Gülhan İ, Tosun G, vd. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists. STED. 2020;29(3):153-160. doi:10.17942/sted.623476

Chicago

Özdemir, Raziye, İbrahim Gülhan, Gökhan Tosun, vd. 2020. “Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 29 (3): 153-60. https://doi.org/10.17942/sted.623476.

EndNote

Özdemir R, Gülhan İ, Tosun G, Uyar İ, Doğan A, Kurban Y, Yıldırım Karaca S, Kılıç B (01 Haziran 2020) Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 29 3 153–160.

IEEE

[1]R. Özdemir vd., “Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists”, STED, c. 29, sy 3, ss. 153–160, Haz. 2020, doi: 10.17942/sted.623476.

ISNAD

Özdemir, Raziye - Gülhan, İbrahim - Tosun, Gökhan - Uyar, İbrahim - Doğan, Aşkın - Kurban, Yüksel - Yıldırım Karaca, Suna - Kılıç, Bülent. “Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 29/3 (01 Haziran 2020): 153-160. https://doi.org/10.17942/sted.623476.

JAMA

1.Özdemir R, Gülhan İ, Tosun G, Uyar İ, Doğan A, Kurban Y, Yıldırım Karaca S, Kılıç B. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists. STED. 2020;29:153–160.

MLA

Özdemir, Raziye, vd. “Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 29, sy 3, Haziran 2020, ss. 153-60, doi:10.17942/sted.623476.

Vancouver

1.Raziye Özdemir, İbrahim Gülhan, Gökhan Tosun, İbrahim Uyar, Aşkın Doğan, Yüksel Kurban, Suna Yıldırım Karaca, Bülent Kılıç. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanlarının Klinik Karar Destek Sistemlerini Kullanımı Utilization af Clinical Decision Support Systems Among Obstetricians and Gynaecologists. STED. 01 Haziran 2020;29(3):153-60. doi:10.17942/sted.623476